Bir kiymetli evrak olan bononun taiimasi gereken unsurlardan birisi, kayitsiz iartsiz muayyen bir bedeli ödeme vaadinin bulunmasidir. Bu nedenle belirli bir miktar ödeme vaadi taiimayan bonolar geçerli deiildir. Ticari hayatta çeiitli nedenlerle bononun taiimasi gereken diier unsurlari taiiyan, ancak ödeme vaadinin miktar (para) kismi boi birakilan bonolar düzenlenebilmektedir. iite para kismi ileride doldurulmak üzere boi birakilarak düzenlenen bonolara açik bono denir. Taraflarin anlaimalarina ve hüküm bailadiklari olaylarin gerçekleimesine göre, açik bononun para kismi doldurularak iekli ...

Vadeli piyasa iilemlerinde fiyat deiiiikliiinden zarara uirayabilecek bir alici veya satici açik pozisyondadir. Bir örnek verelim: 7 aralik tarihinde Zürih'te bir ay vadeli dolar kuru 1,5 frank olsun. Bir kambiyo operatörü, bir ay vade ile 1 milyon dolar satsin. Vade tarihine deiin dolar kuru 1,7 franga yükselirse, kambiyo operatörünün zarari 200 bin frank tutacaktir. Dolarin yükselme olasiliiini göze alarak 7 Aralik'ta vadeli satii yapan bir kambiyo operatörü açik pozisyondadir. Dolar kurunun yükselmesine karii korunmasizdir. Vadeli satii yaparken bir risk altina girmiitir. Vadeli piyasada a...

Bankalarin, yaptiklari iilemler üzerinden aldiklari faiz. Bankacilik ve borsada önceleri, madeni paralarin itibari deieriyle gerçek deieri arasindaki fark olarak tanimlanirdi. Daha sonra bir ticari senedin, üstünde yazili deieri ile senet kirdirildiii takdirde banka tarafindan ödenen miktar arasindaki fark olarak ele alindi. Günümüzde iskonto koiullariyla ei anlamlidir; iskonto, posta masraflari ve komisyon bedelinden oluiur. Anonim ortakliklarin pay senetlerinde ve tahvillerinde aciyo, pay senetlerinin ya da tahvillerin ortaklikça gerçek deierden fazla bir deierle satilmalari durumunda, gerç...

Çizgili ya da bloke olmayan çek anlamini taiimaktadir. Adi çek, açik ve basit bir ödeme emri niteliiinde olup çizgili ya da bloke çeklerden ödeme biçim ve yöntemi açisindan ayrilir. Adi çekin bedeli, ibraz aninda kariiliiinin bulunmasi koiuluyla nakden ve hesaben ödenebilir. Kariiliiinin olup olmadiiinin bilinmemesi açisindan bloke çekten (bloke çekte kariilik garanti edilmiitir), hem nakden ve hem de hesaben ödenebilmesinden dolayi da çizgili çekten (çizgili çek yalnizca hesaben ödenir) faklidir....

Yasada kullanilan bir terim olmayip, uygulamada imtiyazli (ayricalikli) hisselerin kariisinda yer alan paylari ifade etmek üzere benimsenmii bir kavramdir. Ticaret Kanunu'nun 401. maddesinde, esas sözleime ile bazi tür hisse senetlerine kir payina ya da tasfiye artiiina katilma gibi "sair" hususlarda ayricalik taninabileceii kabul edilmiitir. Gerçekten de anonim ortaklikta bazi paylar sahiplerine diierlerine oranla daha fazla oy hakki verebilir ya da örneiin, ortaklik tesislerinden yararlanma olanaii sailayabilir. iite bu durumda üstün hak sailayan paylara imtiyazli, diierlerine adi hisse (pa...

Resmi bir makam ya da memur katilmaksizin, taraflarca özel biçimde hazirlanan yazili belgelerdir. Adi senetlerde yazi kismi el ile ya da makine ile hazirlanmii olabileceii gibi daha önceden basilmii da bulunabilir. Adi senedin borçlu tarafindan imzalanmasi gerekir. imza atamayanlar senedi mühürleyebilecekleri gibi, parmak izi ile de iiaretleyebilirler. ispat açisindan adi senede pul yapiitirilmasi ya da tarih atilmasi önemli deiildir. Fakat imza ve mühürün senet metninin yazilmasindan sonra konulmasi ve yapilacak ekler ile kazinti ve silintilerin ayrica imzalanarak onaylanmasi gereklidir. Aks...

Fransizca'dan dilimize geçen kavram, agro ve economie sözcüklerinin birleimesinden doimuitur. Agro sözcüiü, "tarim bilimi" anlamina gelen agronomienin kisaltilmii ieklidir. Agroekonomi, ekonomi biliminin tarim alanina uygulanmasiyla ortaya çikmii bir bilim dalidir. Türkiye'de iktisat fakültelerinde ve ekonomi bölümlerinde baiimsiz Tarim Ekonomisi ya da Tarimsal Ekonomi dersleri, programlarda yer almaktadir. Tarimsal üretim ve daiitimin dünya düzeyindeki dengesizliiinin sürmesi, agroekonomi alanindaki çaliimalara ilginin giderek artmasina yol açmaktadir. Bu alandaki bilimsel çaliimalar, disip...

Dilimize Fransizca'dan geçen bu terim, günü gününe, hazir, gecikmesiz anlamina gelir. Ajur, bir terim olarak, muhasebe açisindan günlük iilerin yapildiiini ve bitirildiiini, kayitlarin günü gününe defterlere geçirilmii olduiunu ifade eder. "Defterimiz ajur", "kayitlarimiz ajur" ifadelerinde olduiu gibi....

ihraç edilen mallarin bedelleri genellikle akreditif denilen kredi mektuplari araciliiiyla yapilir. ithalatçi firma, kendi bankasina emir vererek, almayi kararlaitirdiii malin kariiliiini, ihraç eden firmanin bankasina bir ödemeyi taahhüt ettiiini bildirir. iite bu taahhütün yapildiii belgeye "akreditif" ya da "kredi mektubu" denir. Bu iekilde ihracatçi firma mali ihraç ettikten sonra, ödemenin yapilacaiini garanti etmii olur. Kredi mektubunda, ihraç edilecek (ithal edilecek) mallarin özellikleri ve diier koiullar da esasa bailanabilir. Örneiin, ihraç sirasinda hazirlanacak ve ithalatçi firma...

Bir ieyi uzatmak için yapilan ilavedir. Kambiyo senetlerinin (poliçe, bono, çek) arka yüzüne yapilacak iilemler için yer kalmadiii zaman, senede uzunlamasina eklenen kâiida alonj denmekte ve alonj üzerinde yapilacak her türlü iilem senedin arkasina yazilmii sayilmaktadir. Bu terim dilimize Fransizca'daki okunui iekliyle girmiitir. Kambiyo senetlerinde cironun alonj üzerinde yapabileceii gibi aval ierhinin de alonj üzerinde yazilabileceii Türk Ticaret Kanunu'nun 595, 613, 690 ve 730. maddelerinde öngörülmüitür....

Eski Yunanca'daki ana ve tokos sözcüklerinin bileiimidir. Ana "yineleyen-doiurgan" demektir. Tokos, "faiz"dir. Anatosizm, "faizin faiz doiurmasi" anlamindadir. Anatosizm, faizin hesap dönemi sonunda anaparaya eklenerek iiletilmesidir. Bir baika deyiile, faizin kapitalizasyonudur. Bileiik faiz yönteminin iiletilen paraya uygulanmasidir....

Taahhütleri kariilamak üzere bulundurulan nakit rezervdir. Türk bankacilik uygulamasinda ankes orani disponibilite oranindan farkli anlamda kullanilmakta ve disponibilite oranindan daha dar bir likidite nispetini ifade etmektedir. Disponibilite kapsamina kasa mevcutlari yaninda T.C. Merkez Bankasi nezdinde tutulan serbest tevdiat, Devlet iç istikraz Tahvilleri, kullanilmamii reeskont kredileri gibi bazi aktif deierler de dahil olurken ankes durumu daha ziyade sadece banka kasasindaki nakit imkâni kapsamina almaktadir. 14.1.1970 tarih ve 1211 sayili T.C. Merkez Bankasi Kanunu'nun 40. maddesi ...

Malin, komisyon kariiliiinda, komisyoncuya ya da tüccara birakilmasi anlamina gelir. Mallar satilincaya kadar vedia akti hükümleri uygulanir. Mallari emanet alan kimse bunlari kendi adina ve mali birakan kiii hesabina satar. Bazen bir iiletmenin acentesi de, iiletme tarafindan verilen mallari ankonsinyasyon alir ve hatta bir miktar para da öder. Mallar satilinca hesaplaiilir ve komisyonunu alir. ihracat sisteminde, konsinye satiilarda, yani kesin olarak satii yapilmadan komisyoncuya mal gönderilmesi hallerinde, minimum fiyatin saticiya garanti edilmesi aranir. Minumum fiyatla satii fiyati far...

Gümrük vergisine ya da yalniz gümrük kontrolüne tabi mallarin ülkeye girii, transit veya aktarma için beklemesine ve bu bekleme aninda belli iilemlerin yapilmasina izin verilen yerlerdir. Antrepoya girii, bir vergi yükümlülüiünü kapsamamaktadir; ayrica mallarin antrepoya giriiteki iekil ve niteliiinin korunmasi zorunluluiu da söz konusudur. Bu özellikleri nedeniyle antrepo bir gümrük diii bölge ya da sinirli bir serbest yer sayilmaktadir. Belirli bir gümrük rejiminin uygulama araci ve yeri olan antrepolar, tüm girii mallarina açik tutulur. Ülkemizde de, giriii ve transit geçiii yasak olmayan...

