insanoilunun Ay'a ayak basmasindan bu yana tam 30 yil geçti. Bundan tam 30 yil önce, bir insan, ilk kez Ay'a ayak basti. insan için küçük ama insanlik için büyük bir adim atildiiini söyleyerek. Ay'a ilk ayak basan ABD'li astronot Neil Armstrong, ayni zamanda ABD'yi uzay çaliimalari konusunda rakipsiz kildi. 30 yil önce dünyada 600 milyon insan, yani o zamanki dünya nüfusunun beite biri, bu macerayi canli olarak televizyonlarindan izledi. Bu macera, Uzay bilimi ve Uzay sanayiinin bugün vardiii aiama için de bir eiik oluiturdu. Sanatçilar için bir ilham, aiiklar için romantizm kaynaii, ilkçai i...

28 yaiindaki astronomi öirencisi Chris Fragile, Samanyolu Merkezi'nde her zamankinden daha fazla bir parlaklik farkettiiinde, hiç vakit kaybetmeden gözlediii, yildizin koordinatlarini bilgisayara kaydetti ve o andan itibaren Mount Stromlo Gözlemevi'nde bulunan, tonlarca aiirliiindaki teleskopun elektromotorlari da vinlamaya bailadi. Fragile, dijital kamerayla, bu esrarengiz yildizin yaydiii iiinlari, yarim saatte bir görüntüledi. Genç astronom, artik dramatik bir olayin iahidi olduiuna inanmaya bailamiiti. Dikey olarak yükselen iiik kümesi, birkaç gün sonra astronom Bruce Peterson tarafindan...

Son araitirmalardan anlaiildiii gibi, astronomlar aslinda aramalarini Günei Sistemi'nin yanlii bir bölgesinde sürdürmüilerdi. Uzay sondasi "Galileo", Dünya'dan 800 milyon km uzakliktaki olasi bir vaha ile karii kariiya: Jupiter uydusu Europa. Gözlem Robotu üç yildan beri, bu dev Gezegen'i ve uydusunu gözlemekte. Geçen aylarda elde edilen görüntülerden, Jüpiter'in uydusunun, en az Dünya'nin uydusu Ay büyüklüiünde olduiu saptandi. Pei peie elde edilen görüntülerden sonra, Berlin Uzay Enstitüsü'ndeki bilim adamlari, Europa Uydusu'nda, dev bir okyanusun bulunduiunu tahmin ediyorlar. "Ancak oky...

Jüpiter, Günei Sistemi'ndeki en büyük gezegendir. Hacmi, Dünya'nin hacminin yaklaiik 1300 katidir. Kütlesi, sistemdeki öteki sekiz gezegen, onlarin uydulari ve asteroidlerin toplamindan daha fazladir. Zaten, "Günei Sistemi, Günei, Jüpiter ve çeiitli enkazlardan oluiur" diyenler de vardir. Bu dev gezegene yönelik kapsamli ilk araitirma projesi Galileo'dur. Bu projede, Galileo adli uzay aracinin Jüpiter'e gönderilmesi, gezegeni ve uydularini incelemesi, beraberinde götürdüiü sondayi Jüpiter'e birakmasi planlanmiiti. Galileo 1986'da firlatilacakti ama o yilin ocak ayinda, uzay mekiii Challeng...

Texas Manahan Kenti sakinleri, 22 Mart 1998'de unutamayacaklari bir olay yaiadilar. O gün, iki tane, yumruk büyüklüiünde göktaii iehre düitü. Birisi basketbol oynayan çocuklarin yakinina isabet etti. Neyse ki kimse yaralanmadi. Bu göktailari, olaydan kisa süre sonra NASA Johnson Uzay Merkezi'nin yolunu tuttu. Göktailari, buradaki bilim adamlarini da iaiirtti. Çünkü, bu tailarin içinde su damlaciklari vardi. Daha da ilginç olani, su, ayrica tailarin içindeki mor renkli, neredeyse saf tuz kristallerinin içinde hapsolmuitu. Çünkü, bu türden büyük kristallerin oluiabilmesi için çok miktarlarda s...

