Buharli gemi, ne saçmalik! Bu anlayiisizlik yalniz buharli araba tasarisini deiil, buharli gemi tasarisini da suya düiürdü. Denis Papin'inkini 25 Eylül 1707'de parçalamiilardi. Claude-François d'Auxiron'unki 8 Eylül 1774'te daha iansli çikmadi. D'Auxiron (1727-1778), kürekleri yangin tulumbasiyla iileyen bir gemi inia etmiiti. Seine irmaiinda denemeye konduysa da tasariya düiman gemicileri sarkacini sabote ettiklerinden deneme baiarisizlikla sona erdi. Zavalli mucit kederinden hastalandi; doiduiu Quingey'e çekildi ve orada öldü.

Kirk yedi yaiinda ölüm döieiine düien bu adamin ününe özenen Teimen Claude de Jouffroy d'Abbans adli bir genç ölümünden önce D'Auxiron'u buldu. Bu genç adam soylu ailesine o güne kadar epey üzüntü konusu olmuitu. Önce bir genç kizi sevmii ve onu albayinin (Artois kontu, ilerde Kral X. Charles) elinden almii, bu yüzden orduyu terk ederek kendini yangin tulumbalari üzerindeki çaliimalarina vermiiti. Davraniii, soylu ailesinin aklinin almayacaii bir düiüi sayildiii için ondan uzaklaimiilar, kendisine gücenmiilerdi.

Genç adam yalnizliii içinde D'Auxiron'a bailandi Mucit de ona tasari ve tutkularini açti. Hatta genç dostunu, vaktiyle Perier ile kurduklari iirkete soktu. Bu iirketin amaci buharli gemiyi bulmak ve geliitirmekti. Ama genç adam kendi kanatlariyla uçmayi tercih ederek, kiz kardeiinin yaptiii para yardimlari sayesinde tasarilarini denemeye koyuldu. Bunlardan, 15 Temmuz 1783'te Lyon'da yaptiii gösteri özellikle çok ilgi çekti.

Jouffroy 46 m. uzunluiunda, 4.50 m. geniiliiinde ve sualti derinliii 0.95 m. olan bir gemi inia etmii, buna iki silindirli ve çift etkili bir Watt makinesi takmiiti. Bu makine ayni eksenin çevresinde dönen 4.50 m. çapindaki iki çarki çevirmekteydi. Bilim adamlari ve olayi tespit etmeye gelen noterin önünde yapilacak denemeye bailamak üzere, gemiye bindiiinde Jouffroy cebinde bir tabanca taiiyordu. Kendinden öncekilerine gelen felâketleri bildiii için baiarisizliia uiramasi halinde yaiamamaya kararliydi.

Gemi, baili bulunduiu Vaise rihtimindan uzaklaiti, kapkara dumanlar püskürte püskürte Saone'u çikmaya bailadi. Bir çeyrek saat sonra Barbe adasina varmiiti bile. Onu orada kariilayan halkin alkiilari ve göz yailari içinde Jouffroy tabancasini suya firlatti: Hemen iie koyulup Saone ve Rhine üzerinde gemi iiletme imtiyazi ve Bakan Calonne'dan ayrica proje üzerinde çaliima firsati vermesini istedi.

Baiardim diye seviniyordu ama, gerçekte kazanmamii, hatta her ieyi kaybetmiiti, çünkü Paris'i, Bilimler Akademisini ve Sarayi göz önüne almadan deneyini tairada yapmiiti. O bön tairaliya "su ile atei nasil bariitirilirmii," göstereceklerdi. Saray züppelerinin "tulumbali Jouffroy" diye ad taktiklari projesine imtiyaz ve geliitirme imkânlari vermek mii Bilimler Akademisi mucite, denemesini Paris'te yinelemesini ve beklemesini söylemekle yetindi.

Paris'te de yinelemek! Bir gemi de Paris'te inia etmek!.. Zavalli Jouffroy, bu iiin içinden nasil çikardii Ötekini yapabilmek için iatosunun damlarini bile yikmiiti. Geriye beklemek kaliyordu, elinden baika bir iey gelmezdi, icadini ingilizlere satmayi reddetti. 1817'de inia ettiii gemiyle ve yolculariyla Seine irmaiinda dolaiti. Tuileries sarayinin önünden geçti. Boi emekler. Tasarisini mahkûm etmiilerdi bir kere: Sonunda iflâs, parasizlik ve terk edilmiilik... Tek kazanci bunlar olmuitu. 18 Temmuz 1832'de öldü. Böylece buharli geminin yaraticisini ölüme sürükleyip anonim bir mezarliia gömenler çocuklarini da yoksulluk içinde biraktilar.

