Bu telgraf iekli en eski zamandan beri uygulanmaktaydi. Agamemnon, Truva'nin alindiiini Klitemnesr'e böyle duyurmuitu. Bu yöntem daha sonra Doiabilimci Enee, Polybe, Çinliler ve Kartacalilar tarafindan geliitirildi. Sonunculardan da Romalilara geçmii ve çok kullanilmiiti. Hatta iii Clyde'den Tyne'e uzanan surlarin içine tunçtan akustik borular yerleitirmeye, yani gerçek bir telefon hatti kurmaya kadar vardirmiilar ve haberleri ya da emirleri böylece 1.000 metreden 1.000 metreye hizla duyurabilmiilerdi.

Barbar istilâlariyla birlikte bütün bu hünerli tekniklerin sonu geldi. Ve yeni kipirdamalar ancak XVII. yüzyilda bailadi. Bunlardan iHc kayda deier giriiim Richer ve Gaspard Schott'unki oldu. (XVI. yüzyilin sonu.) Bunu 1684'de daha önce sözünü ettiiimiz ekii huylu büyük bilgin Hook'un yöntemi izledi. Yüksek bir yerden alfabenin her bir harfine kariiliii olan iiaretlerin verilmesinden ibaretti bu. Dört yil sonra da Amonson tarafindan geliitirildi. Ancak, genel bir gösteriye kalkiiildiiinda müthii bir fiyasko oldu. Gösteri Veliahttin ve saray mensuplarinin huzurunda yapilacakti. iimarik saray züppeleri, üstelik saiir olan zavalli bilim adamini öyle bir alaya aldilar ki adamcaiiz kurduiu tesisati iiletemedi.

Deneyler üç çeyrek yüzyil sonra yeniden bailadi. Cenevreli fizikçi Lesage (1774), Latin Belâgati Profesörü Fransiz Dupuis (1778), Bastille'e atilan Polemist Linguet (1780). Deniz Subayi Courrejolles (1783), Parisli fizikçi Lomonde (1787), Alman Profesör Bergstrasse (ayni yil), ispanyol Mühendis Bettancourt (1788), Fransiz Abbe Chappe (1790), Alman Reiser (1794). ispanyol Salva (1797) haril haril deneylere giriitiler. Sonunda çok sayida ve çeiitli yollar gösterdiler.

Ne var ki, bunlardan çoiu fanteziden öteye gidebilecek türden deiildi. Sözgeliii Bergstrasse, iiaretlerin top atilarak verilmesini önermekteydi. Bazilari ise, Lesage'inki gibi zamansizdi, çünkü gerçek bir elektrikli telgraf niteliiinde ve ayrintilarda bazi geliimeler gerçekleitirilince, enikonu yararlanilabilecek olgunluktaydi.

Claude Chappe (1763 . 1805), kardeilerinden uzak kaldiii tatillerini onlarla haberleiebilmek için bir araç bulma çaliimalariyla geçirirdi. Bu bir merkezin çevresinde dönen bir cetveldi, iki ucunda birer cetvel daha vardi. Bu araçla iiaretler vermekte ve bu iiaretler de önceden tespit edilmii bir kod uyarinca yorumlanmaktaydi. Uiraii Chappe'i iyiden iyiye sarmii olacak ki, yaiini aldiktan sonra kendini bütünüyle bu konudaki çaliimalara verdi, iie akustik, sonra da elektrik telgrafla bailadiysa da, bunlar tatmin edici sonuçlar vermedi. Buna kariilik kardeileriyle giriitiii deneylerden hoinut kaldi. Hakliydi ki, icadini sunduiu Convention Meclisi, deneyin resmen tekrarlanmasini istedi.

Bu deney için bir vakitlerin oyuncaii büyütüldü. Ufak cetvel, bir direiin ucunda dönen 4 metrelik bir çubuk olmuitu. iki ucundan sarkan bir metre uzunluiundaki dal çeiitli iekiller alabilecek gibi konmuitu. Ve bu araç bütünüyle bir kulenin tepesine yerleitirildi. Alt katta duran bir memur, sicimleri çekerek araca önceden düzenlenmii kolun tespit ettiii iekilleri verebilmekteydi. Araç, 12 Temmuz 1793'te Convention'un komiserlerinin huzurunda iiletildi. 35 km. uzaia yerleitirilmii öteki istasyona gidecek mesaji ve cevabi 11 dakika içinde gönderip aldi. Öylesine beienildi ki, Chappe "telgrafçi-mühendis" olarak atandi ve ilk hamlede hemen iki istasyon kuruldu.