Hubble Uzay Teleskobu'nun bulanik görüntü özünün, üç yil önce, düzenlenen olaianüstü baiarili bir uzay seferiyle düzeltilmesiyle birlikte astronomi araitirmalari için yeni bir dönem bailamii oldu. 29 Aralik 1993 tarihinde, göyüzünün en parlak bulutsusu olan Orion Bulutsusu'nu araitirmak üzere yönlendirilen Hubble, bulutsuyla ilgili birçok gizemin ortaya çikarilmasini sailadi. Yildizlar da bizler gibi doiar, yaiar, yailanir ve ölürler. Yildizlari oluituran hammadde ise, yildizlararasi boilukta bulunan gaz ve tozdur. Bu gaz ve tozun daha yoiun bulunduiu bölgelere ise bulutsu ismi verilir. Bu...

Thomas Dick adindaki iskoç bir papaz, Evren'in haddinden fazla iskân edildiiini öne sürecek kadar ileri gitmiiti. Bu din adami popüler bir kitabinda, Evren'de yaklaiik 2,5 milyar gezegende, canlilarin yaiadiiini öne sürmüitü. Bundan çok kisa bir süre sonra 1875 yilinda, "New York Sun" adli saygin bir gazetede, tüm zamanlarin "en büyük keifinden" bahsediliyordu. Yeni geliitirilmii teleskoplarla, astronomlar sözde ayda yaiayan olaianüstü canlilari görmüilerdi. Ayda yaiayan canlilar, Gazete'nin tarifine göre, 1,20 m büyüklüiünde, kizil saçli ve kanatliydilar. Tabii çok geçmeden bunun sadece ha...

iki yüz yil kadar önce gök bilimciler tarafindan tasarilmasi bile güç olan büyük uzakliklardaki dev gezegenlerin varliklarinin bilinmemesi hiç de iaiirtici deiildir. Bu gezegenler, eski gök bilimcilerin saptayabildikleri en uzak "gezgin yildiz" Satürn'ün ötesinde kaldiklarindan uzun yillar bilinmezliklerini korudular. Eier gözlemci tam olarak ne zaman, nereye bakacaiini biliyorsa, Uranüs gökyüzünde çiplak gözle, iine ucu kadar ufak bir iiik noktasi gibi görülebilir. Ama bu ufacik görüntü sayisiz yildizin içinde kolayca gözden kaçabilir ve uzun yörüngesinde çok yavai hareket ettiii için, ancak...

Gökbilimciler, uzak yildizlarda hayatin oluiumu için gerekli temel maddelerden olan bileiik karbon molekülleri ve su buldu. Bilim adamlari, Submillimeter Wawe Astronomi Uydusu ve Kizilötesi Uzay Gözlemevi`nden alinan verilere dayanarak, Amerikan Bilim Geliiimi Derneii`nin toplantisinda yaptiklari açiklamada, genç ve yaili yildizlarin çevresindeki uzayi araitiran yörüngedeki gözlemevlerinin, yildizlarda organik kimyada temel rol oynayacak büyük dalgalar halinde su buhari ve karbon molekülleri izleri bulduklarini kaydetti. Avrupa Uzay Ajansi`ndan bilim adami Martin F. Kessler, bu buluiun, baik...

Gökbilimciler, Avustralyaidaki bir robot teleskop yardimiyla ilk kez Evren'in haritasini çikardi. New York Times Gazetesi'nin haberine göre, hesaplamalar, milyarlarca iiikyili geniiliiindeki alanlara yayilmii 100.000 galaksi arasindaki mesafelerin ölçülmesi yoluyla yapildi. Ölçümler, özellikle Dünya ile onun dahil bulunduiu Samanyolu Galaksisi'nin yer aldiii kesimi kapsiyor. Haritaya göre galaksiler, issiz boi alanlar arasinda yakilmii kamp ateileri gibi görünüyor. Uzmanlar, galaksi topluluklarini "kozmik kitalar" olarak nitelendiriyor. iimdiye kadar yapilan araitirmalarda birkaç galaksini...