"Ödeme çairisi" demektir. Anonim ortakliklar tek borç ortakliiidir. Baika bir deyiile, pay sahibinin tek borcu vardir, o da taahhüt edilen pay bedelini ödemektir. Kuruluita ya da sermaye artiriminda nakdi sermaye taahhüt olunmuisa, esas sözleimeyle ya da genel kurul karariyla daha yüksek bir oran saptanmadiii takdirde, pay bedelinin dörtte birinin hemen ödenmesi gerekir. Ticaret Kanunu'nun 406. maddesi uyarinca, esas sözleimede baika bir hüküm bulunmadikça paylarin bedeli pay sahiplerinden ilan yoluyla istenir. Pay bedelinin taksitle ödenmesinin söz konusu olduiu böylesi durumlarda yönetim ku...

Araci kurum isminden de anlaiilabileceii gibi, hisse senedi ticaretinde yatirimci ve piyasa arasinda bilgi aktarma ve aracilik fonksiyonlarini yerine getirirler. Bu kapsamda yapabilecekleri sermaye piyasasi faaliyetleri; Sermaye piyasasi araçlarinin ihraç veya halka arz yoluyla satiiina aracilik Daha önce ihraç edilmii olan sermaye piyasasi araçlarinin aracilik amaciyla alim satimi Finansal göstergelere, sermaye piyasasi araçlarina mal ve kiymetli madenlere dayali vadeli iilem sözleimesi yapilmasina aracilik Menkul kiymetlerin geri alim veya satim taahhüdü ile alim satimi Yatirim dani...

Menkul Kiymetler, kiymetli madenler, para, kiymetli evrak gibi deierlerin, iki piyasa arasindaki fiyat farklarindan yararlanmak amaciyla fiyatlarin düiük olduiu yerlerden alinmasi, fiyatlarin yüksek olduiu yerlerde satilmasidir. Ancak, arbitraj denildiii zaman genellikle kambiyo arbitraji anlaiilmaktadir. Kambiyo arbitraji, çeiitli piyasalarda kote edilen dövizlerin kurlari arasindaki farktan yararlanmak amaciyla yapilan alim-satim iilemidir. Arbitraj iilemi, genellikle kisa süreli bir iilem olup, bir dövizin bir piyasadan alinmasi ile baika bir piyasada satilmasi arasinda geçen zaman dönemi ...

Bedelsiz Sermaye Artirimi Bedelsiz Sermaye artirimi, iirketlerin kendi iç kaynaklarini (emisyon primi, yeniden deierleme deier artiii, yedekler, iitirak ve duran varlik satii karlari, temettü) kullanarak yapmii olduklari ve ortaklarindan ilave kaynak talep etmeden bedelsiz olarak hisse senedi daiittiklari sermaye artirim türüdür. Bedelsiz Sermaye artirimi iirkete ek bir finansman kaynaii sailamamakla beraber iirketlerin bedelsiz sermaye artirimina gitme nedenleri bulunmaktadir. Bailica nedenleri emisyon primi ile iitirak ve duran varlik satii kari kalemlerinden yapilan sermaye artirimlarinin...

Arz edilen miktarin talep edilen miktara eiit olmasi durumuna arz - talep dengesi denmektedir. Bu eiitliii sailayan ve farkedilir bir deiiime eiilimi göstermeyen fiyat seviyesine ise denge fiyati denmektedir. Belli bir fiyattan arz edilen miktarin ayni fiyattan talep edilen miktari aimasi durumunda ortaya bir arz fazlasi çikmakta ve bu da fiyat seviyesinin düimesine neden olmaktadir. Yine belli bir fiyattan talep edilen mal miktarinin arz edilen mal miktarini aimasi durumunda ortaya talep fazlasi çikmakta ve fiyat seviyesinin yükselmesine neden olmaktadir. Piyasa ekonomisi koiullarinin geçerl...

Bazi hisse senetleri tahvil faizine benzeyen bir dividant garantisi taiir. iirketin kâr ettiii yillarda önceden belirlenen oranda bir kâr payi daiitilir. Bu kâr payi daiitilmadan diier hisse senetlerine ödemede bulunulmaz. Öncelikli hisse senedi olarak adlandirilan ve gerek kâr gerekse oy hakki bakimindan farklilaitirilabilen (A,B,C vb) bu hisse senetlerinin en önemlilerini A Grubu hisse senetleri oluiturur. Ticaret hukukunda ana ilke, daiitilan kâr ne olursa olsun, ayni kategorideki hisse senedi sahipleri arasindaki eiitliiin bozulmamasidir. Ancak Türk Ticaret Kanunu'nun 455/2ü maddesi ana s...

Para ve kredi iilemleri yapan sermaye iirketi. Bankalar, kredi verenlerle (mevduat sahipleri) alanlar arasinda aracilik yaparak nakit sermaye sailarlar. Bankanin kari, kredi verdiii paralardan aldiii yüksek faiz ile mevduat sahiplerine ödediii daha düiük düiük faiz arasindaki farktan doiar. Bankalar, ekonominin önemli yapi tailaridir. Para arz-talebini sailarlar, halkin küçük tasarruflarini toplar, büyük fonlar oluiturarak bireysel tasarruflarla kariilanamayacak ölçüde büyük krediler verebilirler. Böylece yatirima kaynak sailanmii olur. Bankacilik yaklaiik 4000 yillik bir geçmiie sahiptir. Sü...

Bir iiletmenin belli bir tarihteki finansal durumunu, yani sahip olduiu varliklari, borçlarini ve özvarliiini gösteren bir tablodur. Bilanço, temel muhasebe eiitliiine (varliklar = borçlar + özkaynaklar) dayanir. Bilançonun varliklar tarafina "aktif", borçlar ve özvarlik tarafina "pasif" adi da verilir. Bilanço kalemleri çeiitli biçimlerde gruplanabilir. En yaygin kullanilan gruplamalardan birine göre gerek varliklar, gerek borçlar likidite derecelerine (nakte dönüime çabukluklarina) göre siralanir. Yaklaiik bir yil içerisinde nakte dönüimesi beklenen varliklara cari varliklar ya da döner var...

Ekonomik etkinliklerin en yüksek olduiu dönem. iki boom arasi genellikle yedi-sekiz yildir. Boom sirasinda üretim artmakta, fiyatlar ve ücretler yükselmekte, iisizlik azalmaktadir. Tam istihdam sailandiktan sonra artan ücretler ve fiyatlar, boom'u enflasyoncu bir karaktere sokar. Birçok sanayileimii ülkede, 1892'den 1913'e kadar geçen sürede her yedi-sekiz yilda bir boom meydana gelmiitir. Bu tarihten sonra savai sonrasi döneme kadar uzun süreli bir depresyon görülmektedir. Ancak ikinci Dünya Savaii sonrasi uygulanan tam istihdam politikasi resesyonlarin ortadan kalkmasini sailayamamiitir....

Müiteri hesabina menkul deier alip satan araciya, "stockbroker" denir. "Stockbroker", sermaye piyasasi sisteminin mali aracilarindandir. Komisyon kariiliiinda çaliiir. Yeni çikarilan menkul deierlerin pazarlanmasini üstelenebilir. Borsa faaliyetiyle ilgili cari hesap açarak müiterisinin mevduatini kabul edebilir veya ona ikrazda bulunabilir....

Ulusal ekonomiler de canlilar gibi büyür. Her ülkede nüfus, iigücü, kaynaklar, sermaye teçhizati vb. yildan yila deiiiik oranlarda büyümektedir. Üretimi artirmak için yatirim harcamalari yapildikça istihdam seviyesi yükselmekte, sermaye stoku geniilemekte, iilenmemii topraklar üretime açilmakta ve sonuç olarak milli hasila çoialmaktadir. Büyüme sirasinda iktisadi unsurlarda meydana gelen deiiiikliklerin yaninda toplumsal sorunlarin görünüiü de deiiimektedir. Eiitim talebi artmakta, köylerden iehirlere göç hizlanmakta, sailik hizmetlerinin geliimesi gerekmekte, siyasal yapida dalgalanmalar mey...

Açik ya da baski altinda tutulan enflasyon durumlarinda, paranin satin alma gücünü stabilize etmek ya da yükseltmek için uygulanan ekonomik ve mali tedbirlere verilen addir. Kredi deflasyonunda reeskont oraninin yükseltilmesi, mevduat zorunlu kariiliklarinin yükseltilmesi, kredi kontenjanlarinin düiürülmesi ve açik piyasa iilemlerinin yapildiii ülkelerde merkez bankasinin portföyünde bulunan kiymetli evrakin piyasaya sürülmesi yoluyla krediyi daraltici bir politika izlenmelidir....

iiletmenin sahip olduiu bir varliiin muhasebe defterlerinde kayitli bulunan deierini ifade eder. Varliklarin çoiu, defterlerde tarihi maliyetleriyle kayitli bulunduiundan, bu varliklarin defter deierleri, onlarin piyasa deierlerini yansitmaz. Defter deieri kavramiyla ilgili olarak çok sik kullanilan bir terim, "net defter deieri" dir. Net defter deieri, amortismana tabi bir sabit varliiin defter deierinden, birikmii amortismani çikarilarak hesaplanir. Bir sabit varliiin satiiindan sailanan kâr ya da zarar, sabit varliiin satiiindan sailanan gelirle, sabit varliiin net defter deieri arasindaki...

Dii dengeyi sailamak için baivurulacak yollardan biri de ulusal paranin dii deierinin düiürülmesidir. Devalüasyonun amaci, ithalati pahalilandirip, ihracati ucuzlatmak ve böylece döviz giriiini çikiiina göre hizlandirmaktir. Dii ödemelerinde açik veren, yani ihracati ithalatindan az olan ülke, ulusal paranin dii deierini indirerek ihracatini artirip ithalatini azaltabilir. Sonuç olarak da dii denge sailanir ve açik kapanir. Devalüasyonun dövizle ifade edilen deier olarak, ihracati artirip ithalati daraltmasi için, bazi koiullarin varliii gereklidir. Devalüasyon yapilan ülkede ihraç mallari ar...