Bu ilk hattin açiliii (Lille-Paris) Fransa'nin ve teknikler tarihinin onurlu sayfalarindan biridir. 1 Eylül 1794'te Convention'un oturumu açilir açilmaz Carnot kürsüye firlamii ve "Vatandailar!" diye haykirmiiti. "Paris-Lille arasinda kurmui olduiumuz telgrafla az önce aldiiimiz habere göre Conde, Cumhuriyete bu sabah saat 6'da teslim olmuitur." Bunun üzerine Meclis, Kuzey Ordularina bir kutlama ve teiekkür telgrafi gönderilmesine karar verdi. Ve bu ikinci mesajin kariiliii geldiiinde meclis hâlâ toplanti halindeydi.

1800 yilinda Fransa'da üç telgraf hatti vardi: Paris-Lille, Paris-Strasbourg, Paris-Brest. Bunlarin toplam uzunluiu 1.253 km. etmekteydi. Bu sayi 1844'te 5.000'e çikti. Ulaiimdaki bu hiz insani iaiirtmayacak gibi deiil: Paris-Lille arasi (aradan 22 istasyon geçerek) 2 dakika, Strasbourg-Paris 6.30 dakika, Lyon ya da Brest'ten Paris 8 dakika, Toulon-Paris 20 dakika.

Bu sistem yabanci ülkelerde de uygulanmii, ancak görüi uzakliii ve havanin saydamliii gibi iartlar göz önünde tutularak az çok deiiiiklikler yapilmiiti. italya, Misir ve ispanya olduiu gibi uygulamaktaydi. bunlari. Almanya ve Rusya da deiiiiklik yapmadan izledi. ingiltere kollarin yerine tahta kanatlar takti. Öteki ülkeler ise telgrafi anlayincaya ve "Chappe" uygulayayim deyinceye kadar bu sistemin modasi geçmeye bailadi. Fransa 1844'te Cezayir'de ilk hatti inia ederken ülkesinde elektrikli telgraf kurulmaya bailanmiiti. Bu sistem çarçabuk yayilip ötekini silecekti.

