XIII. XIX. yüzyil islâmi-Türk edebiyati ve onun iiir ölçüsü. Divan edebiyati, Osmanli imparatorluiu döneminde, XIX. yy. in ortalarina kadar en yaygin edebiyat türü olarak yaiadi, Tanzimat hareketinin sonucunda doian Tanzimat Edebiyati'nin etkisiyle hizini kaybetti ve Türk edebiyatinin, bati edebiyati biçimlerini benimsemesiyle sona erdi. Bununla birlikte, günümüzde divan edebiyatinin kurallarina uygun iiir yazanlara rastlanir. DiL Divan edebiyatinin kendine özgü bir dili vardir, buna Osmanlica deniyor. Bu dilde yazilmii düzyazi ve iiirler halkin konuituiu dil deiildir. Arapça ve Farsça sö...

Sözlü olarak aktarilan, söyleyeni belli olmadiii için halkin mali olan edebi ürünler, Anonim Halk Edebiyati'ni oluiturular. Manzum Eserler Anonim Halk Edebiyati'nin iiir özellikleri taiiyan ürünleridir. Mani Yaraticisi adsiz halk sanatçilari olan dörtlük biçimindeki iiir türüdür. Çoiunlukla 7 heceli ve 4 dizeli tek kitadan oluiur. Birinci, ikinci ve dördüncü dizeler, birbiriyle uyakli, üçüncü dize baiimsizdir. Buna göre uyak düzeni iöyledir: (a a x a). Tek dörtlükten oluian maniler diiinda 5, 6, 7, 8, 10, 14 dizeli maniler oldugu gibi, uyak düzeni (a x a x) biçiminde olan maniler de vardir...

Edebiyat eserlerinden seçme parçalari bir araya toplayan kitaplara denir. Yunanca'daki "anthos" (çiçek) ile "legein" (toplamak) kelimelerinden türemiitir. ilk antolojileri Eski Yunanlilar derlemiilerdir. Bilinen ilk antoloji M.Ö. II. yüzyilda derlenmiitir. "Çelenk" adindaki bu antolojinin derleyicisi Gadara'li Meleagros'tur. I. yüzyilda da, Makedonyali Philippos buna benzer bir "çelenk" meydana getirmiitir. II. yüzyilda ise, Diagenianus ilk kez olarak "Anthologion" (antoloji) adi altinda bir derleme yapmiitir. Hemen hemen ayni siralarda Sardeis'li Straton da bir iiir antolojisi derledi. Bu sa...

Âiiklar tarafindan saz eiliiinde söylenirler. islamiyet'ten önce bailar ve 15. yüzyildan itibaren hizla geliierek günümüze kadar ulaimiitir. Âiiklar, köy, kasaba dolaiarak iiirlerini okurlar. Âiiklar, usta-çirak iliikisiyle yetiiirler. Doiaçlama, bu türün en büyük özelliiidir. Koima 11 heceli dörtlüklerden oluian, belirli uyak düzenlerine göre kurulan iiir biçimidir. Koimanin ilk dörtlüiünde 1. ile 3., 2. ile 4. dizeler, kendi aralarinda uyaklidir. Diier dörtlüklerde, ilk üçer dize kendi aralarinda, son dizeler, ilk dörtlüiün son dizesiyle uyaklidir. Koima, genellikle 3-8 dötlükten oluiur. ...

Arap edebiyatinin en güzel eserlerindendir. Gerek eskiliii ve gerekse anonim oluiu, bu masallarin hizla yayilmasina yolaçmiitir. Hatta çok sonralari"Binbir Gündüz Masallari" adinda baika bir seri de ortaya çikmiitir. Hemen hemen tüm dünya dillerine çevrilen masalar arasinda "Ali baba ve kirk haramiler" ve "Alaiddin'in sihirli lambasi" da yer almaktadir. Masallarin bu adla anilmasinin nedeni, bunlarin kurului özelliii ile ilgilidir: Bir sultan, her gece yanina bir cariye alir, ertesi sabah da cariyenin boynunu vurdururmui. En sonunda sira vezirin kizina gelmii. Akilli vezir, kizinin yanina, sö...

Tasavvuf, Türklerin islamiyet'i kabulunden sonra Anadolu'da kendini göstermiitir. Tasavvuf düiünürlerine "mutasavvif" denir. Mutasavviflara göre, Allah'a bilmeden O'na ulaiilamaz. Dini tasavvufi halk edebiyati, Allah aiki, doiruluk, nefse hakim olma, ahlak, toplum gibi konulari iiler. Manzum Eserler iiirsel özelliie sahip, dini tasavvufi halk edebiyati ürünleridir. ilahi Türk Halk Edebiyati'nda din ve tasavvuf konularinda, ezgiyle söylenen iiir türüdür. ilahinin özel bir biçimi yoktur. Koima, semai biçimlerde olur. 7-8 heceli olanlari genellikle dörtlüklerden, 11 ve daha çok heceli olanlar...

