Bilim » Evren ve Dünya

Atmosfer

Yerküreyi saran hava tabakasi. Yunanca "atnos": buhar ve "sphaira": küre sözcüklerinden. Atmosfer Yüksekliie Göre Deiiiir Hayvanlar ve bitkiler ancak atmosfer içinde yaiayabilir, çünkü atmosfer onlari dii tehlikelerden (göktailari, morötesi ve kozmik iiinlar) korur, onlara hem isi, hem de yaiamalari için mutlaka gerekli olan oksijen gibi maddeleri sailar. Bunun için astronotlar, sürekli olarak, yapay bir atmosferin yaratildiii bir kabinde veya uzay elbisesi içinde yaiayabilirler. Yerden yukariya yükseldikçe, atmosferin tekdüze olmadiiini anlariz: basinci, yoiunluiu, sicakliii ve bilei...

Devamını Oku

Boiluk

Göründüiünün tam tersine, evren çok az sayidaki maddi cisimlere göre çok daha büyük oranda bir boiluktan oluimuitur: nitekim gökcisimleri, yildizlar arasi boiluk'ta tek tek kalmiilardir. Maddenin en küçük düzeyinde, yani atomda da elektronlarla çekirdek arasinda oldukça büyük bir boiluk yer alir. ilkçai'dan beri Aristoteles gibi bilginler, «doianin boiluktan nefret ettiiini» öne sürerlerdi. Bu eski fizik biliminin açiklayamadiii bazi olaylari bir nedene bailamak için yarattiii ünlü bir deyim olmuitur. italyan fizikçisi Torricelli (1608-1647) ancak XVII. yy .da atmosfer basinci konusundaki ...

Devamını Oku

Enlem ve Boylam

Dünya üzerinde bir yeri veya bir noktayi saptamaia yarayan dereceli ölçüler. Dünya, iki ucundan, yani kutuplardan hafifçe basik bir küre biçimin­dedir. Bu küre üzerindeki herhangi bir yerin konumunu belirlemek için, kürenin paralel ve meridyen denilen çemberlerle hayalî olarak bölünmesi düiünüldü: bu çemberlerin kesiime noktalari yer tayininde büyük rol oynar. PARALELLER VE ENLEM Ekvator Dünya'yi, Güney Yarimküre ve Kuzey Yarimküre olmak üzere iki eiit bölüme ayiran hayalî bir dairedir. Paraleller, ekvator düzlemine «paralel» dairelerdir. Paralel dairelerin birbirine uzakliii 111 kilomet...

Devamını Oku

Depremler ve Astronomi

Anadolu bilginlerinden Thales, astronomi hesaplarina dayanan Günei tutulmalarini hesaplayan ve bunlarin depremlerle olan bailantisini bulan ilk kiii sanilmaktadir. Aristo'nun adi da Mezopotamya'da bulunan yeieninden buradaki rasathanelerde saptanan Günei ve Ay tutulmalarinin kayitlarini istemesi ieklinde geçmektedir. Bu konuda Thales'in tutulma olayina bailadiii kehanetlerinin önemli bir rol oynadiii düiünülebilir. Thales, tutulan kayitlari ve yaiadiii zamanin astronomi olaylarini incelemii ve Anadolu'da meydana gelecek büyük bir depremi önceden haber vermiitir. Hesaplara göre bir tam Ay tut...

Devamını Oku

Ay'in Oluiumu

Dünya'nin uydusu Ay'in, Dünya ile Mars büyüklüiündeki bir asteroidin çarpiimasi sonucu oluituiu ileri sürüldü. Colorado'daki Southwest Araitirma Enstitüsü'nden araitirmaci Robin Canup, ''ilerlemii bilgisayar teknolojisinden faydanilarak yapilan yeni canlandirmalarin ve yeniden gözden geçirilen önceki canlandirmalarin, Dünya'ya çarpan Mars kütlesindeki bir nesnenin, her ikisini iimdiki konumuna sokmak için yeterli olduiunu gösterdiiini''söyledi. Bilim adamlari ayrica, aralarinda Dünya'daki yerçekiminin Ay'i yakaladiii ya da Dünya ve Ay'in ei zamanda oluituiunun bulunduiu diier teorileri geçers...

