Bilim » Kuram ve Teoriler

Batlamyus Evren Modeli



Batlamyus'un çaliimalarinin temelleri Hipparchus'a dayanir, Batlamyus'un 1400 yil hükümdarlik süren dünya merkezli evren modeli oluiturmasinda çok büyük etkisi olmuitur. Batlamyus, Hipparchus'un 850 yildiz içeren yildiz kataloiunu 1022 yildiza çikarmiitir.

Bu arada gezegenlerle de ilgilenen Batlamyus, Aristoteles'in dönen kürelerinin, gezegenlerin hareketini ve parlakliklarinin deiiiiminin nedenini açiklamakta yeterli olmadiiini fark etmiitir. Bu durumu düzeltmek için gezegenlerin Dünya etrafinda dolanirken ayni zamanda da Dünya merkezli çember üzerinde dairesel bir hareket (epicycle) yapmalari gerektiiini düiünmüitür.

Böylece gezegenler Dünya'dan farkli uzakliklarda bulunabilecekti ve buna baili olarak parlaklik deiiiimlerinin nedeni de anlaiilmii olacakti, çünkü gezegen uzaklaitikça parlaklik azalacak yaklaitikça ise artacakti. Ayni zamanda gezegenlerin farkli hizlarda hareket etmesi de açiklanmii oluyordu.

iyi bir matematikçi olan Batlamyus, ortaya koyduiu modelin gözlemlerle kariilaitirildiiinda tam bir doiruluktan uzak olduiunu fark edip bu durumu düzeltmek için Dünya'yi merkezden biraz diiari yerleitirmiitir. Günümüzde gezegenlerin yörünge düzlemlerinin elips olduiu bilinmektedir.

Batlamyus. Dünya'yi merkezinin diiina taiiyarak bir bakima elipse yakin bir yörünge önermii oluyordu. Batlamyus, yörüngelerin elips olduiunu kabul etseydi, modelinin daha basit ve gözlemlere daha uyumlu olacaiini biliyordu ama inançlari doirultusunda hareket ettiiinden dolayi dairesel yörüngelerde israrci davrandi.

Aristoteles, dairesel hareketin en kusursuz hareket olduiunu savunmuitur ve Batlamyus da bu geleneiin izinden gitmiitir. Rönesans'a kadar geçerliliiini korumui kilisenin desteiini almii olan bu model Kopernik Devrimi ile son bulmuitur.


Etiketler : [ rönesans ] [ kopernik ] [ batlamyus ] [ aristo ] [ çember ] [ ember ] [ aristot ] [ aristoteles ] [ GEZEGENLER ] [ gitmiiti ] [ parlakl ] [ Batlamyus ] [ gezegenler ] [ Aristo ] [ pic ] [ düzlemler ] [ dairesel hareket ] [ uyumlu ] [ KOPERNiK ] [ RÖNESANS ] [ Kopernik ] [ otel ] [ i_ devri ] [ doiruluk ] [ devrimi ] [ esans ] [ BATLAMYUS ] [ gezegen ] [ ÇEMBER ] [ EMBER ] [ tse ] [ hipparchus ] [ elips ] [ ARiSTO ] [ ARiSTOTELES ] [ aristotel ]