Normal devlet gelirlerinin toplam devlet harcamalarina eiit olmasi demektir. Maliye biliminde uzun yillar baili baiina bir amaç olarak benimsenen bütçe dengesinin sailanmasi, daha sonra konjonktürel bütçe kavraminin geliitirilmesi ile eski önemini kaybetmiitir. Ekonomik dengenin korunmasi için, klasik anlamda bütçe dengesinden vazgeçilebileceii düiüncesi aiirlik kazanmiitir. Ekonomik istikrari sailayabilmek için bütçeden yararlanilirken, depresyon yillarinda bütçenin açik vermesi, enflasyon yillarinda ise bir fazlayla kapanmasi ile konjonktür devresi sonunda dengenin sailanmasi istenmektedir....

Anonim iirketlerde, safi kârdan ve bu amaçla ayrilmii yedek akçelerden ortaklara, iirkete yatirmii olduklari sermayeyle orantili bir iekilde nakit olarak ya da hisse senedi ieklinde daiitilan paylardir. Dividant daiitimi iirket genel kurulunun yetkisi içine girer. Uygulamada anonim iirket yönetim kurullari, daiitilmasini önerdikleri kâr payini genel kurula bildirirler. Genel kurul ise bu öneriyi kabul eder ya da etmez. iirket ana sözleimesinde belirlenmii kurallar varsa yönetim ve genel kurul bunlara uymak zorundadir. iiletmelerin dividant daiitimi karari alirken birçok unsuru (sadece kârlar...

Devletin ticari ve sinai nitelikteki iktisadi iiletmeleri genellikle özerk bütçeli olarak yönetilmekteyse de, belirli bir kismi da genel bütçe içinde yönetilmektedir. Piyasa mali özelliiinde üretimde de bulunan söz konusu kamu kuruluilarina, iiçi ve uzman çaliitirmak, malzeme satin almak gibi ihtiyaçlarini kariilamalari amaciyla döner sermaye tahsis olunabilmektedir. Genel bütçe içinde idare olunan hastane, mesleki okullar, darphane gibi kuruluilarin belirtilen nitelikteki faaliyetlerinde etkinlik sailamak için bunlara döner sermaye verilmektedir. Söz konusu kuruluilara, genel bütçeden bir de...

Yabanci paralara döviz denilir. Döviz, "efektif" ya da "kaydi" olabilir. Banknot ve metal sikkeler efektiftir. Çek, poliçe, emre yazili senet, havale ve kredi kartlari kaydi ödeme araçlaridir. Transferlerin büyük kismi kaydi para ile gerçekleitirilir. Günümüzde, efektifin uluslararasi ödemelerde payi küçük bir orandir. Döviz alim satimlari, kambiyo iilemleridir. Kambiyo iilemleri, vadeli ve vadesiz olarak ikiye ayrilir. Vadesiz iilemlerde, alim satim yapilan yerin o andaki peiin kuru uygulanir. Alicinin talebini belirlemesiyle satii akdi ve fiyati kesinleiir. Ancak, kambiyo operatörleri arasi...

Bir ekonomi, durgunluk içinde bulunduiunda, toplam arz-toplam talep dengesindeki bozukluk, arza oranla talep eksikliii ieklinde ortaya çikmakta, diier bir deyiile, toplam talep yetersizliiinden meydana gelen bir toplam arz-toplam talep dengesizliii söz konusu olmaktadir. Bu durumda milli gelir, eksik istihdam düzeyinde gerçekleiecek, iisizlik artacak mal ve faktör fiyatlarinda genel bir düime eiilimi gözlemlenecektir. Buna göre, bir ekonomide durgunlukla mücadele programinin, toplam talepteki yetersizlikleri giderme ve efektif talep düzeyini yükseltme amacina yönelmesi gerekmektedir. Bu neden...

1970'li yillarda yayilan esnek (dalgali) döviz kuru sistemiyle birlikte kullanimi yayginlaian bir kavramdir. Nominal veya reel olarak hesaplanabilir. Esnek döviz kurlari yayginlaiinca, çok tarafli kur deiiimelerinin ticari rekabet gücü açisindan önemi de artmiitir. Örneiin, dünya piyasasinda dolarin gidiiini deierlendirirken (ikisi de dünyanin en büyük ticari gücü olduiu için) sadece ABD dolari ile F. Almanya marki arasindaki parite deiiimesine bakmak yetmez. Kanada ABD'nin, Fransa da F. Almanya'nin en büyük ticaret ortaiidir. Bütün bu paralar arasindaki parite deiiimesi önem kazanir. Bunun i...

Eski Yunan'da ekonomi sözcüiünün kelime anlami, bir evin mal varliiini yönetme sanatiydi. O dönemde ilgi veya etki alani bir evden ibaret olan ekonomi, bugün bütün dünyayi ilgilendirmekte ve etkisi altina almaktadir. Ekonomi, sinirli kaynaklarin nasil kullanilacaiini inceleyen sosyal bilim dalidir. Tarih boyu ekonomi birçok farkli iekilde tanimlanmiitir. Bu tanimin da zaman içinde anlamini ve önemini yitireceii bir gerçektir, bunun sebebi bireylerin ihtiyaçlari, üretim biçimleri ve mallari, dolayisiyla yaiam biçimleri deiiimekte ve geliimekte, bu deiiime ve geliime de ekonominin anlamini ve i...

Türkçe kariiliii "ihraç" demek olan emisyon sözcüiü yabanci dillerde çikarmak, yaymak, tedavüle koymak anlaminda kullanilir. Kâiit paranin, tahvillerin, hisse senetlerinin ilk defa piyasaya sürülmesi emisyondur. Ufaklik paranin piyasaya çikarilmasinda emisyon terimi kullanilmaz. Emisyona Merkez Bankasi yetkilidir. Emisyon Merkez Bankasi'nin aktif ve pasifindeki geliimelerin sonucu oluiur. Emisyonu etkileyen en önemli kalemler altin ve yabanci dövizler kariiliiinda, ticari ve sinai senetlerin reeskonta veya avansa kabulleri suretiyle, hazineye kisa vadeli avans, hazine kefaletini haiz bonolari...

Genel fiyat düzeyinde devamli artii ve paranin deier kaybetmesi anlamina gelmektedir. Sözcük anlami iiikinliktir, ilk kez 1838'de ABD'de görülmüi ve sözcük olarak da ilk kez burada kullanilmiitir. Toplam mal ve hizmet arzinin, toplam talebi kariilayamamasi, kisaca üretimden çok tüketim, enflasyonun temel özelliiidir. Üretimle kariilanamayan ve artan talep kariisinda, piyasayi daha yüksek bir fiyat düzeyinde dengeye getirir. Enflasyonun Sebepleri: · Devletin kariiliksiz para basmasi · Maliyetlerdeki artiilar, yüksek faiz ve devalüasyon · Bütçe açiklari · ithal mallarin fiyatlarinda yükselme ·...

Esnek (flexible) kur sistemine yüzen (floating) veya serbest deiiiken kur sistemi (freely fluctuating exchange rate system) gibi isimler de verilmektedir. En aiiri biçiminde bu sistemde, döviz piyasalari üzerinde hiçbir devlet müdahalesi yoktur. Döviz kurlari tamamin piyasadaki döviz arz ve talebine göre oluiur. Bu sistemde, bir ülkenin dii ödemeler dengesi, döviz kurlari araciliiiyla sailanacaiindan, dii ödemeler dengesinin açik ya da fazla vermesi söz konusu olmayacaktir. Örneiin dii ödemeler dengesi açik veriyorsa, döviz talebi (yani ithalat) döviz arzindan (yani ihracattan) daha fazla ola...

Euro-bond piyasasi, yirminci yüzyilin ikinci yarisinda geliimiitir. Döviz kariiliii satilan ve sürümü uluslararasi mali aracilik sendikalari araciliiiyla gerçekleitirilen tahvillere "Euro-bond" denilmektedir. Euro-bond iilemlerine ait haberler ve istatistikler, Association of International Bond Dealers tarafindan yayimlanmaktadir. Euro-bond'larin çeiitli tipleri vardir: Hisse senedine çevrilebilir tahviller, indeksli tahviller, portföy tahvilleri ve mülkiyet hakkina dönüitürülebilir tahviller gibi....

Belli bir paranin iade iarti ile belli bir zaman kullanilmasina kariilik verilen kiraya faiz denir. Kira müddeti kiraya verilen meblaiin miktari ve kira bedeli, faiz tutarinin azalip çoialmasinda esasli rol oynar. Basit faiz ve bileiik faiz olmak üzere iki çeiit faiz vardir. Basit faiz hesaplarinda faize verilen miktar sabittir. Faiz tutari ayrica hesaplanir. Bileiik faiz hesaplarinda her dönemin faiz tutari ana paraya eklenir ve böylece bulunan tutar yeni kapitali teikil eder. Bileiik ve basit faiz hesaplamalarda faiz süresi 1 yildan az olabilir. Borç alan ve veren arasindaki münasebetler v...

Firmalarin mal ve hizmet üretimi gerçekleitirmek için kullanmak zorunda olduklari her unsur üretken kaynaklar veya üretim faktörleri olarak adlandirililir. Bu faktörler, üretimi gerçekleitirmek için kullanilan Doial Kaynaklar (Hammadde ve Toprak), Emek (iigücü), Sermaye (Milli Servet) ve Giriiim (Teiebbüs) üretim faktörleridir. Doial kaynaklar üretim faktorü, hammadde ve topraktan oluiur. Toprak tarim ve tai ve topraia dayali sanayi benzeri alanlarda hammadde olma ve mal ve hizmet üretimi için kurulacak bir tesisin iniaasi için gerekli olan arazi anlaminda gayrimenkul olma özelliii ile ortaya...