Devamını Oku

Barisfer

Dünya'nin derinliklerinde, aiir madenlerden meydana gelmii bir tabakadir. Buna "aiirküre" de denir. Üstünde litosfer (yerkabuiu) vardir. Altinda ise Dünya'nin çekirdeii bulunur. Barisferi meydana getiren madenler, demirle nikel kariiimidir. Bu tabakanin her santimetrekaresi, binlerce tonluk basinç altindadir. Sicakliii da binlerce derecedir....

Devamını Oku

En Yakin Yildizlar

Günei siradan bir yildizdir. Kütle ve iiima gücü bakimindan ortalamanin biraz üzerinde olmakla birlikte parlak, büyük kütleli yildizlarin yaninda biraz soluk benizli kalir. Bazi yildizlarin kütlesi Günei'in kütlesinin birkaç kati, bazilarininki ise 100 kati olabilir ama yakinimizdaki yildizlarin tipik kütlesi Günei'in kütlesinin üçte biri civarindadir. Yildizlar kimi zaman çiftler halinde bulunur. Bu durumda yildizlarin yörünge hareketlerini birbirlerine uyguladiklari kariilikli kütle çekim kuvvetleri belirler. Bu kariilikli dans astronomlara çift yildizlarin kütlelerini doirudan ölçme olanaii...

Devamını Oku

Evrenin Genleimesi

1920'lerde, Edwin Hubble, Wilson Daii Gözlemevi'ndeki 100" lik yeni inia edilmii teleskopu kullanarak, birkaç nebuladaki (bulutsu) deiiien yildizlari, doiasi astronomi çevrelerinde hararetli bir tartiima konusu olan, daiinik cisimleri ortaya çikarmiitir. O'nun Sefeid Deiiikenleri olarak adlandirilan bir yildizlar sinifina benzeyen karakteristik bir kaliba sahip bu deiiien yildizlar için keifi devrimyaratmiitir. Daha önceden, Harvard Koleji Gözlemevi'nde çaliian bir kadin astronomlar grubunun üyesi, Henrietta Levitt, bir Sefeid Deiiiken Yildiz'in bu periyotlari ve bunun parlakliii arasinda yo...

Devamını Oku

Evren Sonsuz muduri

"Bazilari Dünya'nin atei içinde sona ereceiini söylüyorlar, diierleri de buz içinde." Aynen Robert Frost'un, iiirinde, Yerküre için iki olasi kader hayal ettiii gibi, Evren bilimciler de, Evren için iki olasi son öngörmektedirler: Sonsuz Genleime Büyük Sikiitirma Evren'in oluiumu genleime devinirliii ve kütle çekim gücü arasinda bir savaiimla belirlenmiitir. Kütle çekimin kuvveti, Evren'in yoiunluiuna baili iken, genleime orani Hubble Sabiti, H0, ile belirlenir. Eier Evren'in yoiunluiu, Hubble sabitinin karesi ile orantili olan "kritik yoiunluk"tan daha az ise, o zaman Evren, sonsuza dek ge...

Devamını Oku

Günei Sistemi

içinde yaiadiiimiz Evren'i tanima çabamiz, binlerce yildan bu yana sürüyor. Günümüzde, en modern teleskoplar sayesinde, Evren'in en uzak köielerini, milyarlarca iiik yili ötedeki gökadalari görebiliyoruz. Oysa, Evren'de küçücük bir nokta gibi kalan, içinde yaiadiiimiz Günei Sistemi'miz hâlâ gizemlerle dolu. Uzay Çaii'nin bailangicindan bu yana yapilan çaliimalarin büyük bölümü, Günei Sistemi'ni keifetmek içindi. Bugün, gerek bu çaliimalara gerekse çevremizdeki baika olasi gezegen sistemlerine bakarak Günei Sistemi'mizin oluium öyküsünü anlatabiliyoruz. Günei Sistemi'nin bir bulutsudan oluit...

