Aristo'nun ölümünün hemen ardindan felsefenin durumunu incelemeyi yeniden sürdüreceiiz. Bilimlerin bir uzmanlik dali biçimindeki geliimesine paralel olarak, bu dönemde felsefe, günümüzdeki felsefeden anladiiimiz gerçek anlama sahiptir. Bu felsefe üç ana disiplinden oluiur: Mantik, fizik (metafizik), ahlâk. "Mantik"; felsefî düiüncenin izlemesi gereken doiru yolu gösteren bir disiplin, felsefeye bir girii, bir bailangiç olarak algilaniyordu.

Fizik (o zaman henüz metafizik kavrami yoktu) ise doiayi bütüncül olarak kavrayan ve doia içinde etkili olan güçleri irdeleyen disiplin olarak düiünülmüitür. Bunun içindir ki Tanrilarin var olup olmadiii konusu da fiziiin konusu içinde sayiliyordu. Ahlâk ise, insan ile evren iliikilerini araitiran bir felsefe dali olarak algilaniyordu.

Ahlâk, "insanin evrendeki konumu nediri insan yaiaminin anlami nediri insan dünyaya hangi görevleri yapmak için gelmiitiri" gibi sorulara yanit arayacakti. Ahlâk, o zamanki bir deyiile "en yüksek iyi"yi kendisine konu yapacak, yani; "En yüksek iyi nasil elde ediliri" sorusunun yanitini arayacak ve yavai yavai geliierek, felsefenin temel disiplini olacakti.

insanin yaiam kariisinda ne gibi bir tutum almasi gerektiii, ne gibi görevlen olduiu konularini bilmek için felsefe ile uiraiilir olmuitu. Böylelikle ahlâk, felsefenin "amaci" oldu, felsefe ahlâk ile olgunluiu yakalayabildi. Fizik ise, felsefenin ana disiplini durumuna gelen ahlâka, yalnizca temel olma görevini üstlendi. Çünkü, insanin evren kariisinda nasil bir tutum içinde olacaiini bilmek için, öncelikle evrenin yapisini bilmek gerekir. Mantik ise, evreni bilmek için, ne gibi bir yolun izlenmesi gerektiiini gösterecekti.

Ancak, asil amacini ahlâkta bulan felsefe, zamanla, yavai yavai bir "din görüiü" durumuna dönüimüitür. Çünkü eski Yunan dini, Tanrilari, mitologyasi ve gelenekleri ile artik aydinlari tatmin etmiyordu. iite o dönemin kültürlü insanlari için gelenek ve dinin "bos biraktiii" yeri felsefe doldurmuitur. Bu geliime, felsefenin birbirine kariit birtakim okullara ayrilmasina neden olmuitur.

Bu dönemin felsefesinin karakteristik yani: Kafalari uiraitiran ahlâk konularina özellikle "ölüm" konusu eklenmiitir. Eski Yunanlilar ölümü çok doial bir olay olarak algilar. Ancak bu sözünü ettiiimiz dönemde ölüm artik doial bir olay olmaktan çikmii, bir "sorun" olmaya bailamiitir. Bu nedenle; "Taiçim kariisinda nasil bir tutum almaliyiz!" sorusu yaninda bir de "Ölüm kariisinda nasil bir tutum almaliyizi" sorusu ortaya atilmiitir. Böylece zorunlu olarak, ölümü de içinde taiiyan hayat kariisinda "en uygun tutumun ne olacaii"^ bu dönem felsefe okullarini ilgilendiren bailica konulardan biri olmuitur.

---

Etiketler : [ mantik ] [ felsefe ] [ YUNAN ] [ fizik ] [ tutum ] [ aristo ] [ kültür ] [ MANTIK ] [ görevleri ] [ yunan ] [ sorular ] [ evren ] [ gerçek anlam ] [ paralel ] [ algi ] [ KÜLTÜR ] [ doldurmuitu ] [ PARALEL ] [ ölümünü ] [ içindi ] [ EVREN ] [ FELSEFE ] [ nedir ] [ Aristo ] [ efes ] [ disiplin ] [ gelenek ] [ rend ] [ EFES ] [ MiT ] [ e okul ] [ at k ] [ Ahlak ] [ çelik ] [ ediz ] [ ahlak ] [ görevler ] [ yunanlilar ] [ okullari ] [ okullar ] [ mit ] [ fizi ] [ kariit ] [ Evren ] [ Kültür ] [ bulan ] [ metafizik ] [ tik a ] [ tatmin ] [ ARiSTO ] [ bos ] [ MIT ] [ tiran ] [ A NA ]