Jouffroy'nin çaidailarinin körlüiü ve sersemliii kariisinda insan iaikinliklar içinde kaliyor. Bu adam 1783'te hiçten gerçek bir buharli gemi meydana çikartmiiti; üstelik Fulton'dan yirmi yil önce ve pervaneli gemiler çikincaya kadar kendini bütün ülkelerde kabul ettirecek kadar... Bu böyleyken insanlar, binlerce yillik aliikanliklarindan vazgeçmesinler diye kasten gözlerini kapatmiilardi. Yine o siralarda ingiltere' de Stanhope, Amiralliie kürekleri buharla iileyen bir gemi tasarisi sunmui Amerika'da John Fitch ayni esasa dayanarak iileyen bir gemi yapmiiti. Ama bunlar güvenilir olmaktan uzak, yarini belirsiz makinelerdi; oysa Jouffroy'ninki öylesine iyi düiünülmüitü ve güvenilirdi ki benzeri çarkli gemilerin son zamanlara kadar iilediiini çoklarimiz hatirlariz. Günümüzde bile bazi uzak kiyi bölgelerinde ya da turistik göllerde çarkli vapurlar iilemektedir.

Jouffroy'nin baiarisizliiinin bailica nedeni, buharli geminin ya da arabanin çaiin ekonomik ihtiyaçlarina uygun olmamasiydi. Yelkenli gemi, ihtiyaçlara pek de iyi yetiyordu Atlas okyanusunu doiudan batiya 15 günde, ters yönden 30-40 günde geçiyordu ve içinde makine de bulunmadiiina göre bütün gemi yük alabiliyordu. Tersine Jouffroy'nin gemisinde makine ve kömür öyle çok yer tutuyordu ki geriye pek bir iey kalmiyordu.

Bütün bunlar olup biterken D'Auxiron kederden ölüyor. Jouffroy iflâs, Stanhope'yi Amirallik geri çeviriyor, ve en sonra 1803'te yeni bir iflâs adayinin daha ortaya çiktiii görülüyor. Fitch intihar ediyor.

