Bilim » icatlar ve Keiifler

Suyun Kontrol Edilmesi



Topraiin verimli hale getirilmesinden ve tarimin makineleitirilmesinden söz ediliyordu ama bilgin ve teknisyenlerin el ele verip yarattiklari bu büyük geliimelerin yararsiz duruma gelmesine de az kalmiiti. Gerçekten de eier nem kontrol altina alinmazsa, yani su çok geldiiinde fazlasi kontrol altina alinip az olduiunda artirimi sailanmasaydi, tarlalar yine eskisi kadar kurak kalacakti. Bu nedenle, akaçlama iiinin 1823'ten bailayarak ciddi bir iekilde ele alinip baiariya ulaitirilmasini bir baika hayati geliime olarak kabul etmeliyiz. Yapilan ii, suyu topraiin altindaki kanalizasyonlara çekmekti.

Hollanda'da denizden kazanilan yerlerin kurutulmasi da bambaika bir su sorunuydu. Bu bitmez tükenmez ii XVI. yüzyildan beri sürüp geliyordu. Önce denizin bir kismini ayiran bentler inia ediliyor, sonra bu sular tulumbalarla çekilip boialtma kanallarina veriliyordu. Geriye topraiin tuzunu almaktan baika bir iey kalmiyordu. Bu muazzam iie koiulan ilk araç, yel deiirmeni olmuitu. Buharli tulumba çikar çikmaz buna bai vuruldu. Asil bu araç sayesinde baiarili çaliimalar yapilabildi ve toprak, denizleri kemirmeye bailadi. Hollanda'dan sonra ingiltere, Fransa ve Almanya da iie koyuldular. Kayaliklarda ya da zaman zaman sularin altinda kalan topraklarda sürdürülen bu savai insanlarin baiarisiyla sona erdi. Ve buralarda tarimin bailamasi, baiarinin armaiani oldu.

insanoilunun fundaliklarla savaii da uzun sürmüitü; bu da baiariyla sonuçlandi. Bu topraklarda bir kumtaii tabakasi sularin sizmalarin engellemekte ve sular topraiin üstünde bir tabaka halinde durmaktaydi. Böylece Fransa'da Landes bölgesinde 14.000 kilometre karelik bir alan kayalik haline gelmii olup oturulmaz durumdaydi. Burada sular ne topraiin altina geçebiliyor, ne de akip denize ulaiabiliyordu. Önlerinde Avrupa'nin en büyük kumulu duruyordu ve rüzgâr bu kumulu yilda 20-25 metre ileriye itmekteydi. Öyle ki, Landes tehlikeli bir çöl olarak görülüyordu. XVI. Louis zamaninda bir mühendis iii ele almaya ve bu topraklari uygarliia elveriili duruma sokmaya karar verdi.

Nicolas Bremonier adindaki bu mühendis (1738-1809), kendisinden önce bu konuda çaliimalar yapmii olan meslektailari Charlvoix ve Abbe Desbiey'nin giriiimlerini inceledikten sonra, 1787'de iie koyuldu. Önce kumulun ilerlemesini durdurmak için çam aiaçlan dikmeye bailadi. Giriiim baiariya ulaiti ve 1867'ye kadar 80.000 hektarlik alanda dikilen aiaçlar sayesinde kumul kesinlikle durduruldu. Ancak bu iilem, araziyi kayalik olmaktan çikaramamiiti. O kadar ki, söylentiye göre, Napolyon bir ara bu bölgeye develeri aliitirmayi bile tasarlamiiti. iiin ikinci kismini Orman Mühendisi Jules Chambrelent (1817-1893), üstüne aldi. Bu kiraç düzlüiü akaçlamak ve açmak yoluyla 650.000 hektarlik bir orman meydana getirdi ve bu bölgenin odunla ilgili sanayilerin merkezi halini almasina yol açti.

