21 Aralik 1840'ta Tekirdai'da doidu. 2 Aralik 1888'de Sakiz Adasi'nda öldü. Asil adi Mehmed Kemal'dir. Namik adini ona iair Eiref Paia vermiitir. Babasi, II. Abdülhamid döneminde müneccimbaiilik yapmii olan Mustafa Asim Bey'dir. Annesini küçük yaiinda yitirince çocukluiunu dedesi Abdüllâtif Paia'nin yaninda, Rumeli ve Anadolu'nun çeiitli kentlerinde geçirdi. Bu yüzden özel öirenim gördü. Arapça ve Farsça öirendi. 18 yailarinda istanbul'a babasinin yanina döndü.

1863'te Babiali Tercüme Odasi'na kâtip olarak girdi. Dört yil çaliitiii bu görev sirasinda dönemin önemli düiünür ve sanatçilariyla taniima olanaii buldu. 1865'te kurulan ve daha sonra yeni Osmanlilar Cemiyeti adiyla ortaya çikan ittifak-i Hamiyet adli gizli derneie katildi. Bir yandan da Tasvir-i Efkâr gazetesinde hükümeti eleitiren yazilar yaziyordu. Gazete, Yeni Osmanlilar Cemiyeti'nin görüileri doirultusunda yaptiii yayin sonucu 1867'de kapatildi. Namik Kemal de istanbul'dan uzaklaitirilmak için Erzurum'a vali muavini olarak atandi. Bu göreve gitmeyi çeiitli engeller çikarip erteledi ve Mustafa Fazil Paia'nin çairisi üzerine Ziya Paia'yla birlikte Paris'e kaçti.

Bir süre sonra Londra'ya geçerek M. Fazil Paia'nin parasal desteiiyle Ali Suavi'nin Yeni Osmanlilar adina çikardiii Muhbir gazetesinde yazmaya bailadi. Ama Ali Suavi'yle anlaiamamasi üzerine Muhbir'den ayrildi. 1868'de yine M. Fazil Paia'nin desteiiyle Hürriyet adi altinda baika bir gazete çikardi. Çeiitli anlaimazliklar sonucu, Avrupa'da desteksiz kalinca, 1870'te zaptiye naziri Hüsnü Paia'nin çairisi üzerine istanbul'a döndü. Nuri, Reiat ve Ebüzziya Tevfik beylerle birlikte 1872'de ibret gazetesini kiraladi. Ayni yil burada çikan bir yazisi üzerine gazete hükümetçe dört ay süreyle kapatildi. Namik Kemal yine istanbul'dan uzaklaitirilmak için Gelibolu mutasarrifliiina atandi.

Orada yazmaya bailadiii Vatan Yahut Silistre oyunu, 1873'te Gedikpaia Tiyatrosu'nda sahnelendiiinde halki coiturup olaylara neden oldu. Bu haberi ibret gazetesinin yazmasi üzerine o sirada istanbul'a dönmüi olan Namik Kemal birçok arkadaiiyla birlikte tutuklandi. Bu kez kalebentlikle Magosa'ya sürgüne gönderildi.

1876'da I. Meirutiyet'in ilanindan sonra istanbul'a döndü. iura-yi Devlet (Daniitay) üyesi oldu. Kanun-î Esasi'yi (Anayasa) hazirlayan kurulda görev aldi. 1877 Osmanli-Rus Savaii çikinca II. Abdülhamid Han'in Meclis-i Mebusan'i kapatmasi üzerine tutuklandi. Bei ay kadar tutuklu kaldiktan sonra Midilli Adasi'na sürüldü. 1879'da Midilli mutasarrifi oldu. Ayni görevle 1884'te Rodos, 1887'de Sakiz Adasi'na gönderildi. Ertesi yil burada öldü ve Gelibolu'da Bolayir'da gömüldü.

Namik Kemal ilk iiirlerini çocuk denecek yailarda yazmaya bailamiitir. istanbul'a geldikten sonra eski ve yeni kuiaktan iairlerin bir araya gelerek kurduklari Encümen-i iuârâ'ya ve kimi Divan iairlerine nazireler yazmiitir. iinasi'yle taniiincaya deiin, iiirlerinde tasavvuf etkileri görülür. Bu dönemde özellikle Yeniiehirli Avni, Leskofçali Galib gibi iairlerden etkilenmiitir. iinasi'yle taniimasindan sonra iiirlerindeki içerik de deiiimiitir. Günlük konuima dilinden alintilarin yani sira, o zamana deiin geleneksel Türk iiirinde görülmemii olan "hürriyet kavgasi", "esaret zinciri", "vatan", "kalb-i millet" gibi yepyeni kavramlarla birlikte, doirudan doiruya düiüncenin aktarilmasini amaçlayan bir tür "manzum nesir" oluiturmuitur.