Devamını Oku

Hava Basinci

Dünya, kalinliii 800 km kadar olan bir hava katmani ile çevrili. Biz, üzerimize bir basinç uygulayan, atmosfer dediiimiz bu akiikan katmanin dibinde yaiiyoruz. Aristoinun doiada boiluiun varolmayacaii iddiasina 17. yüzyilda havaya ve gazlara iliikin kuramlarin geliitirilmesine katkida bulunan Galileo Galilei, Evangelista Torricelli, Blaise Pascal ve Otto Von Guericke gibi bilim adamlarinca karii çikildi. Bu bilim adamlari, dünya atmosferinin bir basinç oluiturduiunu kanitladilar ve küçük kaplardaki havayi boialtabilen pompalar yaparak laboratuvarlarda ürettikleri 'boiluk'üzerine araitirmalar...

Devamını Oku

Küresel Isinma

Birkaç yil öncesine kadar küresel isinma denildiii zaman, herkesin aklina ancak korku filmlerinde görülebilen türden korkunç sahneler geliyordu. Girtlaiina kadar sulara gömülmüi Özgürlük Heykeli, veya tropik hastaliklardan kirilip dökülen Eskimolar, tümüyle sularin altinda kalmii bir Venedik, kiyamet senaryolarinin yalnizca birkaçi. Ancak son yillarda iklim deiiiikliklerine iliikin bilgiler çoialdikça, küresel isinma tehtidinin politik ve bilimsel önlemlerle savuiturulabileceii umudu doidu. insanoilunun yüreiine su serpen bilgiler özetle iunlar: Fizik kurallarina göre Günei iiinlari Yeryüzü'...

Devamını Oku

Litosfer

Yeryuvari diitan içe doiru çeiitli bileiim ve fiziksel özelliklerdeki kalin katmanlardan yapilmiitir. Bu katmanlardan herbiri küresel iekillidir. En diitan içe doiru sirasiyla atmosfer (hava küre), biyosfer (canli küre), hidrosfer (su küre) ve litosfer (kayaç küre) yer alir. Litosfer'in altinda ise, Pirosfer ve Barisfer bulunmaktadir. Litosferde Si ve Al maddelerinin yoiunluiundan, bu tabakaya Sial adida verilir. Barisfer + Pirosfer = Endosfer adi verilir. Yeryüzünün 100 km derinliiinden bailayarak manto içindeki kayaçlar sailamliklarini büyük ölçüde kaybedecek kadar yüksek sicakliia ulaiirla...

Devamını Oku

Meteor

Meteor sözcüiü, gökyüzünde olaianüstü olay anlamindaki latince meteoron'dan gelir. Meteor, günei sistemindeki cisimlerin dünya atmosferine düimesiyle, yüksek hizlarda hava ile sürtünme sonucu akkor haline gelerek, gece yeryüzünden kisa süreli bir iiik çizgisi ieklinde görülmesine verilen addir. Halk arasinda 'kayanyildiz', 'yildiz kaymasi' ve benzeri sözcüklerle ifade edilen olaydir. Bu olay tipik olarak atmosferin 80-110 km'leri arasinda oluiur. Karanlik bir gecede saatte 8-10 meteor izlemek olasidir. Her yil belli zamanlarda oluian meteor yaimurlari sirasinda saatte 100'ün üzerinde meteor i...

Devamını Oku

Yerçekimi

Bu kuvvet algilayabildiiimiz tek kuvvet olmasina raimen, ayni zamanda da hakkinda en az bilgi sahibi olduiumuz kuvvettir. Yerçekimi olarak bildiiimiz bu kuvvetin gerçek adi "kütle çekim kuvveti"dir. iiddeti diier kuvvetlere göre en düiük kuvvet olmasina raimen, çok büyük kütlelerin birbirini çekmelerini sailar. Evrendeki galaksilerin, yildizlarin birbirlerinin yörüngelerinde kalmalarinin nedeni bu kuvvettir. Dünyanin ve diier gezegenlerin Günei'in etrafinda belirli bir yörüngede kalabilmelerinin nedeni de yine yerçekimi kuvvetidir. Bizler bu kuvvet sayesinde yeryüzünde yürüyebiliriz. Bu kuvve...

