Johann Wolfgang von Goethe, Alman iairi ve yazaridir (1749-1832). Goethe'nin bir çeiit tanri olduiunu söyleyenler çikmiitir. Gerçekten de böylesine güçlü eserler (romanlar, bilimsel denemeler, iiirler, tiyatro oyunlari, hattâ desenler) ancak olaianüstü bir zekânin ve inanilmaz bir hayal gücünün ürünleri olabilirdi.

Yüksek bir burjuva ailesinin (babasi krallik daniimaniydi) oilu olarak Frankfurt'ta doian Goethe, çok rahat ve sikintisiz bir çocukluk dönemi geçirdi. Özel öiretmenler yönetiminde tipki soylularin çocuklari gibi eiitim gördü. Hukukçu olmasini isteyen babasinin israrlari üzerine hukuk doktorasi yapti. Fakat daniiman olarak Weimar prensinin himayesine girince hukuk mesleiini birakip bütün zamanini yolculuia (özellikle italya'ya) ve yazi yazmaia ayirdi.

Genç Werther'in Acilari (1774), roman tarihinde bir dönüm noktasidir. Aci çeken bir sevgilinin ruh durumlarini anlatan bu kitap, halkin, bunun bir hayal ürünü deiil, yazarin itiraflari olduiunu öirenmesi üzerine, gençlere kötü örnek oldu. Çaiinin bu en çok satan eserindeki romantizm ve ihtiras, aydin Alman gençliiini derinden etkilemiiti; kariiliksiz bir aika tutulmui pek çok genç, tipki Werther gibi intihar etti. Goethe ayrica trajediler ve daha birçok roman yazdi. Ama her ieyden önce bir iairdi.

Faust

Goethe dehasinin olanca yüceliiini Faust'ta ortaya koyar. Yazar bu eser üzerinde altmii yildan çok çaliimiitir. Hem efsaneye, hem de felsefeye dayanan bu dramin kahramani, Margarete'in aiki uiruna ieytan Mephistopheles ile bir anlaima yapan doktor Faust'tur; bu anlaima kariiliiinda Faust, gençlik ve güzelliii elde eder, fakat ruhu sonsuza kadar lanetlenir.

Goethe bu eserinde, Faust araciliiiyla insanliiin temel sorunlarini incelemek istemiitir: insanin Tanri ile iliikileri nelerdiri insan gücünün sinirlari nereye kadar uzaniri insanin topluma karii görevleri nelerdiri Aik, iyilik ve kötülük nediri Tipki Goethe gibi Faust da bilgiye susamiitir: öirenme tutkusu hiç bitmez.

Edebiyatin büyük ustasi, bilgisinin enginliii ve uiraiilarinin çeiitliliii açisindan hümanist, aik ve sevgi konusundaki duygusal ve iiirsel yönüyle romantik, üslûp ve dil açisindan klasik olan Goethe, Almanya'nin en büyük ulusal iairidir.

Sturm und Drang

Alman edebiyat akimi Sturm und Drang (firtina ve atilim), romantizmin habercisidir. Klasik edebiyatin kurallarina ve törelerine karii çikan genç yazarlarla iairleri çevresinde toplamiitir. 1770'ten 1775'e kadar Goethe, büyük iair Friedrich von Schiller'in de (1759-1805) katildiii bu akimin merkezi sayilmiitir.

Bazi Eserleri

Göfz von Berlichingen, Egmont, Roma Aiitlari, Wilhelm Meister'in Çiraklik Yillari, Ruh Yakinliklari, Doiu-Bati Divani, iiir ve Gerçek.



(Solda) «Duvarlarin Ötesinde Gezinti» (1827), Delacroix'in eseri. Goethe, ilk taslaklarini 1773'te hazirladiii «Faust» üzerinde ömrü boyunca çaliiti ve bu büyük eserini ölümünden az önce tamamlayabildi. Louvre Müzesi, Paris.

(Saida) Goethe'nin, 1773 yilina doiru yapilmii bir portresi. Goethe Milli Müzesi, Weimar.

---

Etiketler : [ deneme ] [ ROMANTiZM ] [ divan ] [ mani ] [ felsefe ] [ öiretmenler ] [ portre ] [ retmenler ] [ öiretmen ] [ oyunlar ] [ retmen ] [ romantizm ] [ yazarlar ] [ OYUNLAR ] [ iiir ] [ iir ] [ trajedi ] [ hukuk ] [ kahraman ] [ almanya ] [ mantik ] [ iiirler ] [ iirler ] [ denemeler ] [ alman iair ] [ görevleri ] [ tiyatro ] [ edebiyat ] [ desenler ] [ goethe ] [ gençlik ] [ paris ] [ müze ] [ airler ] [ ital ] [ yazarla ] [ krallik ] [ rich ] [ eserleri ] [ 1774 ] [ itiraf ] [ wolf ] [ asik ] [ doktor ] [ ROMANLAR ] [ u ak ] [ satan ] [ iairler ] [ töre ] [ susam ] [ tiyatro oyunlari ] [ tiyatro oyunlar ] [ DÖNÜM NOKTASI ] [ FELSEFE ] [ Öiretmen ] [ nedir ] [ ieytan ] [ mill ] [ eytan ] [ sikinti ] [ desen ] [ anlaima ] [ italya ] [ yazari ] [ hayal gücü ] [ oyunlari ] [ HUKUK ] [ romanlar ] [ wilhelm ] [ efsane ] [ delacroix ] [ aiit ] [ rete ] [ intihar ] [ klasik edebiyat ] [ egm ] [ MÜZE ] [ MiLL ] [ alman _air ] [ atr ] [ sinirlar ] [ 183 ] [ ulusal ] [ roman ] [ anüs ] [ Lane ] [ zeka ] [ MANTIK ] [ firtina ] [ görevler ] [ in ac ] [ huku ] [ EFSANE ] [ dram ] [ hümanist ] [ iatro ] [ atro ] [ talya ] [ eserler ] [ himaye ] [ üslup ] [ slup ] [ çocukluk ] [ ocukluk ] [ slak ] [ FRANK ] [ duygusal ] [ burjuva ] [ ATR ] [ HAYAL GÜÇÜ ] [ HAYAL G ] [ ZEKA ] [ ivan ] [ DRAM ] [ KLAS ] [ iretmen ] [ iretmenler ] [ BAZI ESERLER ] [ aliimi ] [ ipk ] [ KLASi ] [ KLASiK ] [ ıatro ] [ ocuklu ] [ port ] [ sami ] [ BAZI ESERLERi ] [ AiILAR ] [ chi ] [ deha ] [ irince ] [ kötülük ] [ k ra ] [ k roman ] [ yazma ]