Füzyon, 1890'da, Amerikali devlet adami John Sherman'in tröstler aleyhine kanun çikarmasi üzerine, tröstlerin hukuki yapisinda yapilan deiiiiklik sonucu ortaya çikmiitir. Kaynaima diye de adlandirilan bu yeni birleime çeiidinde, daiilmii bulunan tröste dahil iiletmeler, tek bir büyük iirket ieklinde ve tek yönetim altinda birleitirilmiitir. Daiilan iirketin hissedarlarina da yeni kurulan iirketin hisseleri verilmiitir. Rocekfeller gibi büyük iiadamlarinin sistemi, vergi yükü getirmesi, pahali bürokratik iilemlere yol açmasi gibi nedenlerle eleitirmeleri üzerine yeni bir birleime çeiidi olan h...

Dii ticarete konu olan malin bedelinin ithalatçi tarafindan ihracatçiya ödenmesini garanti etmek üzere bankalarin ithalatçidan alacaklari talimata dayanilarak ihracatçi lehine verdikleri garantiyi ifade eden mektup. Mahiyet itibariyle teminat mektubu sayilabilir, çünkü ithalat edilecek malin bedeli satii sözleimesine göre vesaikin ya da mallarin sevkine veya kredili satii söz konusuysa belirli bir vade dahilinde ithalatçi tarafindan ödenmediii taktirde bankaca ödeneceii taahhüt edilmektedir. iilemde satici, bir bankanin itibarina güvenerek malini sevkeder....

Geliimekte olan menkul kiymet piyasalari farkli iekillerde tanimlanabilir. Bir yandan "geliimekte olan" tanimi küçük ve duraian piyasalar kariisinda belli bir geliime sürecine giren, büyüyen ve gittikçe karmaiiklaian piyasalari ifade edebileceii gibi diier yandan da geliime potansiyeline sahip olduiu varsayimi altinda, kalkinmakta olan ekonomilerdeki tüm piyasalari ifade edebilir. IFC, geliimekte olan menkul kiymet piyasalarinin belirlenmesinde ikinci tanimi daha uygun bulmaktadir. Buna göre geliimekte olan ülkelerdeki tüm menkul kiymet piyasalari, geliime düzeylerine bakilmaksizin geliimekte...

Ulusal bir ekonomide belirli bir sürede (genellikle bir yil) üretilen mal ve hizmetlerin piyasa fiyatlariyla ifade edilen deierlerinin toplami. Buna alici fiyatlariyla GSMH denir. Bundan vasitali vergiler ve sübvansyonlar çikartildiiinda buluna büyüklüie ise faktör fiyatlariyla GSMH adi verilir. Ulusal ekonominin etkinlik düzeyinin analizinde elveriili bir gösterge olarak kabul edilir. Safi milli hasiladan, amortisman (yipranma) paylarini da içermesiyle ayrilir. Hesaplanmasi oldukça zor bir ekonomik büyüklüktür, bir mal ya da hizmetin deierini çift sayilmasinin önlenmesi gerekir. Hesaplanmasi...

Gayrimenkul, ülkemizde yillardir devam eden enflasyonist ortam nedeni ile her zaman popüler bir yatirim araci olmuitur. Ancak, genel olarak Türkiye'de gayrimenkul aliminin iekli, batili ülkelerdeki alim ieklinden farklidir. Ülkemizde gayrimenkul yatirimlarinin tamamina yakininin finansmani özkaynaklardan (nakit) sailanirken, istatistiklere göre ABD'de iniaat yatirimlarinin %70'lik bir kismi kurumsal sermaye tarafindan yapilmaktadir. Türkiye'de ise bu oranin %5 seviyesinde kaldiii gözlenmektedir. Ayni zamanda, Türkiye'de bu yatirimlarin %3'üne yakin bir kismi sermaye piyasasi araçlari ile fina...

iirketler hukukunda önem arzeden bir kavramdir. "Anonim ortakliklar"in tedrici kurulma ieklinde, ana sözleimenin düzenlenmesinden ve Ticaret Bakanliii'ndan izin alinmasindan sonra ortaklik hisseleri halka arz edilir. Kurucular hiç sermaye taahhüdünde bulunmamiilarsa, tüm sermaye halka baivurularak taahhüt ettirilebilir. Kurucularin çairisi üzerine, ortaklikta pay sahibi olmak isteyenler bir katilma taahhütnamesiyle ortakliia katilma talebinde bulunurlarü Hukuken hisselerin halka arzi bir "icaba davet ", katilma taahhüdü de "icap"tir. Ortaklik kuruculari bu icabi kabul zorunda deiildirler. Bu...

Hazine bonolari, vade tarihinde alacakliya ödenecek devlet borcudur. Borçlu durumunda olan, Hazine'dir. Merkez Bankasi, ticaret bankalari ile öbür mali aracilar, iirketler veya özel kiiiler alacakli olabilirler. Hazine bonolari, kamu sektörünün dalgali borçlari arasinda yer alir. Hazine bonolarinin ara piyasasindaki dolaiim hacmi ülkelere ve dönemlere göre çok deiiiik olabilir. 1950'li yillarin bailangicinda, Londra kliring bankalarinin toplam plasmanlarinda, hazine bonolarinin payi %24'e ulaimiiti. 30 Haziran 1967'de, Amerika ticaret bankalarinin ticaret ve endüstri firmalarina açtiklari kre...

Vadeli piyasa iilemlerinde fiyat deiiiikliklerinden zarara uiramamak için alicinin veya saticinin hedging yapmasi mümkündür. Bir bankanin müiterisine (1 dolar = 2,5 mark) hesabiyla bir ay vadeli dolar satiii yaptiiini göz önüne getirelim. Sattiii dolarin miktari 1 milyondur. Fiyat, satii anindaki kurdur; ancak dolarlari bir ay sonra teslim edecektir. Vade tarihine deiin dolar kuru 2,7 marka yükselirse, banka 200 bin mark zarara uirayacaktir. Bankalar, genellikle açik pozisyon riski altina girmezler. Müiterisine bir ay vadeli dolar satan banka, simultane, yani ayni anda yaptiii ikinci bir vade...

Holding, iktisadi gücün belli ellerde toplanmasi ve iktisadi büyümenin sailanmasi amaciyla baika iirketlerin hisselerini elde ederek bunlari kontrol altina alan kuruluitur. Günümüzde çok rastlanan birleime tiplerinden biri olan holdingleri, tröst veya kartel gibi diier birleime tiplerinden ayiran en önemli özellik, baili iirketlerin hukuksal kiiilik sahibi ve baiimsiz olmalaridir. Holding, mülkiyet edinme, kontrol ve yönetim mekanizmasini iirketlerin hisse senetlerine sahip olarak gerçekleitirmektedir. Bu kontrol için gerekli iart olmamakla birlikte, holding, sahip olduiu hisse senetleri ile ...

Türk Ticaret Kanunu, "kurucu" ya da "müessis" hisse senedi diye bir kurumu düzenlememiitir. Bununla beraber, uygulamada, bazi anonim ortakliklarin esas sözleimelerinde bu kavrama öteden beri yer verilmektedir. Ayni iekilde, doktrinde de bir kisim yazar, kurucu hisse senetlerini, anonim ortakliklarin kuruluiunda ya da sermaye artiriminda kuruculara veya kurului ile sermaye artiriminda önemli yarari görülen diier kiiilere esas sözleime hükmü ile taninan, sahiplerine TK. M. 298 sinirlari içinde kâra katilma hakki sailayip baikaca bir hak vermeyen, kurucu haklarini temsilen düzenlenen, nama yazil...

Sözlük anlami, kullanim, çaliima veya çaliitirma demektir. istihdam sözcüiü ve ona baili olarak türetilen "aiiri, tam ve eksik istihdam" gibi kavramlar ekonomi yazininda biri genii diieri dar iki anlamda kullanilir. Genii anlamiyla istihdam, bir ekonomide belli bir dönemde tüm üretim faktörlerinin (Emek, Sermaye, Doial kaynaklar ve Giriiimci) varolan teknolojik düzeye göre ne ölçüde kullanildiiidir. Bu anlamda "tam istihdam", bir ekonomide varolan tüm emeiin, sermayenin, doial kaynaklarin ve giriiimcilerin üretime katilmasi, tümünden yararlanilmasi anlamina gelir. Dar anlamda istihdam kavrami...

Baika ülkelerde üretilmii mallarin, ülkedeki alicilar tarafindan satin alinmasi. Diialim da denir. ihracatin kariitidir ve onunla birlikte bir ülkenin dii ticaret dengesini oluiturur. ithalat, özel ya da tüzel kiiilerce, kamu iktisadi kuruluilari ya da devlet tarafindan doirudan yapilabilir. Çeiitleri 1. Akreditifli ithalat: Alici, malin sevkinden önce bir banka araciliiiyla saticinin bulunduiu yerdeki bankasi nezdinde malin sevk belgesinin teslimi kariiliiinda ödenmek üzere kredi açtirmasidir. 2. Mal Kariiliii ithalat: Malin gümrüklenmesi iileminden sonra bedelini ödeyerek belgenin çekilme...

Bu sistemde kollektif karar alma ve bireysel sorumluluk özellikleri vardir. Toplam kalite yönetiminin beslendiii en önemli kaynak, kalite çaliimalaridir. Vitrinlere yeni çikmasina raimen, köklerini bu konuda var olan en eski çaliimalara kadar dayandirmiitir. iBir iniaat ustasinin inia ettiii bir ev, ustanin yetersizliii nedeniyle yikilir ve ev sahibi ölürse, o usta da öldürülecektiri diyen i.Ö. 2150ideki Hammurabi Yasalari, bu konuda verilen iyi bir örnektir. Kronolojik sirada sayarsak, 13. yüzyildaki çiraklik ve esnaf loncalari, 1800ilerdeki ustalik çaliimalari, 1900-1940ilar arasi muayene ...

