Son 30 yili aikin süredir, biyoloji ve psikoloji metinlerinde, insanlarin iç saatinin hayvanlarinkinden farkli çaliitiii iddia edilirdi. Ama ünlü bilim dergisi Science'da yayinlanan bir rapora göre, bu kitaplarda yazilanlar tamamen yanlii.

insanlarin iç saatleri de ayni diier hayvanlarinki gibi çaliiiyor. insanlar ile hayvanlar arasinda birçok fark olmasina raimen, zamani algilama kriterleri bakimindan bu iki tür arasinda tam anlamiyla bir fark görülmüyor. Tüm diier canlilar gibi, insan da zamana, uyku düzenine, uyanik kalma süresine, çaliimasina ve günün aydinlik ve karanlik saatlere göre, uyum sailayabiliyor.

Son araitirmalardan önce bilim adamlari, bir insanin bir günü ortalama 25 saat olarak algiladiiini ve yai ilerledikçe bu sürenin daha da azaldiiina inaniyordu. Bu inanç da, yaililarin geç uyuyup erken uyanmasindan kaynaklaniyor.

Amerika'nin ünlü üniversitesi Harvard'da yapilan son araitirmalarin sonucuna göre ise, insanin içgüdüsel günü 24 saat 11 dakikadan oluiuyor ve kiiiden kiiiye göre fazla bir farklilik göstermiyor. Araitirmacilar, sonuçlarin uyku bozukluklari, uzun yolculuklar ve yaililikta kariilaiilan uyuma güçlükleri yüzünden deiiiebileceiini belirtiyor.

Harvard'da yapilan araritirmalarin baiindaki Dr. Charles Czeisler, daha önceden yapilan araitirmalarda yanlii sonuçlar çikmasinin sebebinin, araitirmalar sirasinda oda aydinlatilmasina, araitirma yapilan kiiilerin çaliiirlik durumuna dikkat edilmemesinin olduiunu ifade ediyor.

Harvard Üniversitesi'nde yapilan deney, 11 genç erkek ve 13 yaili kadin ve erkek üzerinde gerçekleitirildi. Denekler, 28 saat olarak hesaplandiiinda 3.5 hafta süren bir zaman biriminde bir laboratuvarda yaiadi. içlerinde bulunduklari ortam, hafifçe aydinlatildi ve görevlilerin zaman ile ilgili bir ipucu vermesi yasaklandi. Bu iartlar altinda, insanin iç saati, hiçbir etkenden etkilenmiyordu.

Deneklerin hepsi, bu izole edilmii dünyada da olsa, bir günü yaklaiik 24 saat olarak algiladi. Gün, en kisa olarak 23 saat 53 dakika olarak, en uzun olarak ise 24 saat 28 dakika olarak algilandi. Gençlerin ve yaililarin zamani algilamasi arasinda da bir fark görülmedi.

Bir günün belirli bir uzunlukta algilanmasi, retinanin algiladiklari ve beynin bazi özellikleri ile ilgili. Günün belirli bir uzunlukta algilanmasi, uyuma kalkma düzenine, vücut isisina ve bazi hormonlara baili olarak deiiiiyor.

Yeni yapilan araitirma sonuçlarinda, ayrica kitalararasi yolculuk eden kiiilerin ve uzak nakliye çaliianlarinin uyku düzenlerinin deiiiik olduiu da ortaya çikti. Ayrica bu araitirmalar sonucunda ortaya çikan ilginç noktalardan biri de çaliian insanlarin haftasonlarinda geç uyumasinin nedeninin saat anlayiiindan uzaklaimii olmasi.

insanlarin odanin iiiiini farkinda olmadan açik birakmasi bile, onlarin iç zamanlarindan uzaklaitiiinin belirtisi. Yataia geç gitmemizi sailayan ise fizyolojimiz deiil. Son araitirmalarin sonuçlarina göre, erken ya da geç yatmak, günün ne kadar aydinlik ya da karanlik olduiuna baili. Gün ne kadar aydinlik ise, o kadar geç uyuyoruz.

---

Etiketler : [ biyoloji ] [ kitalar ] [ bilim adamlari ] [ bilim adamlar ] [ nakliye ] [ yolculuk ] [ rapor ] [ hormonlar ] [ algilama ] [ gitmemizi ] [ yaililik ] [ Kitalar ] [ uzunluk ] [ hormon ] [ yaililikta ] [ canlilar ] [ TAi ] [ yailili ] [ ERiK ] [ kaian ] [ fizyoloji ] [ saatler ] [ kita ] [ charles ] [ k na ] [ iide ] [ sisi ] [ iiDE ] [ DERG ] [ kağan ] [ 24 saat ] [ ilanlar ]