Büyük Türk romancisi (1889-1956). istanbul'da doidu. Mahalle okulunda, Galatasaray Lisesi'nde ve izmir Fransiz Okulu'nda okudu. Darülfünun (üniversite) Edebiyat Fakültesi'ni bitirdi (1912). iki yil Bursa Lisesi'nde, sonra 1931'e kadar istanbul'da Vefa, istanbul, Çamlica, Kabatai, Galatasaray ve Erenköy liselerinde edebiyat öiretmenliii yapti.

Bir süre de Millî Eiitim Bakanliii müfettiiliii yaptiktan sonra (1931-1938) Çanakkale milletvekili olarak Meclis'e girdi. Dönemi sona erince yeniden müfettiiliie döndü ve Paris Öirenci müfettiiliiine atandi. 1954 yilinda emekli oluncaya kadar bu görevde kaldi. iki yil sonra hastalanarak tedavi için gittiii Londra'da öldü.

Sanati

Reiat Nuri 1922 yilinda yayimladiii Çalikuiu romaniyla üne kavuitu. Ama ona gelinceye kadar çoiu takma adlar altinda olmak üzere birçok hikâye ve bir-iki roman yazip yayimlamiiti. Çalikuiu uzun süre genç kuiaiin elinden düimeyen bir roman oldu. Türkiye'de bundan önceki romanlarin hemen hepsi bati romantizminin kötü bir kopyasi idi. Reiat Nuri gerçekçi bir yol tuttu. Çalikuiu'nda, bir istanbul kizinin, Anadolu'nun çeiitli köy ve kentlerinde baiindan geçenleri gerçekçi bir dille anlatiyordu.

Güntekin daha sonra, duygusal yönü aiir basan öteki büyük romanlarini yazdi (Dudaktan Kalbe, Akiam Güneii). Bunlari, toplumsal yönü aiir basan romanlar izledi (Yeiil Gece, Yaprak Dökümü, Miskinler Tekkesi). Anadolu kent ve kasabalarini, oradaki yaiami, halktan insan tiplerini konu edinmeie özen gösteriyordu.

Reiat Nuri'nin eserlerinde toplumsal olaylar ve duygusal yönler aiir basar, ama mizah da vardir. Bir ara Mahmut Yesari ile birlikte Kelebek adli bir mizah dergisi bile çikarmiiti (1923-1924).

Reiat Nuri Güntekin'in gerçekçiliii ve Anadolu'nun uzak köielerine kadar uzanmasi bir rastlanti deiildir. O, Cumhuriyet'in bir sanatçisi olarak bunu bilinçli olarak yapiyordu. Yazdiii Anadolu Notlari (1936, 1966) bunu açikça göstermektedir.

Güntekin ve Tiyatro

Reiat Nuri Güntekin, tiyatro alanina da katkisi olan bir yazardir. Onda tiyatro sevgisi, çocukluk yillarinda seyrettiii Karagöz ve ortaoyununun etkisiyle uyanmiiti. Güntekin'in, irili-ufakli 100'den çok tiyatro eseri vardir. Yazarliiinin ilk yillarinda yazdiii Hançer, Eski Rüya, Tai Parçasi gibi oyunlar Dârülbedayi'de sahnelenmiitir. Daha sonra Hülleci, Balikesir Muhasebecisi, Tanri Daii Ziyafeti, Bu Gece Baika Gece gibi oyunlarini yazdi ve kimi romanlarini da oyunlaitirdi: Eski iarki, Yaprak Dökümü.

Çalikuiu

Öksüz kalarak teyzesinin yanma siiinan küçük Feride Fransiz Okulu'nda okur. Yaramaz olduiu için arkadailari ona «Çalikuiu» adini takarlar. Yazlari, teyzesinin Erenköy'deki köikünde geçirir ve bu sirada teyzesinin oilu Kâmuran'la birbirlerini severler, evlenmeie karar verirler. Düiün günü, bilinmeyen birisi, evleneceii adamin baika kadinla iliikisi olduiunu bildiren bir mektup gönderir. Feride düiünü birakip kaçar.