Türk Ticaret Kanunu'nun 3. Kitap 4. faslinda yer alan "Kambiyo Senetleri" terimi altinda poliçe, emre muharrer senet ya da bono ve çek söz konusu edilmektedir. Kambiyo senedi terimi, isviçre Kanunu ve doktrindeki "Effets de Change" teriminin çevirisi olarak görünmektedir. Türk doktrininde bazi yazarlar, kambiyo senedi yerine "ticari senet" terimini kullanmayi tercih etmektedir. Kambiyo senetlerine özgü nitelikler iunlardir: *Kambiyo senetlerinde sakli (mahfuz) olan hak senet ile beraber doiar, senetten önce yoktur. *Kambiyo senetleri kanunen emre yazili senetlerdir. *Kambiyo senetleri ie...

Karaborsa, genellikle halk arasinda, ucuza mal stoklanip darlik veya çeiitli nedenlerle kendiliiinden bir mal darliii ortaya çiktiiinda eldeki mallarin çok pahaliya satildiii ortama verilen addir. iktisat teorisinde ise karaborsa, mal dengelerini bozan bir idare fiyatin ilani ile bu fiyatin çok üstünde bir satii bedelinin oluituiu paralel piyasa olarak tanimlanir....

Anonim ortakliklar, bazen elde ettikleri kârin bir bölümünü pay sahiplerine daiitmayarak bunu yedek akçelerine ayirirlarü Fakat, iirketin yeni parasal kaynaia gereksinme duymasi ve baiimsiz bir biçimde kullanabileceii yedek akçelerinin de çok olmasi halinde, birikmii, yani daha önce pay sahiplerine daiitilmayan bu kârlar, bu kez hisse senedi ieklinde ortaklara daiitilabilir. Burada dikkat edilecek nokta, kârin hisse senedi ieklinde daiitilmasinin muhakkak bir sermaye artirimini birlikte getirdiiidir. Yalniz bu artirim, ortaklikta esasen mevcut olan araçlardan yapildiii için efektif bir artiri...

Kartel sözcüiünün etimolojik kökü Latince'de "charta" ve italyanca'da "cartello"dur. Ortaçai hukukunda, feodal devletlerin birbirlerine savai açarken gönderdikleri yazili "bellum justum" gerekçesine "kartel" denirdi. Ayni terim, düelloya davet anlaminda da kullanilmiitir. Devletler hukukunda, kumandanlarin tutsaklari deiiitirmek için yaptiklari sinirli ve geçici anlaimalar "mübadele karteli" terimiyle ifade edilirdi. Politikada ve ekonomide kullanilan kartel sözcüiünün anlami, devletler hukukundakinin benzeridir. Kartel, baiimsiz tüzel kiiilik sahibi firmalarin aralarinda rekabete son vermek...

Kamu maliyesi içinde önemli bir yer tutan ve kendine has bazi temel özellikleri olan bir kamu faaliyeti türü de Kamu iktisadi Teiebbüsleridir, Özellikle II. Dünya Savaii'ndan sonra, devletin ekonomik ve sosyal hayata giderek daha çok kariimasinin somut yönü, bu teiebbüslerin kurulmasi ve hizli bir tempo içinde geliime göstermesidir. Kendi içinde bu kurumlar ana fonksiyonlari itibariyle iki gruba ayrilmaktadirlar. KiT'lerin bir kismi öncelikli olarak sosyal amaç için kurulmuilardir. Bu kuruluilar milli ekonomide ve sosyal hayat içinde gelir daiiliminin bölgesel, sektörel, fonksiyonel ve kiiisel...

Sözlük anlami takviye, tahkim, berkitme, sailamlaitirmadir. Genellikle kisa vadeli bir devlet borcunun yerini uzun vadeli bir borcun almasi anlamini taiir. Devletin vadesi gelmii olan kisa vadeli (dalgali) borçlari ödeme imkânina sahip olmamasi halinde, tahkim yoluna baivurulur. Konsolidasyon iilemi "ihtiyari" ve "cebri" olmak üzere iki türlüdür. ihtiyari tahkimde bireyler, kisa vadeli borcun yerine piyasaya sür.len yeni borç tahvillerini alip almamakta serbesttirler. Devlet, uzun vadeli borç tahvillerini piyasaya sürer ve bankalardan sailadiii gelirle kisa vadeli borçlari öderü Ya da devlet ...

Konsolide Bütçe, Konsolide Bütçe idareleri olarak adlandirilan genel ve katma bütçeli idarelerin alt bütçelerinin toplamindan oluiur. Genel Bütçeli idareler Cumhurbaikanliii seviyesinden bailayarak TBMM, Yüksek Yargi organlari, Baibakanlik, Genel Kurmay Baikanliii ve tüm bakanliklarindan oluiur. Ayrica, Hazine Müsteiarliii, DPT, DiE, DTM gibi diier ekonomik kuruluilar da bu kategori içerisinde yer alir. iç ve dii borç faiz ödemeleri nedeniyle bugün genel bütçeli idareler içerisinde en büyük ödenek Hazine Müsteiarliii'ndadir. Müsteiarliii Maliye Bakanliii takip eder. Genel bütçeli idareler gel...

Tahvili ihraç eden iirket, izahnamede belirli bir süre sonra, belirgin iartlarin yerine gelmesi halinde ve belirli fiyatla tahvilin hisse senedine dönüitür.lmesi hakkini tahvil sahiplerine taniyabilir. Bu takdirde "hisse senedine dönüitürülebilir tahvil"den bahsedilir. Dönüitürme hakki hisse senedine olabileceii gibi, baika bir menkul kiymete de olabilir. Dönüitürme hakki, tahvili ihraç eden iirketin ihraç edeceii menkul kiymetlere olabileceii gibi, ihraç eden iirketle ilgili baika bir iirketin menkul kiymetlerine de olabilir. Dönüitürmenin yapilacaii sürenin bailama ve bitii noktalarinin bai...

Berlin Duvari'nin 1989 yilinda çöküiünün ardindan, 1990'li yillardan itibaren hemen her alanda sikça kariilaitiiimiz küreselleime sözcüiü, günümüzde sadece ekonomik bir kavram olarak deiil, içinde bulunduiumuz uluslar arasi sistemi tanimlamak için de kullanilmaktadir. Küreselleime, ekonomiden siyasete, sosyal politikadan kültüre, hemen hemen yeryüzünün her alanindaki deiiiimi ifade etmek için kullanilan "sihirli" bir sözcük haline gelmii; ünlü sosyolog Peter Burger'in deyimiyle, Alman kömür endüstrisindeki gerilemeden, Japon gençlerinin cinsel aliikanliklarini açiklamaya kadar genii bir aland...

ilk kez Fransa Krali XI. Louis tarafindan gros adiyla ve gümüi sikke olarak tedavüle sürüldü (1250). Ardindan tüm Avrupa ülkelerine farkli para birimi olarak yayildi. Osmanli imparatorluiu ilk kez I. Bayezid zamaninda kuruiu kullandi (1392). Kizil Kurui altini, Beyaz Kurui ise sikkeyi ifade ediyordu. Kuruiun rayici ise, I. Selim zamaninda 40 birim olarak belirlendi. Arslanli adi verilen bir baika kurui ise 35 birim akçeydi. Kurui olarak anilan büyük gümüi sikkeler, ilk kez II. Süleyman tarafindan Osmanli darphanesinde bastirildi. Bakir, gümüi ve altin madenlerinden çeiitli dirhemlerle bastiri...

ABD'li ekonomist Arthur Laffer tarafindan sunulmuitur. Arz ekonomisinin önemli kavramlarindandir. Vergi oranlari ile devletin tahsil edeceii toplam vergi gelirleri arasindaki iliikiyi gösterir. Buna göre, bireyler vergi oranlarinda yapilacak artiilara cevap verirler. Vergi düzeyindeki artii belli bir noktaya kadar devletin vergi gelirlerinin artmasini sailarken, vergilerin daha da yükseltilmesi bireylerin vergi ödemekten kaçinma eiilimi göstermesine, dolayisiyla devletin vergi gelirlerinin azalmasina yol açar....

Bu ortaklik tipi, Alman kanun koyucusu tarafindan 19. yüzyil sonlarinda ihdas edilmiitir. Hukukumuz da, 1926 tarihli Ticaret Kanunu ile bu ortakliia yer vermii bulunmaktadir. 29.6.1956 tarih ve 6762 sayili Türk Ticaret Kanunu, bu ortaklik tipini 503-555. maddeleri arasinda düzenlemiitir. Limited ortakliii tanimlayan TK m. 503/1'e göre: "iki veya daha fazla hakiki veya hükmi iahis tarafindan bir ticaret unvani altinda kurulup, ortaklarinin mesuliyeti koymayi taahhüt ettikleri sermaye ile mahdut ve esas sermayesi muayyen olan iirkete limited iirket denir." Limited ortakliklar, sigortacilik ve ...

Makro ekonomiyle, genii boyutlu ekonomi vurgulanir. Ekonominin bir bütün olarak iileyiiiyle ilgilidir. Makro ekonomi, toplam büyüklüklerin çözümlemesi ile ilgilenir ve ulusal gelir, toplam talep ve arz, fiyat deiiiim orani, büyüme, iisizlik ve parayla beraber ekonominin tümü üzerinde incelemeler yapar, ekonomik yaiamin devri akiiina iliikin sorularla uiraiir. Ayrica, toplam kaynaklarin kullanilii derecesini belirleyen öieler, bu kullanim derecesinin zaman içinde deiiime nedenleri, belirli bir dönemde ulusal gelirin hangi düzeyde belirleneceii, çaliimak isteyen herkesin ii bulup bulamayacaii, ...