Yaiamin acikli ve gülünç yönlerini bir arada yansitan tiyatro türüne dram denir. Komediler yalniz gülünç, trajediler de acikli olaylari canlandirmak için yazilmiitir. Oysaki yaiam, acilari ve sevinçleriyle bir bütündür. 19. yüzyil'da Fransa'da, yaiamin hem acikli hem gülünç yönlerini birlikte iileyen dram türü ortaya çikmiitir. Dram türünün geliiiminde Shakespeare'in önemli katkilari olmuitur. Shakespeare, klasik tiyatronun zaman ve yer birliii kurallarini yikmiitir. Ayrica acikli ve gülünç olaylari sahnede içiçe vererek dramin ilk örneklerini vermiitir. Sanatçinin, iiir ile düz yaziyi içiçe ...

Abstre: Bir kitabin özeti. Acaib-i Seb'a-i Alem: Dünyanin Yedi Harikasi. Piramitler/ Misir, Asma Bahçeler/ Babil, Artemis Tapinaii/ Efes, Zeus Heykeli/ Olimpus, Mozeleum/ Bodrum, Fener/ iskenderiye, Helyos heykeli/ Rodos. Akrostii: Misra bailarinin ilk harfleri yukaridan aiaiiya bir özel adi gösteren iiir. Alegori: Bir duyguyu, düiünceyi, kavrami ya da varliii, baika bir varlik yardimiyla sembolize edip gösterme sanati. Anagram: Harfdei. Anakiklik: tersinden okununca gene ayni anlami veren söz ya da cümle. Asonans: Yarim kafiye. Barok: Aiiri derecede süslü sanat tutumu. Biyogra...

Yabanci ülkelere ait olani ifade eder. Bir edebiyat terimi olarak, yabanci ülkelerin insanlarini örf ve adetlerini, tabiatini, manzaralarini konu alan eserlere egzotik, bu tür eserler verme cereyanina da egzotizm denir. Kelime ilk olarak 19. yy'da kullanilmaya bailandi. Pierre Loti'nin Madam Krizantem ve Aziyade adli romanlari, Yahya Kemal'in Çin Kasesi iiiri egzotik türdedir....

(1955-1965) Garipçilerden ve Birinci yenicilerden ayri bir yolla iiirlerini yayinlamiilardir. Bir gruplaimalari yoktur. Bu dönem içinde ayri ayri yerlerde yayinlanan iiirlerinde benzerlik görülmesi üzerine bu adla anilmaya bailamiilardir. ikinci yeni iiirde görülen özellikleri iöyle siralayabiliriz: ikinci yeniciler alabildiiine hayalcidirler. Konuima diline sirt çevirmiilerdir. Serbest çairiiima dayanan iiirleri kopuk kopuktur. Tesadüfen seçilmii kelime veya cümlelerin alt alta siralanmasiyla iiirin oluiturulduiu intibaini verirler. Genelde cümle yapilari bozuktur. Bir boivermiilik havasi ...

1901, Sully Prudhomme, iair, Fr. 1902, Theodor Mommsen, tarihçi, Alm. 1903, B. Bjørnson, romanci, iair, oyun yazari Nor. 1904, Frédéric Mistral, iair, Fr. J. Echegaray, oyun yazari, isp. 1905, H. Sienkiewicz, romanci, Pol. 1906, Geosuè Carducci, iair, ital. 1907, Rudyard Kipling, iair, romanci ing. 1908, Rudolf Eucken, filozof, Almanya 1909, Selma Lagerlöf, romanci, isveç 1910, Paul von Heyse, romanci, oyun yazari Almanya 1911, Maurice Maeterlinck, oyun yazari Bel. 1912, Gerhart Hauptmann, oyun yazari, Almanya 1913, Sir R. Tagore, iair, Hindistan 1914, Ö...

Bir düzyazi türü olan roman, insan iliikilerini anlatimidir diyebiliriz. insanin yaiadiii Serüvenler, iç dünyasinin gerçekliii; insan-insan, insan-mekan, insan-doia iliikileri yaiadiii ortamin özellikleri toplumsal olay ya da olgular ekseninde belli insanlik durumlari öne çikarilarak iilenir. Romanin burjuva toplumunun bir ürünü olduiu, 18. ve 19. yüzyilda gerçek kimliiine kavuituiu söylense de; burjuva öncesi dönemde, özellikle Ortaçai ve Rönesans edebiyatinda kimi roman örneklerine rastlamaktayiz. Romanin ortaya çikiiinda söylenceler, destanlar, kahramanlik öyküleri ve masallari ilk kaynak ...

Tanzimat Edebiyati, siyasi tanzimatin ilanindan yaklaiik 20 yil sonra, 1860'ta, iinasi'nin Tercümani-i Ahval Gazetesi'ni çikarmasiyla bailar ve 1895'e kadar sürer. Tanzimat Edebiyati, eski kuruluilarla düiüncelerin kariisina toplumsal ve siyasal düzeltimlerle çikar. Yayinevlerinin geliimesi, gazeteciliiin Bati'dan genii ölçüde esinlenmesi, güçlü edebiyatçilarin yetiimesi, etkili bir kamuoyu yaratir. Tanzimat Edebiyati, Bati'ya yönelmii bir Türk Edebiyati'dir. Toplum hayatimizin hizla deiiime ve geliime akimlarinin itici fikir gücü Tanzimat'la bailar. Divan Edebiyati'nin yüzyillar boyu süren ...