Devamını Oku

Yildizlarin Güç Kaynaklari

Bir an için kütleçekiminin Günei'in tek güç kaynaii olduiunu düiünelim. Oluium sürecindeki ilkel Günei'in daiinik yildizlararasi gaz bulutu halinden bailayarak çökmesi sirasinda merkezdeki sikiima arttikça sicaklik da artar. Günei'in sahip olduiu toplam kütle çekimi enerjisi E=GM-/R olarak gösterilebilir. Burada G Newton'un kütle çekim sabiti, M Günei'in kütlesi, R ise yariçapidir. M=2x 1033 gram ve R=7xlOH) cm alinirsa Günei'in sahip olduiu toplam kütleçekimi enerjisi 4xl048 erg olarak bulunur. L ile gösterilen Günei'in iiima gücü -yani enerjisini yayma hizi- ise saniyede 4xl033 erg civarind...

Devamını Oku

Yildizlarin Yaiami

içinde yaiadiiimiz Evreni tanima çabalari yüzyillardir sürüyor. Bu çabalar sonucunda pek çok gökcisminin yapisi anlaiildi. Bunlarla birlikte yildizlarin yapilarinin anlaiilmasi da içinde bulunduiumuz yüzyilda gerçekleiti ve Evren'deki yerimizin özel olmadiiinin farkina varildi. Fizikçi Sir Arthur Eddington, daha 1920'li yillarda, çok uzak olmayan bir gelecekte, yildiz gibi 'basit'bir cismin nasil çaliitiiinin anlaiilabileceiini söylemiiti. Nitekim, 30 yil içerisinde gerçekten, bir yildizin nasil 'çaliitiii'sorusu çözüldü. Geceleri, gökyüzüne baktiiimizda, binlerce yildiz görürüz. Gördüiüm...

Devamını Oku

Yildizlarin Yailanmasi

ilkel yildiz yavai bir biçimde büzülerek isinmaya bailar. Merkez bölgelerdeki sicaklik bir milyon Kelvin'in üzerine çiktiiinda nükleer reaksiyonlar bailar ve bir yildiz olui mui olur. Bu aiamada merkeze doiru etki yapan kütle çekim kuvveti, merkezdeki basinçtan doian ve diiariya doiru etki yapan kuvvet tarafindan dengelendiiinden, yildiz hidrostatik dengededir. Sicaklik ve basinç öylesine yüksektir ki, hidrojen atomlari tümüyle iyonlaiarak serbest proton ve elektronlara dönüimüitür. Nükleer füzyon yoluyla enerji üretebilmek için protonlar arasindaki kariilikli itme kuvvetinin yenilmesi gereki...

Devamını Oku

Tutulma Olaylari

Ay Dünya'nin, Dünya da Günei'in çevresinde, birbirine çok yakin düzlemler içinde dolanir. Bu düzlemler birbiriyle çakiitiii zaman, Günei, Ay ve Dünya artik ayni doiru üzerindedir. iite o zaman tam (tutulan gökcismi tamamiyla güzden kaybolur) ya da parçali (gökcisminin yalniz bir parçasi gözükmez) bir tutul ma olayi meydana gelir. Günei Tutulmasi Tutulma olaylari devirli olarak tekrarlanir. Ay, Günei ile Dünya'nin arasina girdiii zaman Günei tutulmasi olur ve Dünya bir süre için karanliia gömülür. Tam Günei tutulmalari 6 ile 8 dakika kadar sürer ve Dünya'nin ayni noktasindan gözlemlenebilmesi...

Devamını Oku

Dünya Ne Kadar Hizli

Bir pazar günü kendi kendinize söz verdiniz. Hiçbir yere gitmeyeceksiniz. Koltuiunuza oturup televizyon seyredeceksiniz. Siz öyle sanin. Koltuiunuzda otururken bile inanilmaz bir hizla dönüp duruyor, uzayin boiluiunda yol aliyorsunuz. Koltuiunuzda otururken, dünya ile beraber dönüyor, Günei'in etrafinda dolaniyor, Günei sistemi ile birlikte galaksi içinde yol aliyor, galaksideki diier milyarlarca yildizla birlikte uzayin uçsuz bucaksiz karanliklarina doiru gidiyorsunuz. Dünyanin ekvatorundaki bir noktanin dönüi hizi saniyede 467 metredir yani bu noktada koltuiunda oturan biri zaten bu hizla ...