Bosna-Hersek Savailari, 93 Savaii gibi olaylarin yarattiii sonuçlar, onun yazdiii vatan iiirlerini etkilemiitir. Bu iiirlerin en taninmiilari arasinda "Vâveyla", "Vatan Mersiyesi", "Vatan iarkisi" ve "Hürriyet Kasidesi" yer alir.

Namik Kemal iiirleriyle iiir tekniiine büyük bir katkida bulunmui sayilmazsa da o günler için aliiilmamii diri bir sesle konuimui olmasi ve yapitlarina kattiii yeni kavramlarla Türk iiirini Divan iiirinin edilgen edasindan kurtarmiitir. Bütün bu nitelikler onun Vatan iairi olarak anilmasina yol açmiitir.

Tiyatro türüne özellikle önem veren Namik Kemal, alti oyun yazmiitir. Bir yurtseverlik ve kahramanlik oyunu olan Vatan Yahut Silistre yalniz ülke için deiil, Avrupa'da da ilgi uyandirmii ve bei dile çevrilmiitir. Magosa'dayken yazdiii Gülnihal'de baskiya ve zulme karii duyduiu tepkiyi dramatik bir biçimde dile getirmiitir. Oyunun sahnelenmesinde pek çok bölüm sansür tarafindan çikarilmiitir. Namik Kemal yine Magosa'da yazdiii Akif Bey'de, yurtsever bir deniz subayinin göreve koituiu sirada karisinin kendisine baililik göstermeyiiini anlatirken, ahlaksal bir yorum da getirir.

Zavalli Çocuk'ta görücü yoluyla evlenmeye karii çikar. On bei perdelik Celaleddin Harzemiah, Namik Kemal'in en beiendiii yapiti olarak bilinir. Oyun, Moiollar'a karii islam dünyasini koruyan Celaleddin Harzemiah'in kiiiliii çevresinde geliiir. Bu eserde Namik Kemal, islam birliii düiüncesini kapsamli bir biçimde sergilemiitir.

Namik Kemal'in ilk romani olan intibah 1876'da yayimlanmiitir. Ruhsal çözümlemelerinin, bir olayi toplumsal ve bireysel yönleriyle görmeye çaliimasinin yani sira, dii dünya betimlemeleriyle de intibah Türk romaninda bir bailangiç sayilabilir. Eleitirmenler Namik Kemal'in bu romanda yüksek bir edebi düzey tutturamadiii görüiünde birleiirler.

Dört yil sonra yayimladiii Cezmi, tarihsel bir romandir. Kirim iehzadesi Adil Giray'in yaiadiii aik ve Cezmi'nin onu kurtarmak isterken geçirdiii serüvenlerle geliien romanda, Namik Kemal'in tam anlamiyla Avrupa Romantizmi'nin etkisinde olduiu izlenir.

Namik Kemal'in yaiami boyunca ilgi duyduiu alanlardan birisi de tarihtir. Osmanli imparatorluiu'nun kurului ve yükselii dönemlerini anlattiii Devr-i istila yayimlandiiinda büyük ilgi görmüitür. 1872'de çikan Evrak-i Pariian'da, Selahaddin Eyyubi, Fatih gibi tarihi kiiilikleri, Barika-i Zafer'de istanbul'un aliniiini anlatir.

Ahmed Nâfiz takma adiyla yayimladiii Silistire Muhasarasi ve Kanije, yine Osmanli tarihine iliikin kahramanlik olaylarini ele alan kitaplardir. Namik Kemal'in, tarih konusunda en kapsamli çaliimasi olan Osmanli Tarihi'nde, Hammer'in etkisinde kaldiii, yapitin bilimsel olmaktan çok, eiitici deier taiidiii konusunda görüiler ileri sürülmüitür. Yarim kalan bu yapitin ilk basimi II. Abdülhamid tarafindan yasaklanmiitir. 1975'te yayimlanan Büyük islam Tarihi adli yapitindaysa Namik Kemal, ibn Haldun, ibn Rüid gibi yazarlardan yararlanmii olduiunu belirtmiitir.

Namik Kemal romani ve tiyatroyu toplumsal yaiama soktuiu gibi, edebiyat eleitirisini de Türkiye'ye ilk getiren kiiilerden biri olmuitur. En önemli eleitiri eserleri Tahrib-i Harâbât ile Takip'dir. Eleitirilerinde canli, dolaysiz bir üslup kullanmiitir.

