Ortaçai

Ortaçai islâm Dünyasi'ndaki biyoloji araitirmalarini, bitkibilim ve hayvanbilim çerçevesinde deierlendirilecek olunursa, bu alanlarin daha çok Aristoteles ve Dioscorides gibi Yunan bilginleri tarafindan derlenmii olan bilgi birikimine dayandirilmii olduiunu söylenebilir. Ancak, bu birikime Müslüman araitirmacilarin yaiamii olduklari çevreden edindikleri bilgilerle kiiisel gözlemleri de eklemek gerekir.

Erken tarihli biyoloji yapitlari, genellikle ansiklopedik bir nitelik taiir. Bunlarda, bitkilerle ve hayvanlarla ilgili yüzeysel gözlemlerin yani sira, hikayelere ve hadislere de yer verilmiitir. incelenen bitkiler, daha çok tibbî bitkilerdir. Hayvanlara iliikin açiklamalarin ise, özellikle at, deve ve koyun gibi gündelik yaiantiyi doirudan doiruya etkileyen canlilar üzerinde yoiunlaitiii görülmektedir.

Bitkibilimle ilgilenenler genellikle doktorlardir; bunlar tedavi sirasinda daha çok bitkilerden yapilan ilaçlar kullanilmaktadir. Hayvan türlerinden ve onlarin yararlarindan ve zararlarindan söz eden hayvanbilim ise, Aristoteles tarafindan kurulmui ve Ortaçai islâm Dünyasi'nda özellikle Câhiz ile Demirî'nin yapitlari sayesinde taninmiitir.

Ancak Müslüman hayvanbilimcilerin, Yunanlilarin bilimsel birikiminden yeterince yararlandiklarini ve hayvanbilimi, mesela bir coirafya veya bir tip ölçüsünde geliitirdiklerini söylemek olanakli deiildir.

islâm ülkelerinin zengin bir hayvan örtüsü ile kapli olduiu, Aristoteles'in Hayvanlarin Tarihi'nin daha 8. yüzyilin sonlarinda Arapça'ya tercüme edildiii ve islâm Hukuku'nun hayvanlara büyük bir ilgi gösterdiii hesaba katildiiinda, Müslüman düiünür ve bilginlerin hayvanbilim alanindaki bilimsel kayitsizliklarini anlamak oldukça güçtür.

Yeniçai

Bu dönemde geliitirilen mikroskop araciliii ile Malpighi, Leewenhook ve Swammerdan gibi bilim adamlari, deiiiik canli yapilar üzerinde araitirmalar yapmii ve böylece Hücre Kurami'nin kurulmasini sailamiilardir. Ayrica, Willis, Hooke ve Mayow yapmii olduklari çaliimalar sirasinda canli ve cansiz yapilarin çok küçük parçaciklardan oluituiunu ve temel yapilarinin benzer olmasi dolayisiyla iilevlerinin de birbirine benzemesi gerektiiini düiünmüilerdir.

Yakinçai

Bu dönemde doia bilimlerinden botanik ve zooloji alanlarindaki çaliimalar geliimii ve özellikle Darwin'in dedesi Erasmus Darwin ve Lamarck'in yapmii olduiu araitirmalar sonucunda, yeni bitki ve hayvan türlerinin oluiumunu açiklamaya yönelik Evrim Kurami'nin temelleri atilmiitir.

Bu dönemde hücrenin yapisi ve iilevlerine iliikin çaliimalar biyolojiyi büyük ölçüde etkilemiitir. Bunun yani sira genetik alaninda çok önemli adimlar atilmii ve özellikle son dönemde yapilan araitirmalarla klonlama yöntemine götüren yol açilmiitir. Ayrica kimyaya dayanan hormon çaliimalari, tarim alanindaki verimi arttirmii ve canlilarin kökeni ve evrimiyle ilgili araitirmalar, yeni bilimsel bulgularla güç kazanmiitir.

---

Etiketler : [ genetik ] [ erasmus ] [ erasmus darwin ] [ biyoloji ] [ MiKROSKOP ] [ coirafya ] [ mayo ] [ ortaçai ] [ aristo ] [ mikroskop ] [ biyolojinin tarihçesi ] [ aristot ] [ aristoteles ] [ hikaye ] [ hikayeler ] [ Coirafya ] [ yunanlilarin ] [ indikleri ] [ hook ] [ bitkilerdir ] [ tarihç ] [ arapça ] [ evrim kurami ] [ evrim kuram ] [ GENETiK ] [ yaianti ] [ klonlama ] [ Aristo ] [ darwin ] [ hormon ] [ botanik ] [ koyun ] [ kurami ] [ tarihçe ] [ COiRAFYA ] [ canlilar ] [ yapit ] [ deve ] [ otel ] [ ortaça ] [ açilarin ] [ yunanlilar ] [ biyolojinin tarihçes ] [ tibbi ] [ hücrenin yapisi ] [ tarihce ] [ hooke ] [ mikro ] [ doktorlar ] [ rapca ] [ arapca ] [ biyolojinin tarihcesi ] [ in tarihi ] [ zararlar ] [ ARiSTO ]