Devamını Oku

Dünya Aniden Durursa

Biz fark etmiyoruz ama dünya kendi ekseni etrafinda epeyce hizli dönüyor. Viraja giren bir arabada hissettiiimiz gibi dairesel bir yol üzerinde dönen bir cisme diiari doiru bir kuvvet etki eder, onu diiari firlatmaya çaliiir. Bu kuvvete 'merkezkaç kuvveti' deniliyor. Dünyadaki her cismin üzerinde dönüiten dolayi bir merkezkaç kuvveti etkisi vardir. Ancak bu merkezkaç kuvveti, yerçekimine göre çok zayiftir. Eier zayif olmasaydi zaten dönerken atmosferle birlikte uzaya firlar giderdik. Dünya aniden frene basilmii gibi durursa, güçlü yerçekiminden dolayi uzaya gitmezdik. Aksine merkezkaç kuvvet...

Devamını Oku

Dünya Aiirlaiiyor mui

Bir cismin aiirliii, dünyanin o cisme uyguladiii yerçekimi kuvvetidir. Bu nedenle dünyanin kendi aiirliiindan bahsetmek biraz anlamsizdir. Dünyanin aiirliii bir baika kuvvet tarafindan çekildiiinde söz konusu olabilir. Bir cismin kütlesi ile aiirliii arasindaki fark da buradadir. Dünyada bir kilogram aiirliiinda olan bir cisim Ay'da tartildiiinda altida biri kadar gelir ama o cismin kütlesi her iki yerde de aynidir. Bir cismin kütlesi mesafe ve kütlesi bilinen bir baika cisimle arasindaki çekme gücüne göre hesaplanabilir. Bu iekilde hesaplanan dünyanin kütlesi 5,98 sekstrilyon (yirmi bir sifi...

Devamını Oku

Güneiin Enerjisinin Kaynaii

Nükleer enerjinin iki kaynaii vardir. Füsyon ve fizyon. Füsyon bildiiimiz atom bombasinin çaliima prensibidir, yani aiir elementlerin çekirdeklerinin parçalanmasindan çikan muazzam enerji. Fizyonda ise, tersine hafif atomlar birleierek daha aiir atomlar meydana getirirler. Ortaya yine çok büyük bir enerji çikar. Bu hafif atomlarin birleimesi çok kolay olmaz. Hafif atomlarin çekirdekleri arti yüklü olduklarindan, bir araya geldiklerinde büyük bir itme kuvveti doiar. Bu kuvvetlerin etkilerini gidermek için çok yüksek sicakliklar gerekir. Pratikte bu kadar yüksek bir sicakliii, sürekli ve kalici...

Devamını Oku

Gece Neden Karanlik

Cevap çok basit gibi görünüyor. Zira günei batmiitir. Bir cismin diier bir cismi aydinlatabilmesi için iiinlarinin ona çarpmasi ve yansimasi gerekir. Günei iiinlari boilukta yayilirken aydinlatacaklari bir engele çarpmadiklari için uzay karanlik görünür. Eier dünya atmosferi olmasaydi gündüzleri de gökyüzü karanlik olacak, Günei beyaz bir top gibi görünürken Günei ile birlikte yildizlar da görüneceklerdi. Ancak cevap bu kadar basit deiildir. Evrende iiik veren sadece Günei deiildir. Ayni, hatta çok daha güçlü iiik kaynaii sonsuz sayida yildiz vardir. Tüm bu yildizlardan gelen toplam iiinimin ...