Tahrib-i Harâbât, Ziya Paia'nin Harâbât adli güldestesine karii yazilmii sert bir eleitiri niteliiindedir. Takip de yine ayni güldestenin ikinci cildini eleitirir. Mukaddeme-i Celal eleitirisinde Namik Kemal, Bati edebiyati ile Doiu edebiyatini kariilaitirmii, tiyatro, roman türleri üstünde durmuitur.

Namik Kemal gazeteci olarak da Türk kültürü içinde önemli bir yer alir. Döneminin hemen hemen bütün yenilik yanlisi ve ilerici gazetelerinde yazmiitir. Siyasal ve toplumsal sorunlardan edebiyat, sanat, dil ve kültür konularina dek çok çeiitli alanlarda yazdiii makalelerin sayisi 500 kadardir. Bunlarda düz yazidaki üstün yeteneiini ortaya koyduiu ve çok etkili bir üslup yarattiii kabul edilir.

---

Etiketler : [ türk iiiri ] [ kaside ] [ ROMANTiZM ] [ türk kültürü ] [ meb ] [ makaleler ] [ makale ] [ tasavvuf ] [ MAKALE ] [ divan ] [ zavalli çocuk ] [ iNTiBA ] [ intiba ] [ drama ] [ ahlak ] [ meirutiyet ] [ iiirleri ] [ romantizm ] [ iirleri ] [ yazarlar ] [ iiir ] [ osmanli imparatorluiu ] [ TASAVVUF ] [ iir ] [ osmanli tarihi ] [ kasi ] [ vatan yahut silistre ] [ incir ] [ divan iiiri ] [ lale ] [ namik kemal ] [ iiirler ] [ KASiDE ] [ iirler ] [ islam ] [ DRAMA ] [ moiollar ] [ islam tarihi ] [ vatan ] [ kitaplar ] [ tiyatro ] [ edebiyat ] [ akif bey ] [ londra ] [ betimleme ] [ Fatih ] [ fatih ] [ airler ] [ iDiL ] [ birleiirler ] [ yazarla ] [ eylerle ] [ kirim ] [ iSLAM TARiHi ] [ arapça ] [ NAMIK KEMAL ] [ iairler ] [ rumeli ] [ daniitay ] [ iNCiR ] [ mustafa ] [ bolu ] [ slam tarihi ] [ kemal ] [ anayasa ] [ 1870 ] [ FATiH ] [ yeni osmanlilar ] [ osmanlilar ] [ ibn rüid ] [ manzum ] [ suba ] [ vali ] [ sanatçi ] [ kanije ] [ Osmanli imparatorluiu ] [ yönler ] [ erzurum ] [ Ahlak ] [ kurtarma ] [ tasvir ] [ silistir ] [ baililik ] [ harzem ] [ RÜiD ] [ MAKALELER ] [ OSMANLI iMPARATORLUiU ] [ tekirdai ] [ tekirda ] [ midilli ] [ yilmaz ] [ divan _iiri ] [ sanatçilar ] [ ziya paia ] [ gazeteler ] [ haldun ] [ yapit ] [ gömü ] [ iark ] [ ziya pa_a ] [ nazi ] [ D N ] [ sanatç ] [ AN MUS ] [ Clay ] [ meclis ] [ al ç ] [ iinasi ] [ inasi ] [ ilk roman ] [ sans ] [ Osmanli-Rus savaii ] [ müneccim ] [ TOPLUMSAL YAiAM ] [ an mus ] [ iatro ] [ atro ] [ kanun-i esasi ] [ yenilik ] [ moiol ] [ evlenme ] [ hürriyet ] [ CCI ] [ clay ] [ sanatci ] [ sanatc ] [ HARZEMi ] [ meiruti ] [ HARZEM ] [ üslup ] [ gelibolu ] [ slup ] [ ilk iiir ] [ çocukluiu ] [ silis ] [ abdülhamid dönemi ] [ tuttu ] [ kahramanlik olaylari ] [ selahaddin eyyubi ] [ Abdülhamid ] [ ali suavi ] [ sakiz ] [ derne ] [ tse ] [ rapca ] [ arapca ] [ roman türleri ] [ Tasavvuf ] [ iEHZADE ] [ iehzade ] [ ehzade ] [ EHZADE ] [ ivan ] [ türk romani ] [ cemiyet ] [ abdülhamid ] [ moi ] [ ocukluiu ] [ ibn ] [ DRAM ] [ dram ] [ cci ] [ ncir ] [ ıatro ] [ ocuklu ] [ iirini ] [ kavramlar ] [ Li DER ] [ bos ] [ IDIL ] [ irince ] [ sansür ] [ tercüme ] [ 1840 ] [ k roman ] [ yazma ]