---

Etiketler : [ telgraf ] [ ulaiim ] [ tarih ] [ kur ] [ ist ] [ cumhuriyet ] [ TARiH ] [ fizik ] [ memur ] [ fransa ] [ YÖNTEM ] [ telefon ] [ tere ] [ çevre ] [ evre ] [ ispanya ] [ elektrik ] [ ata ] [ a k ] [ truva ] [ bilim adami ] [ bilim adam ] [ VELiAHT ] [ sis ] [ DiL ] [ tri ] [ e c ] [ e i ] [ misir ] [ elik ] [ kat ] [ roma ] [ TAR ] [ ula ] [ evr ] [ ingiltere ] [ dil ] [ romalilar ] [ adam ] [ öteki ] [ teki ] [ almanya ] [ iON ] [ aii ] [ muz ] [ top ] [ akustik ] [ bor ] [ yöntem ] [ dan ] [ van ] [ haber ] [ deney ] [ mal ] [ tek ] [ tutu ] [ cezayir ] [ MISIR ] [ tarihi ] [ vatan ] [ Claude Chappe ] [ oyun ] [ bilim ] [ göz ] [ med ] [ SAAT ] [ din ] [ açi ] [ doia ] [ karar ] [ DiN ] [ kan ] [ sat ] [ birlik ] [ moda ] [ rum ] [ çin ] [ düzen ] [ mar ] [ tez ] [ gen ] [ deniz ] [ bilgi ] [ latin ] [ ülkeler ] [ metre ] [ ikon ] [ lkeler ] [ ilgin ] [ EKER ] [ plan ] [ ken ] [ elekt ] [ insan ] [ Rusya ] [ paris ] [ rusya ] [ ben ] [ Sat ] [ harf ] [ clyde ] [ doiabilimci ] [ duyurabilmiilerdi ] [ chappe ] [ dini ] [ Deri ] [ Din ] [ TELEFON ] [ ordu ] [ kipirdamala ] [ kartacalilar ] [ telgrafi ] [ icadin ] [ enee ] [ unki ] [ romalilara ] [ klitemnesr ] [ aman ] [ polybe ] [ GELiiMELER ] [ bilmek ] [ lama ] [ uygulanmaktaydi ] [ kullanilmiiti ] [ vardirmiilar ] [ sözgeliii ] [ hünerli ] [ tyne ] [ surlarin ] [ icadini ] [ sonunculardan ] [ eker ] [ alfabenin ] [ tunçtan ] [ iiti ] [ uygulanmaktayd ] [ zaman ] [ saat ] [ aiiz ] [ sar ] [ kartaca ] [ bailadiysa ] [ ital ] [ hook ] [ miz ] [ alva ] [ arno ] [ ikin ] [ saa ] [ rich ] [ dami ] [ uba ] [ dam ] [ bili ] [ kullan ] [ DERi ] [ DER ] [ 1774 ] [ temmuz ] [ mod ] [ duy ] [ ask ] [ DIL ] [ mesaj ] [ yabanci ] [ yabanc ] [ ham ] [ MAL ] [ ANAN ] [ isi ] [ kar ] [ KUZ ] [ ceva ] [ eylül ] [ oyu ] [ e i_ ] [ k y ] [ telgraf n ] [ a a ] [ M R ] [ GEN ] [ deri ] [ barbar ] [ kol ] [ YAS ] [ ayin ] [ anmi ] [ olmui ] [ tel ] [ anm ] [ olmu ] [ emen ] [ dal ] [ hava ] [ ali ] [ erke ] [ san ] [ KTA ] [ alfabe ] [ maya ] [ ard ] [ ani ] [ elektri ] [ hal ] [ ark ] [ ütü ] [ isl ] [ mer ] [ tepe ] [ konu ] [ Telefon ] [ haberler ] [ Ard ] [ NEV ] [ TME ] [ yay ] [ ULAiIM ] [ deneyler ] [ kENDi ] [ kEND ] [ KAR ] [ ÜLKELER ] [ RAN ] [ genel ] [ LKELER ] [ klit ] [ emu ] [ çek ] [ italya ] [ prof ] [ ülke ] [ lke ] [ kara ] [ KARA ] [ aga ] [ dis ] [ fla ] [ isti ] [ teknik ] [ MUZ ] [ DIN ] [ suba ] [ DENiZ ] [ esk ] [ büyü ] [ gerçek ] [ fan ] [ kay ] [ ama ] [ aia ] [ sab ] [ CHE ] [ lenin ] [ alfa ] [ ALi ] [ ele ] [ mak ] [ baz ] [ kil ] [ KON ] [ claude chappe ] [ yer ] [ BOR ] [ fon ] [ ter ] [ nlar ] [ and ] [ ngiltere ] [ 1783 ] [ YAY ] [ TEZ ] [ etler ] [ len ] [ BEL ] [ HUZUR ] [ LLER ] [ ini ] [ dar ] [ har ] [ ELEKTRiK ] [ Carnot ] [ pan ] [ kra ] [ tat ] [ yili ] [ AÇI ] [ etr ] [ mühendis ] [ yüz ] [ eski ] [ onur ] [ LEK ] [ kut ] [ isa ] [ ara ] [ par ] [ bas ] [ say ] [ romal ] [ FRANSA ] [ LENiN ] [ SPA ] [ Doia ] [ TERE ] [ Deniz ] [ UZUN ] [ ece ] [ göz önünde ] [ çaliima ] [ iekil ] [ ekil ] [ istasyon ] [ erkez ] [ tara ] [ hat ] [ ney ] [ debi ] [ ala ] [ Say ] [ bel ] [ lara ] [ Ali ] [ Oyun ] [ rus ] [ aki ] [ men ] [ i de ] [ ki i ] [ ÇEK ] [ spa ] [ GEL ] [ lala ] [ sonuçlar ] [ ÇAY ] [ IiIK ] [ MiT ] [ cin ] [ çay ] [ ÜRE ] [ çim ] [ DEN ] [ agat ] [ tan ] [ alt ] [ üre ] [ iKTA ] [ çük ] [ ila ] [ gece ] [ küp ] [ beden ] [ ION ] [ meclis ] [ zip ] [ dii ] [ acl ] [ oru ] [ andy ] [ çar ] [ lal ] [ ylan ] [ yün ] [ ati ] [ al ç ] [ maü ] [ eki ] [ ari ] [ bai ] [ Doi ] [ doi ] [ hiz ] [ kal ] [ ili ] [ sara ] [ tunç ] [ tun ] [ arai ] [ hak ] [ taç ] [ rüntü ] [ hala ] [ önceden ] [ nceden ] [ rine ] [ Misir ] [ maz ] [ gel ] [ geliimeler ] [ tes ] [ tesisat ] [ iller ] [ gil ] [ ZAMAN ] [ Cumhuriyet ] [ m r ] [ fizi ] [ talya ] [ tele ] [ aval ] [ tik ] [ ran ] [ veri ] [ ONLAR ] [ r ya ] [ hot ] [ bar ] [ kule ] [ fal ] [ ing ] [ yapi ] [ yap ] [ RSi ] [ ayi ] [ kesin ] [ orum ] [ ile ] [ rme ] [ üye ] [ berg ] [ Tere ] [ çai ] [ EiEK ] [ BERG ] [ kez ] [ pele ] [ rak ] [ aban ] [ dei ] [ gelii ] [ sayi ] [ ulai ] [ yai ] [ olu ] [ geli ] [ bile ] [ der ] [ SUR ] [ man ] [ moi ] [ ERKEZ ] [ fransiz ] [ Açi ] [ huzur ] [ MAK ] [ den ] [ a i ] [ cadi ] [ cad ] [ kill ] [ ille ] [ ilim ] [ KONU ] [ ela ] [ Maya ] [ Yay ] [ kii ] [ arc ] [ rmek ] [ hay ] [ lay ] [ akt ] [ lad ] [ ilk ] [ kle ] [ ekle ] [ Roma ] [ cim ] [ çünk ] [ mec ] [ ORDU ] [ nur ] [ RESM ] [ deier ] [ atü ] [ çinliler ] [ inliler ] [ GRAF K ] [ arda ] [ LiON ] [ aykü ] [ ayk ] [ yun ] [ 1800 ] [ k t ] [ yaban ] [ tah ] [ eti ] [ TÜR ] [ kta ] [ nikler ] [ ZLE ] [ ayrinti ] [ cetvel ] [ Tarih ] [ Gen ] [ a m ] [ i ya ] [ Müi ] [ müi ] [ arac ] [ ürün ] [ ret ] [ l m ] [ A I ] [ uyari ] [ ÇEi ] [ çei ] [ uyar ] [ anla ] [ GÖZ ] [ K V ] [ MİT ] [ moğ ] [ A i ] [ Iiik ] [ iiik ] [ ailar ] [ aila ] [ aliima ] [ SATI ] [ hali ] [ iab ] [ iZLE ] [ AiI ] [ iir ] [ afi ] [ Aki ] [ kiii ] [ ii c ] [ EKi ] [ ira ] [ LİON ] [ yıl ] [ HIZ ] [ sati ] [ dai ] [ in ac ] [ iti ] [ ayni ] [ bilgin ] [ ikta ] [ iiler ] [ aÇi ] [ asi ] [ EDi ] [ AiA ] [ aliim ] [ dila ] [ ilik ] [ i ON ] [ mari ] [ AiIZ ] [ dailar ] [ yaiin ] [ zıp ] [ pil ] [ İON ] [ RSİ ] [ iilik ] [ ilii ] [ arii ] [ ağa ] [ İsa ] [ ARA ] [ Ask ] [ che ] [ atila ] [ araĞ ] [ Ardi ] [ ardi ] [ VEN ] [ çağ ] [ üni ] [ leti ] [ ilaç ] [ tatmin ] [ ALİ ] [ kom ] [ anı ] [ uyu ] [ ileti ] [ andi ] [ atilar ]