Önce Bursa'nin Zeyniler köyünde, sonra Çanakkale'de ve Kuiadasi'nda öiretmenlik yapar. Her gittiii yerde güzelliii baiina dert açar. Aiik olup kendisini rahatsiz edenlerden kurtulmak için durmadan yer deiiitirir. Son gittiii yerde, kendisini koruyan iyi kalpli yaili bir hekimle, Hayrullah Bey'le evlenir. Ama bu, sözde bir evliliktir, sirf onu korumak için yapilmiitir.

Feride anilarini hep bir günlüie yazmiitir. Hayrullah Bey eline geçen bu defteri bir zarfa koyarak, öldüiü zaman bunun Kâmuran Bey'e verilmesini vasiyet eder. Hayrullah Bey'in ölümünden sonra Feride istanbul'a döner ve zarfi Kâmuran'a teslim eder. Bunun üzerine gerçek anlaiilir, iki genç yaptiklari yanliii anlayarak evlenirler.

Bailica Eserleri

Çalikuiu, Dudaktan Kalbe, Gizli El, Akiam Güneii, Bir Kadin Düimani, Yeiil Gece, Acimak, Yaprak Dökümü, Kizilcik Dallari, Gökyüzü, Eski Hastalik, Atei Gecesi, Deiirmen, Miskinler Tekkesi, Kavak Yelleri, Son Siiinak, Kan Davasi.

---

Etiketler : [ anadolu ] [ izmir ] [ ROMANTiZM ] [ cumhuriyet ] [ öiretmen ] [ oyunlar ] [ retmen ] [ romantizm ] [ OYUNLAR ] [ tao ] [ reiat nuri ] [ Bursa ] [ stanbul ] [ istanbul ] [ yün ] [ Üniversite ] [ döküm ] [ bilinç ] [ niversite ] [ çanakkale ] [ anakkale ] [ bursa ] [ kale ] [ yanma ] [ muhasebe ] [ feride ] [ köy ] [ tiyatro ] [ edebiyat ] [ zarf ] [ mektup ] [ kalp ] [ reiat nuri güntekin ] [ dudaktan kalbe ] [ GÖKYÜZÜ ] [ londra ] [ öiretmenlik ] [ paris ] [ retmenlik ] [ galatasaray ] [ galata ] [ köikünde ] [ zip ] [ oyarak ] [ eserleri ] [ kavak ] [ çam ] [ türkiye ] [ hall ] [ afet ] [ MUHASEBE ] [ gökyüzü ] [ balikesir muhasebecisi ] [ ROMANLAR ] [ rüya ] [ üniversite ] [ ÇANAKKALE ] [ ANAKKALE ] [ kavak yelleri ] [ Öiretmen ] [ KAVAK ] [ mill ] [ Kelebek ] [ TÜRKiYE ] [ GALATASARAY LiSESi ] [ Çam ] [ deiirmen ] [ millet ] [ yaprak dökümü ] [ tekke ] [ sari ] [ oyunlari ] [ balikesir ] [ kesir ] [ sanatçi ] [ romanlar ] [ Yaprak Dökümü ] [ 1-19 ] [ yönler ] [ galatasaray lisesi ] [ eft ] [ 1924 ] [ re_at nuri ] [ milletvekili ] [ gÖkyÜzÜ ] [ emekli ] [ MiLL ] [ e okul ] [ atr ] [ akü ] [ roman ] [ iark ] [ Galatasaray ] [ hikaye ] [ y l ] [ kamu ] [ sanatç ] [ dari ] [ meclis ] [ iZM ] [ milli eiitim ] [ kavu ] [ Reiat Nuri Güntekin ] [ iatro ] [ atro ] [ kamuran ] [ Cumhuriyet ] [ dava ] [ evlenme ] [ eserler ] [ çalikuiu ] [ sanatci ] [ sanatc ] [ bati roma ] [ kulun ] [ döner ] [ çocukluk ] [ ocukluk ] [ arkadailari ] [ duygusal ] [ KALP ] [ ATR ] [ mahmut ] [ tuttu ] [ mec ] [ öirenci ] [ dudak ] [ notlar ] [ kud ] [ iretmen ] [ iretmenlik ] [ Akı ] [ darı ] [ meie ] [ akıl ] [ ağlar ] [ ıatro ] [ ocuklu ] [ CANAKKALE ] [ HiKAYE ] [ alikuiu ] [ araG ] [ CUMHURiYET ] [ DERG ] [ GECE G ] [ akı ] [ adlar ] [ k roman ] [ iversite ]