Mali yasalar ve bu yasalarin koyduiu kural ve müeyyideler (yaptirimlar) gözönünde tutularak düzenlenen bilançodur. "Vergi Bilançosu" da denilmektedir. Mali bilançonun düzenlenmesinde ilgili yasa hükümlerine uyulmasi zorunludur. Çünkü, vergiye konu olan ticari kazancin saptanabilmesi, yasa maddelerinin uygulanmasiyla mümkündür. Mali bilançonun hazirlanmasinda bina, demirbai, mal, esham ve tahvilat gibi birçok iktisadi deierlerin evalüe edilmesi ve yine kariilik ve amortisman ayrilmasi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre yapilir....

Kamu Kesimi, bir yandan yaptiii harcamalar ile geliri artirici etki yaparken bir yandan da topladiii vergiler ile geliri düiürücü bir etkiye sahiptir. Devletin istihdam, gelir, fiyat seviyeleri gibi makro ekonomik deiiikenleri etkileyebilmek için kamu harcamalarini (cari harcamalar, yatirim harcamalari ve transfer harcamalari) ve kamu gelirlerini (vergi gelirleri, vergi diii normal gelirler, özel gelir ve fonlar) kullanmasi maliye politikasi olarak adlandirilmaktadir. Örnek vermek gerekir ise, kamu harcamalarini artirarak ve/veya halktan ve kurumlardan toplanan verginin yükünü azaltarak ulusa...

Devlet adina para üreten, faaliyetleri ve iilemleri ile devletin maliye ve para politikasinin uygulayicisi olan ve bankalarin bankasi olarak da adlandirilan kurului. Merkez bankasinin görev ve yetkileri iöyle siralanabilir: *Ekonomide para ve kredi hacmini ekonominin gereklerine ve uygulanan hükümet politikalarina göre belirlemek (Örneiin banknot çikarma) *Merkez bankalari, Hazine'ye kredi açmakta, devlet adina tahsil ve ödemelerde bulunmakta, Hazine iilemleri yapmaktadir. *Devletin ekonomik ve mali konularda daniimanliiini yapmak *Kambiyo sinirlamasi getirilmiise ülkenin döviz iilemler...

Mikro ekonomiyle dar boyutlu ekonomi vurgulanir. Mikro ekonomi kurami; klasik ekonomistlerin geliitirdikleri bir yöntem olup, hane halki ve firmalar gibi ayri ayri ekonomik birimlerin davraniilarindaki ayrintilar üzerinde durur ve neler üretileceii, üretimin nasil yapilacaii, kimler için üretim yapilacaii, maliyetler, iigücü, etkinlik ve bölüiüm konulari ile belirli piyasalardaki fiyatlarin oluiumu üzerinde durmaktadir. Bir baika deyiile mikro ekonomi, bireylerin ve iyi tanimlanmii birey gruplarinin ekonomik etkinliklerini inceler. Mikro ekonominin kendisine konu yaptiii miktarlar homojendir....

Ekonomi Bilimi'nin tanimladiii dört üretim faktörü olan doial kaynaklar, emek, sermaye ve giriiim üretim faktörlerine daiitilan rant, ücret, faiz ve kar gelirlerinin toplami Milli Gelir'i verir. Milli Gelir, GSMH deierinden Amortismanlar ve Dolayli Vergiler düiürüldükten sonra bulunan bir deierdir. Milli Gelir, üretim faktörleri arasinda, her bir üretim faktörünün mal ve hizmet üretimine kattiii ve hakettiii pay kadar daiitilabiliyorsa, yani bir haksizlik söz konusu deiilse, bu duruma Adaletli Gelir Daiilimi diyoruz. Eier, bir veya birden fazla üretim faktörü milli gelirden hakettiiinden daha...

Bir meta ya da metalarin, üretim ve sürümünün bir elde toplanmasi durumu. Monopoller, kapitalizmin ilk basamaklarindaki serbest rekabetin, süreç içinde üretimin yoiunlaimasina ve sermayenin merkezileimesine yolaçmasiyla doidu. Kapitalizmin geliitirici gücü olan rekabet, küçük üreticileri hizla ortadan kaldirmaya, büyük sermaye, küçük sermayeyi üretim alanindan çikarmaya bailadi, böylece küçük üretici mülksüzleiirken üretim araçlarinin ve ürünlerinin büyük kismi, sayica az kapitalist üreticinin eline geçti. Bunlar da, kendi aralarinda iirket, kurum ya da anlaimalarla birleierek monopolleri olu...

Bir örgütün kaynaklarinin oluiumunu, bu kaynaklarin kullanilma biçimini, örgütün iilemleri sonucunda bu kaynaklarda meydana gelen artii veya azaliilari ve örgütün finansal açidan durumunu açiklayan bilgileri üreten ve bunlari ilgili kiii ve kurumlara ileten bir bilgi sistemi. insanin hesap tutma ihtiyaci ekonomik hayatla birlikte doimui ve ekonomik hayata paralel bir geliime seyri izlemiitir, bu yüzden ilkel biçimde hesap tutma tekniiinin doiuiu ticaretin bailadiii çailara kadar uzanir. Yapilan araitirmalarda, Babil imparatorluiu'nda; kil tabletler, Eski Misir'da; papirüs üzerinde hesaplaima ...

Döviz kuru; belirleme, hesaplama ve hatta ilan edilme yöntemlerine göre çeiitli biçimlerde tanimlanabilir. Nominal döviz kuru da bu tanimlardan biridir. Nominal döviz kuru için de birçok tanim yapilmaktadir. Resmi merciler tarafindan hergün, kisa veya uzun aralarla tespit ve ilan edilen kura çoiu kez nominal döviz kuru da denmektedir. Diier bir tanimi ise, yabanci paranin ait olduiu ülkeldeki enflasyon oranini hesaba katmayan kur fiyatidir. Bununla beraber kambiyo tekniiinde deiiien amaçlara göre çok farkli nominal kur tanimlari yapilmaktadir....

Ödemeler bilançosu ana ülkede yerleiik gerçek kiii, iiletme veya kurumlarin yabanci ülkelerle yürüttükleri ekonomik iilemlerin sistematik olarak tutulan kayitlaridir. Baika bir ifadeyle bir ülkenin belirli bir dönemde dii alemden sailadiii gelirlerle, dii aleme yaptiii ödemelerin (kaçakçilik niteliiinde olmayan döviz gelirlerinin ve döviz harcamalarinin) yer aldiii bir tablodur. Uluslararasi ekonomik iilemlerin içine mal ve hizmetlerle birlikte üretim faktörleri üzerindeki iilemler de girer. Buna göre, sinir ötesi mal ve hizmet ticareti veya üretimi, ülkeler arasi kisa ve uzun süreli mali ser...

Türk bankacilik literatürüne ikiyi bankaciliiii olarak sokulan, aslinda kiyi ötesi anlamina gelen, iOff shore Bankaciliiii, müdahale ve denetimi ile vergilemenin asgari düzeyde tutulduiu koiullarda konvertibl paralar üzerine iilem yaparak, çok uluslu iirketlere, uluslararasi giriiimlere hizmet veren bir bankacilik türüdür. Genellikle serbest bölgelerde faaliyette bulunurlar. Kiyi finans merkezleri, uluslararasi mali iilemlerin liberal bir iekilde yürütüldüiü yerlerdir. Bu merkezlerin en ünlüleri, Bahama Adalari, Hong Kong, Panama, Lüksemburg, isviçre, Bermuda, Liechtenstein, Cayman Adalari ve...

Ekonomide ayni ya da benzer mallarin, az sayida firma tarafindan üretildiii piyasa durumu. Tam rekabet ve monopol piyasa arasinda bulunur. Temel özelliii, firmalarin kararlarinin birbirine baililiiinin yüksek olmasidir. Her firma, fiyatlarda oluian deiiiikliiin diier firmalar üzerinde yaratacaii etkiyi hesaplamak zorundadir. Oligopol durumunda bir firmanin satabileceii miktar, yalnizca malin fiyatina deiil, diier firmalarin fiyatlarina da bailidir. Oligopol piyasalarda rekabet kendisini, reklam ve ürün farklilaitirmasi gibi fiyatdiii alanlarda gösterir. Oligopol piyasada büyük ölçüde söz kon...

Teknik anlamda para arz ve talebinin karii kariiya geldiii piyasalara para piyasalari denir. Para piyasasi bu anlamiyla sermaye piyasasindan daha genii bir kapsam taiimaktadir. Sermaye piyasasi, genellikle yatirim ve/veya iilet me sermayesi ihtiyacinda olanlar ile tasarruflarin kariilaitiii bir piyasadir. Hatta klasik iktisatçilar sermaye talebini yalnizca yatirim isteiine bailama eiilimindedir. Neoklasik iktisat doktrini ise, ödünç verilebilir fonlar teorisi ile bu piyasinin kapsamini gerçekçi bir iekilde geniiletmii ve fon arzinin yalnizca tasarruflardan, fon talebinin de yalnizca yatirim ...

Para politikasi, her ülkenin merkez bankasinin çeiitli makro hedefleri gerçekleitirmek ve/veya çeiitli makro sorunlara çözüm yaratmak amaciyla çeiitli parasal araçlar vasitasi ile uyguladiii politikayi ifade etemktedir. Dünyada, baiimsiz, yari baiimli ve tam baiimli merkez bankaciliii uygulamalarina baili olarak, para politikasinin etkinliii merkez bankasinin pozsyonuna göre farklilik arzetmektedir. Yani, bir ülkenin merkez bankasinin baiimsizliii ile para politikasinin etkinliii arasinda doiru orantili bir iliiki sözkonusudur. Piyasa ekonomisi mantiiinin benimsenmii olduiu bir ekonomide Merk...

iktisadi açidan piyasa, alici ve saticilarin birbirleri ile kariilikli iletiiim içinde olduklari ve mübadelenin meydana geldiii yer olarak tanimlanir. Piyasa kavrami genellikle teorik ve mekandan soyutlanmii bir kavramdir. Piyasa kavrami somut olarak düiünülürse, daha çok borsa olarak tanimlanabilir. Borsa hangi türde olursa olsun, arz ve talebin kariilaitiii bir mekandir. Piyasa bir ülkenin sinirlari içinde ise ve o ülkede yapilan iilemleri kapsiyorsa buna iç piyasa (domestic market), iilemler ülke sinirlarini aiiyorsa buna da uluslararasi piyasa (international market) denir. Mali Piyasa Bi...