Devamını Oku

Uzayda Sicaklik

Sicaklik bir cismin atomik yapisi ile ilgilidir. Bir cismin molekülleri çok titreiiyorlarsa o cisim sicak, az titreiiyorlarsa soiuktur. Bu nedenle sicakliia sahip olabilen tek iey maddedir. Uzay ise yüzde 99,99 vakumdur yani boiluktur, pratikte içinde molekül, atom ve parçaciklarin bulunmadiklari kabul edilebilir. Dolayisi ile uzayin bir sicakliii olamaz. Uzayin sicakliii yoktur ama uzayda bulunan cisimlerin sicakliklari vardir. Evrenin ortaya çikiiini açiklamaya çaliian 'büyük patlama' teorisi doiru ise rastlanabilecek en yüksek sicaklik o anda olmali. Gittikçe soiuyan evrende yildizlarin ve...

Devamını Oku

Dünya Neden Dönüyor

Sadece dünya deiil, diier gezegenler de, uydulari da, Günei de, günei sistemi de, galaksiler de dönüyorlar. Bütün bu dönüilerin ne zaman, niçin ve nasil bailadiklari bilinmiyor. Dünyanin dönüi sebebi basitçe, bailangiçta gaz bulutu ieklinde olduiu, bu gaz bulutunun sürekli döndüiü, sonradan katilaiip dünya oluiunca onu durduracak bir kuvvet olmadiiindan dönmesine devam ettiii ieklinde izah ediliyor. Dünyanin ve günei sisteminin oluiumu ile ilgili en çok kabul gören varsayima göre 10-15 milyar yil önce bir gaz bulutu oluimaya bailiyor. 5-6 milyar yil önce muhtemelen yakinlarda bir yerde bir sü...

Devamını Oku

Ay'in Gündüz Görülmesi

Ay sadece gece görülebilir diye bir iey yok. Gündüzleri de periyoduna baili olarak ay da tepemizde, bütün yildizlar da. Ama güneiin atmosferimizde yansiyan iiinlari onlari görmemize mani oluyor. Atmosferimiz olmasaydi gökyüzü gündüzleri de karanlik olacak, güneile birlikte yildizlari da görebilecektik. Ay dünyamiza çok yakin olduiundan gökyüzünde görüntü olarak yildizlardan çok büyük görünür. Eier konumuna göre güneiten iyi iiik alabilirse gündüzleri de gökyüzünde rahatlikla görünebilir. Ayin yüzeyi bir asfalt yol yüzeyi gibi yansiticidir. Koyu renktedir ama tam siyah da deiildir. Biz gökyüz...

Devamını Oku

Yildizlarin Titremesi

Geceleri gökyüzünde gördüiümüz yildizlarin birçoiu bizim güneiimizden de büyüktürler ama o kadar uzaktadirlar ki, ancak birer nokta olarak gözükürler. Gezegenlerin yildizlardan farklari, günei sistemimiz içinde bizimle beraber güneiin etrafinda dönüyor olmalaridir. Bu nedenle çok uzak olan yildizlar gökyüzünde 'sabit' dururken, gezegenler sürekli yer deiiitirirler. Bu gezegenler güneie yakinlik sirasi ile Merkür, Venüs, dünyamiz. Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüto'dur. Günei sistemimizde bile mesafeler o kadar büyüktür ki. dünyamiza 8 dakikada gelen günei iiiii, Neptün'e ancak 4 ...

Devamını Oku

Evrende Yolculuk

Böyle bir soruyu ilkçailarda okyanus kiyisinda yaiayan bir kiiiye 'bu denizlerin sonuna yolculuk nasil olurdu' diye sorsaydiniz herhalde hayal gücünü bile kullanamazdi. Biz bugün evren hakkinda o zamanin insaninin dünya hakkinda bildiiinden daha çok iey biliyoruz. iimdilik bilebildiiimiz kadariyla evrenin büyüklüiünü daha iyi anlayabilmek için gelin hayali bir uzay araci ile hayali bir uzay yolculuiuna çikalim ve içinde bulunduiumuz Samanyolu galaksisinin ikizi Andromeda galaksisine bir gidip gelelim. Tabii bu uzay aracinin hizi dünyamizdaki yolcu uçaklarininki kadar, yani saatte l 000 kil...

