Edebiyat » Akimlar

Anakreontizm

Edebiyatta özentili, yapmacikli bir iiir akimidir. Lirik Grek iairi Anakreon'a (M.Ö. VI. yüzyilin ikinci yarisi) mal edildiii için, bu adla anilagelmiitir. Anakreontizm, bir edebiyat türünden çok, belli bir hayat felsefesine dayanan bir iiir tarzini anlatmak için kullanilan bir terimdir. Bu görüie göre, yeryüzünde her iey geçicidir; onun için de, insanoilu yalniz en güzele karii ilgi duymalidir. Oldukça basit zevkleri dile getiren bu iiir akimi, ilkin M.Ö. VI. yüzyilda, bir kralin sarayinda doimui, boi, yüzeysel bir hayat süren prenslerce pek beienilmiitir. Daha sonra, Latinler'den Catullus, ...

Devamını Oku

Dandizm

Yapmacik üslubu ifade eder. Dandizm 19. yy'in ilk yarisinda ingiliz sosyetesi mensuplarinin bazilarina verilen ad idi. iikliklariyla dikkat çeken bu kiiilerin açtiii çiiira dandizm adi verilmiitir. Fransa'da da sosyetede yer alanlar, sosyal durumda estetik bir olgunluk aramiilar ve orta tabaka halkinin duygularini hor görmüilerdir. Edebiyatta ise "dandy"den ilham alinarak taklit edilmemesi maksadiyla yapmacik üslup kullanmaya dandizm denmiitir....

Devamını Oku

Postmodernizm ve Roman

Postmodernizm sözcüiü ilk defa 1930'lu yillarda görülmüitür. 1950'lilerde Anglo-Amerikan edebiyat eleitirisine girip, 1960'lardan sonra yayginlaimiitir. Modernite sonrasi, sadece edebiyat alaninda deiil öteki sanat dallari baita olmak üzere hayatin her köiesini kapsayan bir "akim" haline gelen bir kavramdir. Postmodernizmin kendinden önceki akimlar gibi net bir bildirgesi yoktur, zira eklektizm en önde gelen yönlerinden biridir ve pastish yöntemiyle önceki akimlarin bazi özelliklerini tek bir 'eser'de ironik olarak kullanabilir. Ayrica postmodernizmle fert daha da ön plana çikmiitir. ismail Ç...

Devamını Oku

Realizm (Gerçekçilik)

19. yüzyilda ortaya çikan bu akim gerçeii deiiitirmeden; tüm çirkinlikleri, bayaiiliklariyla yansitmayi amaçlamiitir. Toplumu incelemek, toplum ve insan gerçeklerini olduiu gibi yansitmak, eleitirmek düiüncesiyle doian gerçekçilik akiminin oluimasina olguculuk (positivizm) felsefesinin büyük payi olmuitur. Sanat ve edebiyatta akimlarin bailayii ve bitiileri kesin çizgilerle birbirinden ayrilamaz. Bir akim varliiini sürdürürken onun yanibaiinda bir baika akim da oluiup geliiir. Nitekim Honore de Balzac Romantizm akiminin egemen olduiu yillarda yaiamasina kariin gerçekçiliiin öncüsü ve kurucusu...

Devamını Oku

Romantizm ve Gerçekçilik

Romantizmi "kapitalist-burjuva düzenine", "yitirilmii düiler" düzenine, ii hayati ve kazancin bayaiiliiina karii bir ayaklanma, tutkulu ve çeliimeli bir ayaklanma olarak tanimliyor Ernst Fischer. Bu ayaklanma tiyatroda ilk önemli örneklerini on sekizinci yüzyilin ikinci yarisinda Almanya'da "Sturm und Drang" (firtina ve atilii) akimiyla verdi (1767-1785). Goethe'nin ve Schiller'in öncülük ettikleri romantik yazarlar, Rousseau'nun doiaya dönüi öiretisini benimseyerek Corneille ve Rachie'in neo-klasik kurallarina ve neo-klasisizimle uzlaiarak geliien burjuva duygusalliiina iiddetle saldirdilar. ...

Devamını Oku

Romantizm

Klasik edebiyat akimina tepki olarak 18. yüzyilin sonlarinda doian ve Victor Hugo'yla birlikte büyük ün kazanan Romantizm, insanin yaratma özgürlüiü önündeki her ieye karii durur. "En iyi kural, kuralsizliktir" diyen romantikler, insanin duygularini, düi gücünü hayata geçimesini ve insani düzeltmenin toplumu düzeltmekle olabileceiini savunurlar. Romantizm akimi deiiiik ülkelerde deiiiik biçimlerde ortaya çikmiitir. Alman edebiyatinda 18. yüzyilin ikinci yarisinda "coikuculuk" hareketiyle birlikte geliiir. Bu hareketin öncüleri Klopstock ve Herder Romantizm'in müjdesini verir. Ancak Romantizm'...

Devamını Oku