ingiliz tiyatro yazari ve iairidir. Bir tüccarin oilu olan William Shakespeare, on sekiz vaiindayken, Anne Hathaway'le evlenip, bir süre sonra Londra'ya gitti. Önce tiyatro oyunculuiu yapip, daha sonra ünlü ''Globe'' ve ''Blackfriars'' tiyatrolarina ortak oldu. Baikalarinin yazdiii oyunlari düzelterek oyun yazarliiina ilk adimini atip, kisa süre sonra kendi oyunlarini yazmaya bailadi. Veba hastaliii çikinca Londra'dan ayrildiysa da, 1954'te dönerek, 1613'e kadar Londra'da yaiadi.

Ilk uzun iiiri Venüs ile Adonis (1593), Lucretia'nin Kaçiriliii (1594) ve çok büyük bir yaratici anlatim özellikleri taiiyan, sanat ve yaiama iliikin felsefesinin, duygularinin, kuikularinin ve insan olarak tutkularinin anlaiilmasinda anahtar görevi yapan 154 sone yazmii olan William Shakespeare, gelmii geçmii en büyük tiyatro yazarlarindan biri sayilir; büyüleyici, zengin ve yüce dili nedeniyle oyunlarini "iiirsel dramalar'' diye nitelendirenler bile olmuitur.

Bazi oyunlari, yalniz iiirsel biçimleriyle deiil, bütün öielerindeki derin ve genii insan yapisi anlayiiiyla da büyüleyicidir. William Shakespeare, aiaiilik ieyleri ve soylu ieyleri, masumluiu ve vahiiliii, komik olaylari ve çok ciddi olaylari gözler önüne sermeyi, günlük olaylardan aliiilmamii olaylara rahatça geçmeyi bilmii, halktan olsun, soylu siniftan olsun, bütün insan ve toplum tiplerini gözler önüne sermeyi baiarmii, hem bireysel, hem toplumsal düzeydeki ahlak sorunlariyla ilgilenmiitir.

Her çeiit insan çilginliiinin ve giriiiminin anlatilmasi ve betimlenmesinden çok yaiamin yaraticisi olan doiayi sergilemeye çaliimiitir .Bazen insan dünyasini daha karanlik, acimasiz ya da gülünç yanlariyla anlatmiisa da, temelde, yaiami bütün görünümleriyle yüceltmiitir.

William Shakespeare'in yapitlari üç göbekte toplanabilir: Tarihsel dramlar, komediler, trajediler. ilk yapitlari Henry IV (1590,1592), Richard'in Faciasi (1596) ve Henry V'te (1598) siyasal temalari iileyerek iktidarin halk yararina kral tarafindan kullanilmasi sorununu ele alinmiitir.

Bir Yaz Gecesi Rüyasi (1595), Kuru Gürültü (1598), Beiendiiiniz Gibi (1599), On ikinci Gece (1600-1601), iyi iten Her iey iyidir (1602) gibi komedilerinde, hem olaianüstü bir mizah duygusu ortaya koymuitur, hem de insanlarin kusurlarini gözler önüne sermiitir.

Basit bir çizgi çevresinde geliien ve mutlu sonla biten bu komediler, insanlarin çilginliklarini alayli bir çerçeve içinde vurgulamayi bilen eleitirici bir zekanin ürünüdür. Venedik Taciri (1596) ve Kisasa Kisas (1604) gibi komedilerindeyse, acikli olaylara da rastlanir. Ama özellikle, trajedileriyle ünlüdür: Romeo ile Jülyet (1594-1595), Jül Sezar (1599), Hamlet (1600), Othello (1604), Macbeth (1605), Kral Lear (1606), Coriolanus (1607).

Shakespeare'e göre, dayanilmaz tutkular insanlari korkunç olaylara sürükler; ne var ki tutkularin yola çiktiii olaylarin sonucuna yalnizca birey deiil, toplumda katlanir: Bai kahramanin ayaii sürçünce, toplum da sürçer; onun kötülüiü, yaiadiii çevrenin de kötülüiü olur.

Temelde iyi olan doiada da insanda da bir kötülük göze çarpar; bu kusurlar kahramanin kiiiliiini kemirir ve yikilmasina neden olur. Kötülükten kurtulmak, yeniden sailikli olmak için doia en soylu ve en yüce öieleri feda etmelidir. Trajedi de budur.

---

Etiketler : [ venüs ] [ oyunlar ] [ drama ] [ ahlak ] [ yazarlar ] [ OYUNLAR ] [ iiir ] [ sezar ] [ jül sezar ] [ iir ] [ sone ] [ trajedi ] [ komik ] [ kahraman ] [ göbek ] [ vurgu ] [ arpa ] [ DRAMA ] [ tiyatro ] [ tiyatrolar ] [ cret ] [ gürültü ] [ henry ] [ londra ] [ surlarin ] [ iten ] [ yazarla ] [ jül ] [ rich ] [ kahramanin ] [ rüya ] [ komedi ] [ kral lear ] [ zeka ] [ insan ve toplum ] [ yazari ] [ oyunlari ] [ anlatim ] [ imlenme ] [ Ahlak ] [ ARPA ] [ EMALAR ] [ SEZAR ] [ yapit ] [ 613 ] [ anus ] [ venedik ] [ pip ] [ iatro ] [ atro ] [ shakespear ] [ dülük ] [ william ] [ CIA ] [ Arpa ] [ VENÜS ] [ william shakespeare ] [ cia ] [ sırık ] [ DRAM ] [ dram ] [ aliimi ] [ shakespeare ] [ ıatro ] [ korkunc ] [ kötülük ] [ yazma ]