Kiii ve kuruluilar sahip olduklari servetlerini çeiitli iekilde tutarlar: *Nakit para, *Altin ve döviz, *Vadeli mevduat, tahvil, hisse senedi ve hazine bonosu gibi mali mevduatlar, *Gayrimenkul ve yatirim mali olarak fiziki mevcutlar. Servetin tutulma iekli olan yukaridaki dört mevcudun bütününe kiii veya kuruluilarin portföyü denir. Kiii veya kuruluilarin portföy yapisi bunlarin risk alma eiilimlerine, likidite tercihlerine ve çeiitli mevcutlarin sailayacaii getiri oranlarina bailidir. Kiii ve kurumlarin likidite ihtiyaçlarinin deiiimesi veya mevcutlarin getiri oraninin deiiimesi, portfö...

En azindan alti ay süreyle ekonomik faaliyetlerde gerileme nedeniyle reel gayri safi yurt içi hasilanin düimesi. Ekonomik faaliyetlerde duraklama. Bir konjonktür dalgasinda doruiu izleyen reel ekonomik faaliyet düzeyinde ilimli daralma aiamasi. Ekonomideki daralma ilimli deiil iiddetli olursa buna depresyon veya slump denmektedir....

Reevalüasyon ya da revalüasyon, paranin dii deierinin yükseltilmesidir. Dii denge 1960ili yillardan sonra idii fazlaliki artik ideal bir hedef olarak gözükmemektedir. Çünkü dii fazlalik rezerv birikimine yol açarak ticari partönerlerin koruma tepkilerine yol açmakta, ticari iliikileri bozmaktadir. Ayrica bu durum, alacakli ülke parasinin olduiundan daha az deierlendirilmesine yol açarak, anahtar paralara karii ve ulusal para lehine spekülasyonlara neden olmakta, uluslararasi para sisteminde kararsizlik doiurmaktadir. Dii fazlalik, borçlu ülkelerin ithalatini kisitlamalarina neden olarak, bü...

Bu sistemde, yabanci paralarin, yani dövizin alim-satimi ve hangi kurdan ne oranda yurtdiiina satilacaiina devlet karar vermektedir. Bunun bir hükümet politikasi olarak benimsenmesinde özellikle dii ödemeler dengesinin durumu çok etkili olmaktadir. Hükümetler, bu yolla ithalatin sinirlanmasini sailar ve dii ticaret dengesinin oluimasina çaba gösterirler. Ayrica, ithalatin sinirlanmasi yoluyla istenen, daha doirusu arzulanan mallarin ithaline de yol açarak, ithalatin bir baika biçimde denetlenmesini sailarlar. Bu sistemde devlet, kendi ulusal parasinin uluslararasi deierini de belirleme çaba...

Fizyokratlardan François Quesnay'nin tarimda safi bir hasilanin meydana geldiiini iddia ettiii teori ile ilgili bir kavramdir. Her üretken faaliyet, belirli bazi harcamalari gerektirmektedir. Bunlar kayiptir. Diier bir deyiile yeni servetin üretiminde bir miktar servet imha edilmektedir. Yaratilan yeni servet ile imha edilen servet arasindaki fark, servetin net artiiini oluiturmaktadir. Fizyokratlar buna net hasila adini vermekteydi. Fizyokratlara göre net hasila, yalniz bir üretim kategorisinde meydana gelmekteydi ve bu da tarimdi. Ancak tarimda üretilen servet, tüketilen servetten büyüktü....

Standart sapma piyasanin hareketliliii hakkinda bilgi veren bir istatistiksel metottur. Genellikle, tek baiina bir gösterge olarak kullanilmaz, daha ziyade diier göstergelerin oluiturulmasinda kullanilir. Örneiin, Bollinger Bands, hareketli ortalamaya Standart sapmanin eklenmesiyle elde edilir. Fiyatlarin hizli deiiiim gösterdiii dönemlerde Standart sapma yüksek deierlere ulaiir. Benzer bir iekilde, piyasanin durgunlaitiii dönemde Standart sapma deieri düier. Bir çok analizci, önemli tepe noktalarinin hareketliliiin yüksek olduiu, önemli dip noktalarinin ise hareketliliiin düitüiü dönemlerde ...

Aliiveriiin tam rekabet iartlari içinde serbestçe yapildiii piyasadir. Mal piyasalari için kullanildiii gibi üretim faktörleri piyasalari için de kullanilmaktadir. Fiyatlarin resmi olarak tespit edildiii durumlarda resmi kurun diiinda oluian piyasalara paralel piyasa veya serbest piyasa ismi verilmektedir. Yabanci paralar için serbest kur sistemi olarak bilinmektedir. Serbest kur sisteminde yabanci paralar piyasada serbestçe alinip satilir ve fiyatlari arz ve taleple belirlenir. Ekonomide hükümet veya Merkez Bankasi tarafindan tespit edilen resmi bir kur belirleniyorsa, bunun diiinda serbestç...

Ödenmemii Sermaye Ticaret ortakliklarinda, ortaklar tarafindan iiletmeye konmasi taahhüt edilen nakit sermayeden ortakliia henüz ödenmemii olan kismi ifade eder. Bu sermayedeniiletmeye fiilen tahsis edilmii kisma ise, ödenmii sermaye adi verilir. Yasalarda aksine hüküm olmadikça ticaret ortakliklarina sermaye olarak para, alacak, kiymetli evrak, taiinir ve taiinmaz mallar ile bunlardan yararlanma haklari, sinai haklar ve kiiinin emeii konabilir. Konan sermaye, ortaklar arasinda düzenlenen ortaklik sermayesi ile belli edilir. Her ortak koymayi taahhüt ettiii sermayeden dolayi bu zamandan iti...

Türkiye'de mevzuat gereii iirketler iki çeiit sermaye sisteminden birini seçebiliyorlar. Bunlar kayitli ve esas sermaye sistemleridir. Kullanilacak sisteme iirketlerin genel kurullari karar verir ve bu karar SPK tarafindan incelenip onaylandiktan sonra yürürlülüie girer. Kayitli Sermaye Sistemi Kayitli sermaye sistemi, iirket yönetim kurullarina sermaye arttirimlarinda belli bir serbesiyet verir. iöyle ki, genel kurullarindan arttirabilecekleri sermaye için bir maksimum limit (sermaye tavani) isteyen yönetim kurulu, bu tavani aimamak kaydiyla, en az bei yil içerisinde de o tavana ulaimak kay...

Spekülasyon, en basit iekliyle, ileride fiyat deiiiikliiine uirayacak mallarin, aradaki fiyat farkindan yararlanarak kâr etmek amaciyla önceden satin alinmasidir. Özellikle bireyler, tahvil faizlerinin düiük ve gelecekteki fiyatlarin belirsiz olduiu dönemlerde, ileride tahvil fiyatlarinin düieceiini, dolayisiyla faizlerin yükselebilme olasiliiini düiünerek paralarini ellerinde tutmayi tercih ederler. Spekülatif amaçla tutulan para miktarinin firsat maliyeti düiük olduiundan, faiz oranlari ile arasinda tersine bir iliiki vardir. Diier bir deyiile, faiz oranlari düitüiünde, spekülatif para tale...

Stagflasyon kavrami, bir ekonominin, ayni anda hem iisizlik hem de enflasyon içinde bulunmasi durumunu ifade eder. Yüksek bir enflasyon oraninin, kullanilmayan üretim kapasitelerinin, iisizliiin ve yetersiz bir büyüme hizinin birlikte yaiandiii bir ekonomik olayi ifade etmek için kullanilan stagflasyon, ciddi bir ikilemi ortaya koymaktadir. Daraltici para ve maliye politikalari, bir ekonomide talep enflasyonu için çözüm olurken, yüksek iisizlik oranlarinin azaltilmasi için geniiletici politikalar izlenmesi gerekmektedir. Stagflasyon durumunda, makro düzeyde bailica sorun, istihdam konusunda o...

Stand-by kredisi, bir firmanin likidite sikintisiyla kariilaimasi halinde, bankadan gerekli fonlari derhal almasini sailayan, önceden yapilmii bir anlaimadir. Uluslararasi Para Fonu'nun üye ülkelerle imzaladiii stand-by anlaimalari, dii ödeme açiklarini kariilamayi hedef tutan ayni mahiyette destek kredileridir....

Stand-by teorilerine göre, normal zamanlarda merkez bankalarinin piyasa istikrarini ve iktisadi dengeyi ön planda tutmalari gerekir. Ancak merkez bankalari, önemli bir noktada, öbür kredi müesseselerinden ayrilirlar. Onlar kazanç amaciyla çaliimazlar, kamuya hizmetle görevlidir ve sorumluluklari vardir. Likidite krizlerinde ve finansman darboiazlarinda, merkez bankalari aktif ve etkili müdahalelerle bankalara ve piyasaya yardimci olmalidir....

Bir tür vergi alma yöntemi. Bu yöntemde vergi, borcu olan mükellefin kendisi tarafindan deiil, araci konumdaki üçüncü bir kiii tarafindan ödenir. Vergi dairesinin iiini büyük ölçüde azaltan bu yöntem vergi kaçakçiliiina imkan vermemesi açisindan önemlidir....

Sürekli enflasyon, geçmiiteki fiyat artiilarini devam ettirme isteiinden kaynaklanan enflasyondur. Yakin geçmiite, yakin sahalarda, sektörlerde veya mallarda yapilan fiyat artiilarini emsal alan müteiebbis veya yönetici, kendi mallarinin fiyatlarini artirabilmektedir. Son bir iki ay zarfinda kendi ürettiii mala yakin mallara zam yapildiiini gören müteiebbis veya yönetici, yakin oranlarda zam yapmaktadir. Zam yapilabilmesi için piyasalarin oligopolcu olmasi gerekmektedir. Oligopol piyasalarinda tek üreticinin fiyat arttirmasindan çok, ayni mali üreten 3 veya 4 oligopolcunun birden ve ayni oran...