---

Etiketler : [ deneme ] [ ekonomi ] [ iiletme ] [ araba ] [ kur ] [ ist ] [ buhar ] [ aik ] [ kürt ] [ bilim adamlari ] [ bilim adamlar ] [ ton ] [ tere ] [ çevre ] [ evre ] [ aliikanlik ] [ davranii ] [ z m ] [ a k ] [ para ] [ davran ] [ bilim adam ] [ DiL ] [ kömür ] [ tulumbalar ] [ insanlar ] [ M KEN ] [ e i ] [ çocuk ] [ elik ] [ ocuk ] [ ula ] [ evr ] [ ingiltere ] [ ekonomik ] [ dil ] [ ira ] [ GEMi ] [ adam ] [ gemi ] [ öteki ] [ teki ] [ GEM ] [ amerika ] [ düi ] [ aii ] [ muz ] [ proje ] [ dan ] [ makine ] [ van ] [ deney ] [ mal ] [ tek ] [ tutu ] [ çeviri ] [ eviri ] [ atei ] [ ate ] [ bilim ] [ göz ] [ makineler ] [ SAAT ] [ din ] [ KÖMÜR ] [ karar ] [ ÖMÜR ] [ DiN ] [ kan ] [ sat ] [ nar ] [ çin ] [ iirketi ] [ irketi ] [ yazi ] [ yaz ] [ gen ] [ vin ] [ buharli geminin ] [ akad ] [ ülkeler ] [ lkeler ] [ ken ] [ BAL ] [ insan ] [ paris ] [ mezar ] [ ben ] [ Sat ] [ arilar ] [ silindir ] [ anlayiisizlik ] [ döieiine ] [ inkini ] [ fulton ] [ abbans ] [ auxiron ] [ dini ] [ Din ] [ mac ] [ Deri ] [ apka ] [ ordu ] [ özenen ] [ buharli ] [ icadin ] [ kürekleri ] [ parçalamiilardi ] [ irmaiinda ] [ tulumbasiyla ] [ papin ] [ unki ] [ quingey ] [ kederinden ] [ konduysa ] [ tairali ] [ ününe ] [ jouffroy ] [ gemicileri ] [ kas ] [ aman ] [ dumanlar ] [ sarkacini ] [ buharl ] [ bilmek ] [ sira ] [ lama ] [ mucit ] [ icadini ] [ hastalandi ] [ mezarliia ] [ oktu ] [ hastaland ] [ iiti ] [ seine ] [ zaman ] [ saat ] [ sari ] [ sar ] [ gemici ] [ kaliyordu ] [ uçma ] [ sarkaci ] [ adasina ] [ saa ] [ zenen ] [ dami ] [ dam ] [ bili ] [ sarkac ] [ yarat ] [ almad ] [ DERi ] [ DER ] [ john ] [ 1774 ] [ neden ] [ temmuz ] [ ARABA ] [ duy ] [ ekler ] [ KIZ ] [ MAL ] [ isi ] [ kar ] [ iilem ] [ rsi ] [ eylül ] [ oyu ] [ dere ] [ e i_ ] [ k y ] [ S K ] [ a a ] [ u ma ] [ çocuklar ] [ ocuklar ] [ GEN ] [ deri ] [ ÜRE ] [ emek ] [ güven ] [ YAZI ] [ eklem ] [ ayin ] [ bati ] [ olmui ] [ göller ] [ tel ] [ anm ] [ olmu ] [ bat ] [ ihtiyaç ] [ ihtiya ] [ emen ] [ ATEi ] [ ATE ] [ ali ] [ erke ] [ PARA ] [ san ] [ KTA ] [ maya ] [ pervane ] [ ard ] [ ani ] [ çark ] [ hal ] [ ark ] [ kiz ] [ oks ] [ ütü ] [ maki ] [ mer ] [ konu ] [ erik ] [ Ard ] [ TME ] [ TUTKU ] [ halk ] [ tai ] [ m s ] [ saç ] [ GÖLLER ] [ gÖller ] [ kENDi ] [ nem ] [ aile ] [ kEND ] [ KAR ] [ kade ] [ ERiK ] [ S O ] [ ÜLKELER ] [ RAN ] [ LKELER ] [ çek ] [ ersin ] [ ülke ] [ lke ] [ Erik ] [ kara ] [ KARA ] [ dis ] [ arab ] [ isti ] [ kap ] [ MUZ ] [ mile ] [ DIN ] [ gerçek ] [ bai ] [ kay ] [ ama ] [ sab ] [ ölü ] [ ALi ] [ yangin ] [ ele ] [ mak ] [ baz ] [ kil ] [ alan ] [ KON ] [ A i ] [ KAST ] [ yer ] [ NAR ] [ iileme ] [ ter ] [ yüzde ] [ gün ] [ nlar ] [ and ] [ ngiltere ] [ gey ] [ 1783 ] [ baiari ] [ etler ] [ len ] [ BEL ] [ LLER ] [ iirket ] [ irket ] [ ini ] [ bulu ] [ dar ] [ PAT ] [ har ] [ intihar ] [ kra ] [ ölüm ] [ yoksulluk ] [ boi ] [ TAi ] [ ÇEKi ] [ yaiam ] [ yüz ] [ Buharli Araba ] [ par ] [ bas ] [ say ] [ ara ] [ ANAR ] [ zar ] [ ost ] [ alo ] [ Kaz ] [ TERE ] [ UZUN ] [ ece ] [ Kas ] [ çaliima ] [ KÜRT ] [ ekil ] [ rika ] [ üre ] [ 183 ] [ dem ] [ hat ] [ ney ] [ asar ] [ 0 G ] [ ayan ] [ ala ] [ Say ] [ bel ] [ lara ] [ Ali ] [ anus ] [ atlas ] [ aki ] [ men ] [ dol ] [ i de ] [ LEN N ] [ ki i ] [ ÇEK ] [ Z M ] [ güne ] [ s k ] [ GEL ] [ I IK ] [ ÇAY ] [ RSI ] [ cin ] [ e c ] [ fla ] [ çay ] [ iON ] [ DRAMA ] [ bak ] [ yang ] [ DEN ] [ DIL ] [ tan ] [ alt ] [ açi ] [ sac ] [ drama ] [ kum ] [ türl ] [ rüya ] [ MALiK ] [ çük ] [ edm ] [ isa ] [ zip ] [ acl ] [ andy ] [ çar ] [ aia ] [ yün ] [ ati ] [ sirik ] [ BULU ] [ an y ] [ açin ] [ ASiNA ] [ maü ] [ eki ] [ ari ] [ bali ] [ Doi ] [ doi ] [ kali ] [ kal ] [ bal ] [ ili ] [ Zar ] [ sara ] [ kÜrt ] [ tun ] [ tutku ] [ dram ] [ rine ] [ elin ] [ m ken ] [ sen ] [ gel ] [ tes ] [ fel ] [ anonim ] [ bölgeler ] [ gil ] [ buharli araba ] [ ZAMAN ] [ aval ] [ tik ] [ ran ] [ e im ] [ buharli gemi ] [ barii ] [ bar ] [ ing ] [ yapi ] [ yap ] [ amac ] [ ayi ] [ Nar ] [ çile ] [ ile ] [ rme ] [ Tere ] [ çai ] [ hasta ] [ pele ] [ irak ] [ rak ] [ aban ] [ basi ] [ dei ] [ gelii ] [ sayi ] [ yai ] [ olu ] [ geli ] [ bile ] [ Amerika ] [ cif ] [ der ] [ man ] [ ermii ] [ aka ] [ ermi ] [ erva ] [ ram ] [ Açi ] [ MAK ] [ charles ] [ den ] [ a i ] [ cadi ] [ cad ] [ ilim ] [ KONU ] [ bildi ] [ ela ] [ Maya ] [ kii ] [ arc ] [ bit ] [ rmek ] [ böl ] [ lay ] [ akt ] [ lad ] [ oje ] [ tui ] [ kle ] [ ekle ] [ ekleme ] [ sona ] [ çünk ] [ sevin ] [ ORDU ] [ cocuk ] [ LYK A ] [ atü ] [ abba ] [ demi ] [ LETME ] [ GÜNE ] [ arda ] [ LiON ] [ diim ] [ eti ] [ TÜR ] [ kta ] [ ZLE ] [ küa ] [ Gen ] [ c a ] [ i ya ] [ DRAM ] [ Müi ] [ müi ] [ pat ] [ A I ] [ anla ] [ GÖZ ] [ K V ] [ u mak ] [ dii ] [ ailar ] [ YAiLAR ] [ yailar ] [ aila ] [ aliima ] [ SATI ] [ iiLETME ] [ hali ] [ iZLE ] [ I ik ] [ AiI ] [ iir ] [ iine ] [ bira ] [ bailam ] [ kili ] [ i ik ] [ Aki ] [ bailama ] [ ailamak ] [ EKi ] [ LİON ] [ sırık ] [ sati ] [ dai ] [ ila ] [ miz ] [ iti ] [ ayni ] [ iiler ] [ iisizlik ] [ aÇi ] [ asi ] [ EDi ] [ AiA ] [ ikin ] [ aida ] [ aliim ] [ i sa ] [ isizlik ] [ i am ] [ ilik ] [ i çi ] [ Asina ] [ ingiliz ] [ i EK ] [ dailar ] [ yaiin ] [ zıp ] [ pil ] [ İON ] [ i RE ] [ iilik ] [ ilii ] [ arii ] [ ağa ] [ RSi ] [ İsa ] [ sina ] [ ARA ] [ BAK ] [ miyo ] [ AÇI ] [ Ardi ] [ ardi ] [ VEN ] [ çağ ] [ üni ] [ asil ] [ watt ] [ ilaç ] [ dola ] [ DERĞ ] [ uyu ] [ mira ] [ andi ] [ çini ] [ iat ] [ IIK ] [ iii ] [ aiki ] [ mami ] [ CADI ] [ R D ] [ ERIK ] [ TAS ] [ sark ] [ A S ] [ YARA ] [ cay ] [ Ingiltere ] [ yil ] [ O G ] [ ASINA ] [ araS ] [ IZLE ] [ tas ] [ olmak ] [ hin ] [ rek ] [ sarka ] [ KIL ] [ denis papin ] [ kaza ] [ LON ] [ yoksul ] [ eko ] [ zle ] [ ailarin ] [ ans ] [ kazan ] [ eri ] [ K e ] [ çekler ]