Su, ekmekle eideier ölçüde bir hayat öiesidir. Topraii basti mi felâketlere sebep olurken, topraiin ekilmesi ve insanin beslenmesi için de kaçinilmaz iarttir. Susuz toprak çöldür. Bir kuyu, bir vaha, bir uygarlik merkezi demektir. Bu durumda insanin suyu izlemesi, tarihin en eski çailarindan bu yana en önemli kaygisi olmuitur, insanin hemen yakininda bir kaynak ya da irmak bulamadiii her yerde kuyuculuk imdadina yetiimiitir. Artois gibi bazi yerlerdeyse, su kendiliiinden topraiin yüzüne kadar çikmaktaydi. Ta eski zamanlardan beri bilinen artezyen kuyulari iite bu ihtiyaçtan doimuitur. Bazen bu kuyular, su bulunduiundan kuikulanilan yerlerde suni olarak meydana getirilir, toprakta su tabakasina rastlayincaya kadar kazildiktan sonra, sular tulumba ya da dolaplara çekilirdi.

Bunca yararli bir zanaat kimin buluiuduri ilk kuyu açma tekniiini bulanlarin Çinliler olduiu sanilmakla birlikte suyun bulunduiu yeri teihis etmekte ve kuyu açmakta Araplar büyük hüner göstermiilerdi. Ancak modern araçlar ve yöntemlerle kuyuculuiun ilk tanimini Bernard Palissy'ye borçluyuz. Palissy araci: "Ucunda bir kol ya da tahta sap bulunan bir oluklu burgaç" diye anlatmaktadir. Bu oluklu burgacin kullanilmasi öylesine yayginlaiti ki, italya'da, Modena iehrinde iki soyluluk almasinda görüldü ve Kuzey italya kuyucularin vatani olarak ün yapti.

Ancak, bu zanaatin ampirizmden kurtularak jeolojiye dayanan rasyonel bir teknik haline gelmesi ve kuyucularin yerini uzman mühendislerin almasi için XIX. yüzyili beklemek gerekti. O güne kadar en fazla 10-12 metreye inilebilmiiti. Öyle ki sondajcilar, Fransiz meslektailari Degousee'nin, kireçli bir katmani geçip 140 metre derinliie inmesini inanilmayacak bir baiari olarak, hayranlikla kariiladilar (1830). Bu tarihlerde Paris'e içme suyu sailamak bir kere daha acil ihtiyaç haline gelmii ve resmi makamlar birçok artezyen kuyusunun açilmasi için karar almiilardi.

ilk kuyu Grenelle'de açildi; 1833-1841 arasinda yapilan çaliimalar sonunda 548 metreye inildi ve su öylesine bir hizla fiikirdi ki, iantiyeleri barinaklariyla birlikte devirdi. Bunu 1866'da Passy'deki artezyen kuyusu izledi, 586 metre derinliie, Hebert alanindakinde de 718 metreye inildi.