Tarim ürünlerinde devletin, üreticinin ürününü, üzerinden satin almayi yükümlendiii fiyat. Tarim üreticilerinin bir kismini korumak amaciyla uygulanan Tarimsal Destekleme Politikasi. Tütün, buiday, ayçiçeii, iekerpancari, pamuk, findik, kuru üzüm, çay, buiday, zeytinyaii gibi belirli tarim ürünleri için devlet en düiük satii fiyatlarini belirler ve bu fiyatlardan destekleme alimlari yapar. Burada amaç, üreticinin serbest rekabet koiullarinda özel alicilar kariisinda korunmasidir. Taban fiyati, söz konusu ürün için en düiük fiyat olup üreticiler bu fiyatin üstünde fiyat veren özel alicilara ür...

iMKB'de iilem gören senetlerin muhafazasi ile görevli olan iMKB Takas ve Saklama Bankasi A.i., böylece iilemlerin düzgün olarak iilenmesi ve düzenli olarak tutulmasina faydali olmaktadir. Kote olan senetlerin büyük bir kismi burada muhafaza edildiii için ayrica fiziki bir dolaiima, hatta iirketlerin senet basmalarina gerek yoktur. iöyle ki, iMKB'deki iilemler elektronik ortamda yapildiiindan burada fiziki bir dolaiim olmamaktadir, bu durum da gereksiz sayida senet basilmasi külfetinden iirketleri kurtarmaktadir....

"Elden ele dolaima" anlamindaki bu kelime, günümüz Türkçesi'nde "dolaiim" terimiyle kariilanmaktadir. iktisat biliminde, özellikle paranin tedavülünden (dolaiimindan) söz edilir. Merkez bankalarinca bastirilip mal ve hizmetlerin alim satim iilemlerine araci olmak ya da deier biriktirmede kullanilmak üzere hazirlanan paralarin hepsi "bilfiil" tedavüle çikmii deiildir. Çok az bir kismi merkez bankasiin kasasinda beklemektedir. Fiilen tedavüle çikan para alim satim iilemleri yür.dükçe elden ele dolaiir ve kendisinden beklenen iilevleri yerine getirir....

Temerrüt, hukuk dilinde "gecikme","direnme" gibi sözcüklerle de ifade edilmektedir. Temerrütte borcun zamaninda ifa edilmemesi, ifada gecikilmesi söz konusudur. Borcun zamaninda ifa edilmemesine neden olan kiii alacakli ise alacaklinin temerrüdü; ifanin borçlu tarafindan ödenmesi, zamaninda yerine getirilmeyip böylece borcun ihlaline yol açilmasi halinde borçlunun temerrüdü oluiur. Alacaklinin Temerrüdü Bununla ilgili koiullar Borçlar Kanunu'nun (BK) 90. maddesinde düzenlenmiitir. Bu konuda aranan koiullar iunlardir: Her ieyden önce borçlu tarafindan borcun ifasi, borç iliikisinde öngörülen ...

Firmalarin tek yönetim altinda gruplaimasiyla tröstler meydana gelir. Tröstler 19. yüzyilda ABD'de ortaya çikmii ve geliimiitir. Tröstlerin piyasada egemenlik kurmasi ve piyasayi etkilemesi o derece ileri bir düzeye varmiitir ki, sonuçta antitröst yasalar ortaya çikmiitir. Tröstler, ticari veya sinai iiletmelerin piyasada daha güçlü olabilmeleri, daha çok kâr sailamak amaciyla gerek mali ve gerekse yönetim bakimindan daha büyük kuruluilar haline gelmeleridir. Tröstler rakip kuruluilari piyasadan uzaklaitirmak için çeiitli yöntemler kullanabilirler. Faaliyette bulunan rakip iiletmeyi zayif du...

insanoilunun yaiamini sürdürebilmesi için sinirsiz olan gereksinimlerini kariilamaya yönelik kit (ekonomik) kaynaklarin miktarini veya faydasini arttirmak amaciyla harcanan çabalarin tümüdür. Buna göre, insanlarin üretim etkinliii, yeryüzünde varolan birçok mallari sentez ve çözümleme iilemiyle gereksinmeleri kariilamaya uygun kilan uirailar olmaktadir. Kisaca varolan maddelerden yeni faydalar meydana getirme iiidir....

Borsalar, soyut pazarlardir. Saticilar bedelini tahsil etmeden ve hatta ellerinde bulunmadiii halde, bir mal veya senedi arz edebilirler. Alicilar da mali görmeden, bedelini ödemeden alim yapabilirler. Alim ve satim, borsa komisyonculari araciliiiyla gerçekleitirilir. Vadeli satii yapanlar, fiyatin düimesini bekleyenlerdir. Sahibi durumunda olmadiklari senetleri veya mali bugün pahaliya satip, ileride ucuza alarak teslim edeceklerini hesaplayanlardir. Vadeli alim yapanlar ise, fiyatin yükseleceiini tahmin edenlerdir. Bunlarin çoiunluiu, vadesi gelmeden yahut gelince aldiklarindan pahaliya, kâ...

Kambiyo piyasasinda alim-satim, vadesiz ve vadeli olarak ikiye ayrilir. Uluslararasi terminolojide, vadesiz piyasaya spot market ve vadeli piyasaya forward market denir. Vadeli piyasada süre overnight, iki gün ihbarli, yedi gün, yedi gün ihbarli, bir aylik, üç aylik, alti aylik, dokuz aylik, yillik olabilir. Forward market'da dövizin fiyati, alim-satim anindaki kurdur. Ödeme ise, vade tarihini izleyen hesap gününde gerçekleitirilir. Forward market'da vade tarihlerinden her birinin arz ve talep eirileri ayridir. Bir dövizin vadeli kuru, stop market fiyati altinda olduiunda iskontoludur. Vadeli...

Yatirilabilir kaynaklarin kiii ve kuruluilar tarafindan baika bir ülkeye taiinmasina verilen addir. Yabanci sermaye yatirimi, doirudan, yani bizzat kurului ve kiii tarafindan bir baika ülkede yapilabileceii gibi, taiindiii ülkedeki kurulu bulunan bir iirketin yatirimina iitirak ieklinde de olabilir. Türkiye'de yabanci sermaye politikasi 1954 yilinda çikarilmii bulunan 6224 sayili yasayla düzenlenmiitir. Ayrica istikrar tedbirlerinin alindiii 24 Ocak 1980'den sonra çikarilan Yabanci Sermaye Çerçeve Kararnamesi, bu alandaki uygulamalari birleitiren tamamlayici bir düzenleme niteliiindedir. Bu k...

Çok ortakli bir sermaye iirketinin, kaynaklarini çok sayida iirket pay senedine daiitarak portföy oluiturmasi hali olarak tanimlanir. Yatirim ortakliklari ya pay senedi çikarmak, ya da diier anonim iirketlerin pay senedini satin almak gibi iki biçimde uygulanagelmektedir. Yatirim ortakliiinin çekici yönü, bu amaçla yaptiiiiiletmecilik harcamalarini kendi vergi esasi olan gelirinden mahsup etmesi ve paydailarina da bu iekilde bir kâr garantisi sailamasidir. Günümüzde, tanim olarak tekrarlanirsa, yatirim ortakliklari çeiitli küçük tasarruf sahibi insanlarin parasini toplayarak bir anonim iirke...

ingiltereide bazi büyük firmalar geçmii yüzyillarda tairali ve yabanci müiterilerinin senetlerine gerektikçe bir komisyon kariiliii kefil olurlardi. Bu iilemler, zamanla önem kazanmii ve kabul kredisi terimi doimuitur. 19. yyida kabul kredisinde uzmanlaian ve yalniz kredi aletlerini garanti ederek faaliyetini sürdüren firmalara accepting house denilmiitir. Accepting house güvencesine dayanan çekler, poliçeler ve benzeri senetler, dünyanin neresinden gelirse gelsin, Londra piyasasinda itibar görmüitür. Büyük Britanyaida, Commonwealthide ve öbür ülkelerde çaliian firmalarin bir accepting house ...

Bir senet veya belge metninin tamamen veya kismen yazilmasindan önce ilgililere imzalatilmasidir. Mali portesi, vadesi ya da ödeme koiullari sonra yazilmak üzere açik birakilarak sözleime imzalanmasina, ii hayatinda rastlanabilir. Yahut sözlü anlaima yapildiktan sonra, taraflardan biri boi kaiidi imzalayip diier tarafa tevdi edebilir. Açiia imza, karii tarafa mutlak güven beslendiii ya da zorunluluk nedeniyle baika türlü harekete imkân bulunmadiii durumlarda söz konusu olabilir. ilkel psikolojili kiiilerin gösterii arzusu veya sorumsuz zihniyet etkisi altinda açiia imza verdikleri de, tatbika...

Devletin ekonomik durgunluiu ve iisizliii önlemek üzere bütçe açiiini bir ekonomi politikasi araci olarak benimsemesidir. Açik veren ya da ekonomik politika çerçevesinde açik verdirilen bütçede kamu harcamalari ile normal devlet gelirleri (vergi, resim, harç, vb. ) arasindaki fark borçlanma ile kariilanir. Dolayisiyla munzam harcama kariiliii borçlanma olmaktadir. Borçlanma yolu ile devlet harcamalarinin ekonomik etkileri, borcun kimlerden alindiiina baili olarak deiiiiklik gösterir. Borçlanma Merkez Bankasiindan yapiliyorsa, bu emisyona, munzam para arzina yol açar. Merkez Bankasiindan alina...