Devamını Oku

Ay Olmasaydi

Günei sistemimiz oluiurken koiullar çok az farkli olsaydi, bizler için her iey deiiiik olabilirdi. Dünyanin madde daiilimi, büyüklüiü, enerjisi, dönme ekseni açisi, atmosfer ve mevsimler çok farkli olabilirdi. Dünyamizda hayat belki yine gerçekleiebilirdi ama farkli iekilde. Bu hali ile sanki her iey, en ince detayina kadar insan için özel olarak hazirlanmii gibidir. Peki bu oluium içinde ayin görevi nediri Nasil oluituiu ve dünyanin yörüngesine nasil girdiii hala büyük bir sir olan Ay'in bu mükemmel düzen içindeki yeri nediri Yaiamin oluimasina ne katkisi vardiri Ay olmasaydi ne olurdui D...

Devamını Oku

Kuyruklu Yildizlar

Kuyruklu yildizlarin diier gökcisimlerinden farkli ve gizemli iekilleri, aniden ortaya çikip bir süre sonra yok olmalari, onlarin tarih boyunca insanlar tarafindan Tanrilarin habercileri olarak algilanmalarina yol açmiitir. Onlarin ölüm ve felaket habercileri olduklarina, kuraklik, sel, açlik gibi büyük doial afetlerin ve salgin hastaliklarin hatta her iki dünya savaiinin da o siralarda görülen kuyruklu yildizlardan kaynaklandiiina inanilmiitir. Milattan önce 43 yilinda Sezar'in ölümünden sonra çok parlak bir kuyruklu yildiz görüldü ve onun Roma imparatorunun göie yükselen ruhu olduiuna inan...

Devamını Oku

Ay'in Oluiumu Bilmecesi

Ay'in kütlesi Dünya'nin 81'de biri kadardir ve bir gezegen uydusu olabilmek için çok büyüktür. Günei sistemimizde baika örneii yoktur. Gerçi Jüpiter, Satürn ve Neptün'ün de Ay'in boyut ve kütlesine yakin uydulari vardir ama bu gezegenlerin kütleleri de dünyamizdan sirasiyla 318, 95 ve 12 kat daha çoktur. Bu durumda Ay'in oluiumu özel bir problem niteliiini taiiyor. Dünyamizin tek doial uydusu, uzaydaki en yakin komiumuz Ay, binlerce yil önceki uygarliklar tarafindan Tanriça olarak deierlendirilirken, zamanla düzenli hareketleri ile takvimin oluimasini da sailamiitir. Yakinliii nedeni ile g...

Devamını Oku

Yildiz Kaymasi

Geceleyin açik bir havada gökyüzünü seyrederken, çeiitli renk ve parlakliktaki yildizlarin oluiturduiu o inanilmaz ve muhteiem manzaranin içinden bir yildizin parlak bir çizgi çizerek kayip gittiiini muhakkak görmüisünüzdür. Bu sirada içinizden bir dilek tutup, bu dileiin gerçekleimesi için de gördüiünüzden kimseye bahsetmemiisinizdir herhalde. Çünkü insanlar arasinda, bir yildiz kaydiiinda, o yildizin öleceii ve ölmeden önce dilek dileyenin arzusunu yerine getireceii inaniii yaygindir. Halk arasinda yildiz kaymasi diye tanimlanan bu olayin aslinda yildizlarla hiç bir ilgisi yoktur. Yildiz...

Devamını Oku

Günei'in Ömrü

Günei sistemimiz, bizim Günei adini verdiiimiz tek bir yildiz ve onun etrafinda dönen dokuz gezegen, bu gezegenlerin etrafinda dönen 60'dan fazla uydu (Ay), yine Günei'in etrafinda dönen gezegen olarak kabul edilemeyecek kadar küçük 5 000 civarinda astroit, sayisiz göktaii, toz ve parçalardan oluiur. Günei bu sistemdeki enerjinin de tek güç kaynaiidir. Günei'e baktiiimizda kati bir maddeymii gibi görürüz ama aslinda yanan bir gaz kütlesinden baika bir iey deiildir. Bilim insanlarina göre Günei'ten söz ederken yüzey kelimesini kullanmak hatalidir çünkü Günei tamamen gazdan oluimuitur. Günei'i...

Devamını Oku