Düiünmedeki imgeler, pek çok kimsede olduiu gibi, ancak nesnelerin duyusal yönünü yansitabilir. Bu imgeler daha önce kariilaitiiimiz uyaricilari zihinde yeniden canlandirabilir. Fakat, biz yalniz nesne ya da durumlari deiil, birtakim faaliyetleri yapmayi da düiünebiliriz; düiünmenin bir de motor yani vardir. Bu yaziyi okurken, belki de sesli olarak söyleyebileceiiniz kelimelerle düiünmektesiniz, ilk kez okumayi öirenirken kelimeleri sesli olarak okuyordunuz. Sessiz okumaya doiru ilerledikçe, iiitilebilir ses çikarma davranimlarina engel olmayi öirendiniz. Fakat, belki de bu davranimlar küçücük kas hareketleri biçiminde hâlâ vardir.

Düiünmenin ya konuima aygitinin ya da vücuttaki baika kaslarin bir dizi örtük (görülmeyen ve duyulmayan) hareketinden oluituiu fikri, ilk kez davraniiçilar (behaviorists) tarafindan ileri sürülmüitür. John B. Watson davraniiçilik üzerindeki ilk kitabinda, "Düiünme, büyük ölçüde, sessiz konuimadir." demektedir (1925). Watson'a göre, bir kelimeyi içimizden söyleriz; bu davranim baika bir sözel davranim için ipucu olur ve bu iilem böylece, zincirleme bir biçimde uzar. Kisacasi, Watson düiünmenin bir sessiz (subvocal) davranimlar zincirinden oluituiunu savunmaktadir.

Watson'un bu görüiünü sinamada genellikle kullanilan bir yöntem iöyle özetlenebilir: Deneie çözmesi için bir problem verilir ve denek bu problem üzerinde düiünürken, konuima aygitind`n elektriksel kayitlar alinir. Yakin zamanlarda yapilmii bir deneyde, deneklerin alt dudaklarina, dillerinin altina ve boiazlarina elektrotlar yerleitirilmii ve kendilerine çözmeleri için birer problem verilmiitir (Sokotov, 1960). Bu ve benzeri pek çok deneyde elde edilen kayitlarda, deneiin problemi çözmede kullanabileceii kelimelere uygun elektriksel dalgalanmalarin bulunduiu sik sik gözlenmiitir. Diier yandan, kimi zaman da bu tür dalgalanmalarinin bulunmadiii dümdüz kayitlarin elde edildiii olmuitur, Böylece görülmektedir ki, düiünme tümüyle deiil, fakat kismen sessiz konuimadir.

Öyleyse düiünme bazen, Ruslarin sevdiii deyimle "içsel konuima"dan (inner speech) oluiur. Fakat, düiünmede sessiz konuima gerekli midiri Bu soruya cevap aramanin bir yolu, saiir çocuklarin düiünmelerini incelemektir (Lenneberg, 1967).

Alti yaiindaki saiir çocuklar okul öncesi çaida olduklarindan, henüz kendilerine dudaktan okuma dip reading) ya da iiaret dili (sign language) öiretilmemiitir. Bu nedenle de "konuima öncesi" (prelinguistic) dönemde olduklari kabul edilir. Bu çocuklar dilden baiimsiz problemleri nasil çözerleri Bunun cevabi, kismen, dilden baiimsiz problemlerin nasil olduiuna bailidir. Fakat genellikle, bu tür çocuklar normal yaiitlari kadar iyi düiünebilir görünmektedirler.

Örneiin, bir kavram-siniflama (concept-sorting) testinde saiir çocuklara oyuncak, müzik aletleri gibi cisimlerin resimlen verilmii; oyuncaklari, müzik aletlerini ve diier tür nesneleri ayri ayri nasil gruplayacaklari gösterilmiitir. Bu çocuklar resimleri kendi bailarina sinifladiklarinda ki bu bir miktar muhakeme (düiünme) gerektiren bir görevdir, normaller kadar baiarili olmuilardir.

Bunun gibi çaliimalar içsel hareketlerin düiünme için gerekli olmadiiini göstermektedir, öte yandan, bu hareketler çoiu kez yararli olabilir. Arkadailariniza odalarinin ya da evlerinin kapisini açarken anahtari ne yöne çevirdiklerini sorunuz. Büyük bir olasilikla, cevap vermeden önce, kapiyi gerçekten açarken yaptiklarina benzer küçük hareketler yapacaklardir. Cevabi sözel olarak hatirlamazlar; fakat, motor bir aliikanliklari vardir. Bu aliikanliii kontrol ederek, cevap için gerekli bir ipucu elde ederler.

---

Etiketler : [ kaslar ] [ aliikanlik ] [ elektrik ] [ incir ] [ isimler ] [ müzik aletleri ] [ davraniiçilik ] [ motor ] [ resimler ] [ watson ] [ müzik ] [ okul öncesi ] [ MÜZiK ] [ resimleri ] [ RTÜK ] [ Müzik ] [ dalga ] [ canlan ] [ nesnelerin ] [ cisimleri ] [ faali ] [ olmuilardi ] [ john ] [ tar m ] [ elektrot ] [ iNCiR ] [ elektri ] [ çark ] [ KASLAR ] [ oyuncak ] [ olasilik ] [ RESiMLER ] [ sac ] [ behavior ] [ deyim ] [ ÖZET ] [ ELEKTRiK ] [ test ] [ uyarici ] [ okuma ] [ Kaslar ] [ ruslar ] [ özet ] [ N KEL ] [ davraniici ] [ n kel ] [ 1960 ] [ davraniicilik ] [ içsel konuima ] [ el hareketleri ] [ berg ] [ BERG ] [ flama ] [ PROBLEMLER ] [ zihin ] [ l öncesi ] [ BOiAZLAR ] [ sinama ] [ Tar m ] [ testi ] [ dudak ] [ kot ] [ dudaklar ] [ rtÜk ] [ ncir ]