Etiketler : [ tarih ] [ kur ] [ buhar ] [ aik ] [ rasyonel ] [ TARiH ] [ dev ] [ fransa ] [ jeoloji ] [ YÖNTEM ] [ tere ] [ ata ] [ z m ] [ a k ] [ toprak ] [ DiL ] [ tulumbalar ] [ savai ] [ insanlar ] [ sava ] [ e ii ] [ orman ] [ e i ] [ elik ] [ araçlar ] [ kat ] [ ailamak ] [ TAR ] [ ula ] [ ingiltere ] [ dil ] [ ira ] [ beslenme ] [ kaya ] [ almanya ] [ lala ] [ bilin ] [ aii ] [ top ] [ bor ] [ hayat ] [ yöntem ] [ dan ] [ makine ] [ deme ] [ kaygi ] [ kayg ] [ napolyon ] [ mal ] [ ego ] [ tek ] [ tarihi ] [ vatan ] [ ekmek ] [ arap ] [ altin ] [ YONLAR ] [ uygarlik ] [ açi ] [ alacak ] [ karar ] [ kazanilan yerler ] [ kan ] [ rap ] [ birlik ] [ nar ] [ rum ] [ çin ] [ uyuz ] [ kesinlik ] [ ölçü ] [ tez ] [ gen ] [ tarim ] [ deniz ] [ aiaç ] [ bilgi ] [ kaynak ] [ hollanda ] [ metre ] [ ilgin ] [ ken ] [ BAL ] [ insan ] [ ailar ] [ paris ] [ ben ] [ rol ] [ tuz ] [ arama ] [ Deri ] [ ordu ] [ tailar ] [ buharli ] [ kas ] [ aman ] [ buharl ] [ GELiiMELER ] [ kare ] [ lama ] [ iiti ] [ zaman ] [ sar ] [ kilomet ] [ ital ] [ kuyuculari ] [ çekilirdi ] [ ikin ] [ doimu ] [ sidir ] [ remo ] [ uygarl ] [ bili ] [ çam ] [ kullan ] [ ekilirdi ] [ yarat ] [ DERi ] [ DER ] [ kuyucular ] [ sanayi ] [ aiaçlar ] [ neden ] [ kurt ] [ mod ] [ ALTIN ] [ yonlar ] [ DIL ] [ denizler ] [ ham ] [ MAL ] [ ANAN ] [ isi ] [ kar ] [ iilem ] [ KUZ ] [ anal ] [ BUR ] [ oyu ] [ e i_ ] [ k y ] [ s t ] [ a a ] [ r n ] [ GEN ] [ deri ] [ emek ] [ kol ] [ yakininda ] [ eklem ] [ ayin ] [ olmui ] [ anm ] [ olmu ] [ TOPRAK ] [ ihtiyaç ] [ ihtiya ] [ emen ] [ dal ] [ ali ] [ ural ] [ erke ] [ san ] [ KTA ] [ maya ] [ meslek ] [ çöl ] [ ard ] [ ani ] [ ayna ] [ hal ] [ isl ] [ maki ] [ mer ] [ konu ] [ teihis ] [ Çam ] [ Ard ] [ EKMEK ] [ TME ] [ tai ] [ pas ] [ deiirmen ] [ irmak ] [ yay ] [ rmak ] [ kENDi ] [ nem ] [ kEND ] [ Hayat ] [ KAR ] [ TUZ ] [ RAN ] [ çek ] [ italya ] [ funda ] [ suni ] [ bernard ] [ dili ] [ kara ] [ katman ] [ KARA ] [ KATMAN ] [ çaila ] [ dis ] [ hayati ] [ nicolas ] [ elent ] [ teknik ] [ zanaat ] [ tabak ] [ cola ] [ DIN ] [ DENiZ ] [ esk ] [ avrupa ] [ atman ] [ büyü ] [ gerçek ] [ kay ] [ ama ] [ aia ] [ eleitir ] [ ALi ] [ ele ] [ mak ] [ baz ] [ kui ] [ uydu ] [ kil ] [ çailar ] [ alan ] [ KON ] [ A i ] [ meni ] [ ren ] [ 1830 ] [ engell ] [ yer ] [ NAR ] [ BOR ] [ kum ] [ SAVAi ] [ SAVA ] [ ter ] [ iZM ] [ gün ] [ nlar ] [ hale ] [ and ] [ ngiltere ] [ gey ] [ YAY ] [ açin ] [ TEZ ] [ baiari ] [ etler ] [ len ] [ alaca ] [ bului ] [ ini ] [ bulu ] [ dar ] [ har ] [ eleitiri ] [ nak ] [ yili ] [ AÇI ] [ etr ] [ aki ] [ boi ] [ TAi ] [ ÇEKi ] [ anlat ] [ mühendis ] [ yüz ] [ eski ] [ LEK ] [ makam ] [ par ] [ say ] [ bas ] [ ara ] [ FRANSA ] [ kanal ] [ Kaz ] [ RSI ] [ TERE ] [ Deniz ] [ soru ] [ UZUN ] [ ece ] [ Kas ] [ çaliima ] [ KEM ] [ iekil ] [ ekil ] [ engellemek ] [ 183 ] [ dem ] [ erkez ] [ deve ] [ su sorunu ] [ asar ] [ ayan ] [ iantiye ] [ antiye ] [ ala ] [ Say ] [ lara ] [ Ali ] [ men ] [ dol ] [ Ak m ] [ i de ] [ rüzgar ] [ a la ] [ ÇEK ] [ l k ] [ at k ] [ Z M ] [ güne ] [ GEL ] [ ÇAY ] [ CAM ] [ HAYATI ] [ cam ] [ cin ] [ çay ] [ Din ] [ iRAN ] [ öde ] [ bak ] [ DEN ] [ tan ] [ alt ] [ a aç ] [ din ] [ dini ] [ eski çai ] [ tyne ] [ rüya ] [ iKTA ] [ çük ] [ gece ] [ ayran ] [ küp ] [ iON ] [ analiz ] [ akü ] [ çii ] [ acl ] [ oru ] [ andy ] [ lal ] [ ylan ] [ yün ] [ ati ] [ BULUi ] [ BULU ] [ bula ] [ an y ] [ DiN ] [ RÜ D ] [ ASiNA ] [ maü ] [ eki ] [ Aki ] [ ari ] [ bai ] [ Doi ] [ doi ] [ hiz ] [ kal ] [ bal ] [ ili ] [ yarak ] [ Tarim ] [ maz ] [ gel ] [ geliimeler ] [ yeler ] [ fel ] [ gil ] [ ZAMAN ] [ getiri ] [ ebe ] [ talya ] [ iran ] [ ran ] [ dikte ] [ veri ] [ inan ] [ iONLAR ] [ ONLAR ] [ r ya ] [ rene ] [ bar ] [ yapi ] [ yap ] [ RSi ] [ ayi ] [ kesin ] [ Nar ] [ ölçüi ] [ ile ] [ rme ] [ Tere ] [ çai ] [ RÜZGAR ] [ kez ] [ cii ] [ rak ] [ aÇi ] [ dei ] [ gelii ] [ ulai ] [ olu ] [ geli ] [ bile ] [ ak m ] [ aiil ] [ içme suyu ] [ der ] [ man ] [ uiur ] [ ermii ] [ aka ] [ ermi ] [ moi ] [ uygarli ] [ ERKEZ ] [ ram ] [ fransiz ] [ Açi ] [ MAK ] [ modern ] [ den ] [ a i ] [ cad ] [ KONU ] [ bildi ] [ sap ] [ Ayna ] [ ela ] [ Maya ] [ masa ] [ Yay ] [ ILO ] [ bit ] [ böl ] [ kilo ] [ bulan ] [ hay ] [ lay ] [ akt ] [ lad ] [ ilk ] [ iab ] [ YARAK ] [ kle ] [ ekle ] [ ekleme ] [ sona ] [ ZANAAT ] [ ORDU ] [ RESM ] [ aliitirma ] [ k ta ] [ LYK A ] [ deier ] [ atü ] [ çinliler ] [ inliler ] [ GÜNE ] [ UYGAR ] [ arda ] [ eski ça ] [ LiON ] [ yun ] [ k t ] [ tah ] [ eti ] [ TÜR ] [ Emo ] [ kta ] [ AiAÇ ] [ ZLE ] [ Tarih ] [ Gen ] [ LK A ] [ ilk a ] [ araci ] [ dai ] [ Müi ] [ müi ] [ arac ] [ A I ] [ koi ] [ anla ] [ K V ] [ moğ ] [ dii ] [ Hayati ] [ aila ] [ aliima ] [ hali ] [ fii ] [ mani ] [ iZLE ] [ AiI ] [ BOiA ] [ Boia ] [ boia ] [ iir ] [ bailam ] [ kili ] [ bailama ] [ EKi ] [ LİON ] [ rsi ] [ HIZ ] [ i AY ] [ ilo ] [ ila ] [ kasi ] [ iti ] [ bilgin ] [ ikta ] [ tik ] [ iiler ] [ asi ] [ EDi ] [ AiA ] [ ing ] [ aliim ] [ dila ] [ i sa ] [ Ai I ] [ dali ] [ Asina ] [ pil ] [ İON ] [ uygar ] [ ilii ] [ arii ] [ ağa ] [ çığ ] [ sina ] [ ARA ] [ BAK ] [ miyo ] [ nal ] [ Ardi ] [ ardi ] [ ANALiZ ] [ asil ] [ TAĞ ] [ ALİ ] [ dola ] [ anı ] [ uyu ] [ KiLO ] [ andi ] [ çini ] [ ıra ] [ BiLGi ] [ İran ] [ İONLAR ] [ ALĞ ] [ uğur ] [ IIK ] [ İRAN ] [ iii ] [ mami ] [ ars ] [ arsi ] [ kis ] [ TAS ] [ kisi ] [ deg ] [ A S ] [ IZM ] [ disler ] [ YARA ] [ cay ] [ Iran ] [ Ingiltere ] [ yil ] [ O G ] [ IKTA ] [ ASINA ] [ araS ] [ IZLE ] [ tas ] [ olmak ] [ hin ] [ rek ] [ KIL ] [ dağ ] [ iaç ] [ SAV ] [ kaza ] [ iek ] [ zle ] [ sondaj ] [ ailarin ] [ ans ] [ a z ] [ gerek ] [ kazan ] [ eri ] [ EYS ]