Uzaya seyahat edebilmek sadece roketlerle mümkün olduiundan, roket geliiiminin tarihi, bir bakima uzay uçuilarinin tarihi olarak görülebilir. ilk roketin ne zaman yapildiii bilinmemekle birlikte, onun bir Çin buluiu olduiu söylenmektedir. 1232 yilinda Çinliler, Moiollari uçan ateili oklarla geri püskürtmüilerdir. 1379'da ise Venedikliler ve Cenevizliler arasinda yapilan bir savaita kaba bir roket kullanilmiitir. 19. yüzyil, savai roketlerinin büyük ilgi gördüiü bir yüzyildir. Büyük Britanyali Sir William Congreve, Napolyon Savailari'nda ve 1812 Savaii'nda kati yakitli itici kuvvetle çaliian b...

Pek çoiumuz, yeni doian Ay'i izlemekten hoilanir, bundan zevk aliriz. Pek az doia olayi bu kadar romantiktir. Ay, bu sirada kan kirmizi göründüiü gibi, oldukça da büyüktür. Bu göz yanilmasi, yani Ay'in ufka yakinken daha büyük görünmesi, Aristo'dan Leonardo da Vinci'ye kadar pek çok filozofun ilgisini çekmii. Aslinda o zamanlar da bunun bir göz yanilmasi olduiu biliniyor olmasina kariilik, nedeni bilinmiyordu. Ancak, bu olayin asil nedeni daha yeni keifedildi. 1960'larda, Lloyd Kaufman ve Irvin Rock adli iki bilim adami, "Görünür Uzaklik Kurami" diye bir kuram geliitirdiler. Bu kurama göre, ...

Yuri Alekseyeviç Gagarin, Sovyet havacisi ve kozmonotu (1934-1968). 12 Nisan 1961: dünyada ilk defa, bir insan, Yuri Gagarin, bir uzay kabininin (Vostok I) içinde, yüz sekiz dakikadir, Dünya çevresinde uçuyor. 1934'te, Smolensk dolaylarinda, babasinin .marangozluk ettiii bir kolhozda doian genç Yuri, madencilik mesleiine girmiiti. Bununla birlikte, öirenimi sirasinda (on dokuz yaiinda tamamladi) pilotluia bailadi. Dört yil sonra, deneme pilotu olarak Kizilordu'ya katildi ve baika gönüllülerle birlikte, uzay uçuiu özel hazirliklarina bailadi. Yirmi yedi yaiinda, evli ve bir kiz babasi olan Ga...

Uzay mekiiinin içindeki astronotlarin havada yüzer gibi dolaitiklarini, eiyalarin ortalarda uçuituklarini televizyonda görmüisünüzdür. Uzay mekiiinin dönüp durduiu yükseklik, dünyanin boyutlari ile mukayese edildiiinde o kadar da fazla deiildir. Peki nasil oluyor da bu kadar bir yükseklikte yer çekimi sifirlaniyori Koskoca Ay'i bile yörüngesinde tutan dünyamizin çekim gücü, ufacik bir uzay aracina nasil etkili olamiyori Aslina uzay aracinda da yer çekiminin yok olmasi söz konusu deiildir. "Yerçekimsiz ortam" deyimi doirudur ama bu, mekiiin yörüngesindeki uçuiundan doian bir durumdur. Astro...

Bu gün Ay yüzeyine dikilmii tek bayrak ABD'ye ait. Aya ilk ayak basmanin yaninda 1969-1972 yillari arasinda 12 ABD'li astronot ay yüzeyinde dolaitilar, toplam 170 saat Ay'da kaldilar. Bu arada saia sola kilometrelerce yürüyüi yaptilar. Dünyaya dönüilerinde 400 kilogram kaya ve toprak örneii, 30 000 fotoiraf getirdiler. Bütün bunlar az iey deiil. Onca çaliima, emek, bilgi, para ve risk. Ay için sarf edilen ve katlanilan bunca ieye kariilik Ay'in ABD'ye ait olmasi pek mantiksiz gelmiyor. Niçin Ay'i da bir eyaletleri ilan edip bayraklarina bir yildiz daha ilave etmedileri Aslinda insanlarin ç...