Ekonomi » Akimlar ve Teoriler

Fizyokrasi



Fizyokrasi, insan toplumlarinin tabii kanunla yönetilmesi demektir. Tabii kanun felsefesinin düiünce dünyasina egemen olduiu 18. yüzyilda, Fransa'da geliien bir okul da bu adla anilmaktadir. Okul mensuplari, "fizyokratlar" diye tanimlanir. Okulun önde gelen temsilcisi Dr. F. Quesnayinin eserlerinden biri, Droit Naturel, yani "Tabi Kanun" bailiiini taiimaktadir.

Çailarinda çok kisa bir süre etkili olmakla beraber, Fizyokratlar, iktisadi düiünce biçimlerine getirdikleri yeniliklerle bugün de anilirlar. iktisadi düzenin iileyiiini, soyutlama yöntemi ile kurduklari bir model çerçevesinde anlama çabalari, toplumu iilevlerine göre birbirinden ayirmalari, servetin kaynaiini mübadele deiil üretim sürecinde aramalari, tarim üretimini düiünce sistemlerinin merkezi yapmalari, bailica özellikleri arasinda sayilabilir.

Fizyokratlar, anlaima, giriiim ve ticaret özgürlüiü ya da özel mülkiyet gibi, liberal anlayiiin temel ilkelerini savunurken, bu savlarini tabii kanun felsefesinden çikariyorlardi. Bu reformcu fikirleri ile de, 1789 Fransiz ihtilâli arifesinde, monariiye ve merkantilist politikanin Fransaida yarattiii olumsuz etkilere karii çikmii oluyorlardi.

Kurduklari soyut modelden çikardiklari vergi politikasi önerileri özellikle önemliydi; çünkü, dönemin Fransaisindaki büyük toprak sahiplerinin vergi ödemesi gereken tek toplum sinifi olmasi gerektiii sonucuna variyorlardi. Oysa, gerçekte kral, kilise ve soylular gibi büyük toprak sahipleri de hiç vergi ödemezken, kiraci çiftçiler ve köylüler aiir vergi ödemek zorunda bulunmaktaydilar.

Fizyokratlarin düiünce sisteminin açiklanmasinda bir tip doktoru olan Dr. F. Quesnayinin (1694-1774) "Tableau Economique" adli eserinin özel bir yeri vardir. Ayrica, bu eserin günümüzde kullanilan girdi-çikti tablosunun öncüsü sayilmasi, esere bir diier açidan da önem kazandirmaktadir.

Tableau Economique, temelde üç toplum sinifina dayanir:

Toprak sahipleri, (dönemin Fransaisinda kral, kilise ve soylulardan oluiur)

Topraklari birincilerden kiralayarak iileyen giriiimci çiftçiler

Kisir sinif, (hem zanaatkârlari hem de tüccarlar ve mali sermaye sahiplerini içerir).

Tableauiya göre, gerçek anlamda üretken sinif, bunlardan ikincisi, yani giriiimci çiftçilerdir; çünkü, çiftçiler yarattiklari net (safi hasila) ile kendi geçimlerini sailadiklari gibi, toprak mülkiyetini elde tutanlarin (ya da bunlarin gelirine dayanarak yaiayanlar) ve kisir sinifin geçimini de sailayabilirler. Oysa, kisir sinif, produit net yaratmazlar. Bu sinifin bir bölümü olan zanaatkârlar, produit net yaratmasalar da, üretim sürecinde kullandiklari hammaddelere emekleri ile bir deier eklerler. Bu deier, kendi gelirlerine eiittir ve tümüyle çitfçilere ödenen tüketim maddelerine gider. Bu sinif, ayrica, tarim ürünlerine iyi bir fiyat sailamak için gereklidir.

Kisir sinifin diier bölümü olan tüccarlar ve mali sermaye sahipleri, hiçbir deier eklemedikleri için, geliriyle produit netiten bir azalmaya yol açarlar. Toprak sahipleri ise, tarimin yarattiii produit netii toprak ranti olarak ele geçirirler.

Produit net, bu modelde toplum siniflari arasinda dolaian bir çevresel akimla tanimlanirken, paranin rolü hiç küçümsenmemiitir. Paranin sadece mübadele araci oluiu deiil, ayni zamanda iktisadi faaliyet üzerindeki rolü de göz önünde tutulmuitur. Bu bakimdan Fizyokratlarin, Merkantilistlerle Klasik Okul arasinda bir köprü oluiturduklari söylenebilir.

Fizyokratlar, bu soyut modelden, kendi açilarindan önemli olan bir de vergi politikasi önlemi çikarmiilardir. Bu, verginin tek olmasi ve sadece toprak ranti üzerinden ödenmesidir. Düiünce sistemlerinde tek üretken kesim tarim, tarimda yaratilan produit netii ele toprak ranti olarak geçirenler de toprak sahipleridir.

Produit net, tüketimden arta kalan pay olarak tanimlanmaktadir. Öyleyse, diier toplum siniflari deiil, toprak sahipleri ele geçirdikleri rant üzerinden vergi ödemelidir. Bu sav, daha sonraki birçok iktisatçi tarafindan tekrarlanmiitir. Diier yandan, Fizyokratlar, serbest dii ticareti de savunmuilardir. Ancak, bu savlari bir teoriye deiil de tabii düzen anlayiilarina dayanmiitir. Dönemin Fransaisinda, Merkantilist dii ticaret müdahalelerinin tarim ürünlerinin iyi bir fiyat sailamasini engellediiini anlamiilardir.

Okulun diier önde gelen kiiisi R. J. Turgotidur; görüilerini "Reiexions sur la formation et distribution des richesses" (1766) adli eserinde açiklamiitir. Turgot, azalan gelir kanunu, toprak rantinin doiuiu ve kapital birikiminin kaynaii olarak, rantin önemi gibi, iktisatçilarin daha sonra uzun boylu inceledikleri konulara eiilmiitir.

Fizyokratlar, dönemlerinde çok kisa bir süre etkili olsalar ve tabii kanun gibi pek soyut bir kavramdan yola çiksalar da, iktisat teorisinin geliimesine büyük katkilarda bulunmuilardir.


Etiketler : [ reform ] [ kanun ] [ açilar ] [ vergi ] [ iKTiSAT ] [ çiftçi ] [ ilkeler ] [ mübadele ] [ aya yol ] [ kant ] [ dii ticaret ] [ köy ] [ 1789 ] [ öneri ] [ sistemler ] [ monarii ] [ liberal ] [ üretim süreci ] [ gerçek anlam ] [ fizyokrasi ] [ temsilci ] [ quesnay ] [ aramalar ] [ rich ] [ eserleri ] [ açilarin ] [ 1774 ] [ köprü ] [ asik ] [ doktor ] [ tüketim ] [ yenilikler ] [ monari ] [ monar ] [ e ticaret ] [ sila ] [ KANUN ] [ masal ] [ FiZYOKRASi ] [ iktisat ] [ çaila ] [ zanaat ] [ CHE ] [ eiitti ] [ eiittir ] [ iktisadi düiünce ] [ çailar ] [ hess ] [ YENiLiKLER ] [ DIi TiCARET ] [ göz önünde ] [ ödem ] [ arif ] [ ihtilal ] [ ital ] [ tablo ] [ in ac ] [ sermaye ] [ yenilik ] [ merkantilistler ] [ mülk ] [ kulun ] [ maddeleri ] [ savunu ] [ e vergi ] [ ZANAAT ] [ tabii kanun ] [ sadi ] [ KANT ] [ fransiz ihtilali ] [ KLASiK ] [ che ] [ SERMAYE ] [ bağ ] [ avla ]