Bilgelik sevgisi, hakikat sevgisi anlamina gelen "philosophie" Yunanca bîr kelimedir. Philosophie kelimesinin ilk kez ortaya çiktiii zaman diliminde iki düiünür tipi vardi: Bunlardan bir bölümü "philosophos" bilgeliii ariyor ve hakikati elde etmeye çaliiiyordu; ötekiler "sophos" ise, bilgeliie ve hakikate sahip olduklarina inaniyorlardi. O halde philosophie kelimesi insanin hakikate ulaimak için çaba göstermesi gerektiiini ifade eder. Bu özel anlamini bir yana birakirsak, felsefe genelde bilim anlamina gelir. Yalniz bu görüiü belli bir biçimde sinirlamak gerekir.

Her bilimin meydana gelmesinde belli baili iki sebep etkili olur: Birinci sebep, bir ieyi bilmeye çaliimamiz, yani evrenin yapisinin nasil olduiunu bilmek için gösterdiiimiz çabadir. Amaci yalnizca bilmek olan bu teorik birinci sebepten baika bir de pratik bir motif olan ikinci bir sebep vardir. Biz yalnizca evreni bilmek istemek ile yetinmeyiz, ayrica bir de ona hâkim olmak isteriz.

Eski Yunanlilar felsefe kelimesinin kariiti olarak "teknik" kelimesini kullaniyorlardi. Felsefe, evreni kavramaya çaliian teorik araitirmalarimizin bir bütünüdür. Teknik ile tüm zenaat ve geleneklerdeki (hürfetlerdeki) pratik yetenekler ve metotlar anlaiilir. Felsefe evreni kavramak çabasi, teknik ise eiyaya pratik amaçlarimiza yarayacak bir biçim vermek çabasidir.

Günümüzde felsefe daha özel ve de daha sinirli bir anlam kazanmiitir. Bugün bir yandan felsefe ile felsefe disiplinlerini, öte yandan da baiimsiz bilimlerin her birini tek tek diierinden ayiriyoruz. Felsefe denilince, evreni bir bütün olarak anlama çabasini kastedeceiiz. Evreni bir bütün olarak anlama çabasindan, daha ilkçaida var olan bir felsefe disiplini, "Metafizik" doimuitur.

Metafiziii ilk kez kuran Aristo'dur. Aristo metafiziii kurmui olduiu halde, o, bu kelimeyi kullanmamiitir. Aristo, bu felsefe disiplininin kendisine konu olarak aldiii alana "ilk Felsefe" adini vermiitir. ilk felsefe tüm varliklarin özünü, son nedenlerini araitirir ve özellikle de evrenin yapisini ve özünü bilmek ister.

Evrenin özünü bir bütün olarak kavramak isteii, tarihin bailangicindan beri vardir. Bugün, metafiziie ya da Aristo'nun ilk felsefesine kariilik, evrenin çeiitli alanlarini kendilerine konu alan baiimsiz bilimler vardir. Evrenin özü ve asli probleminde, metafizik, zaman bakimindan baiimsiz bilimlerden daha öncedir.

Özetle: Önce felsefe vardir, baiimsiz bilimler sonradan felsefeden ayrilarak ayri birer bilim dali haline gelmiitirler.

---

Etiketler : [ felsefe ] [ YUNAN ] [ fizik ] [ nedenleri ] [ aristo ] [ yunan ] [ evren ] [ iLKÇAi ] [ kavrama ] [ isteriz ] [ doimu ] [ bailangicindan ] [ kati ] [ araitirmalar ] [ kelime ] [ tipi ] [ m ze ] [ varlik ] [ varliklar ] [ EVREN ] [ FELSEFE ] [ nedir ] [ felsefe nedir ] [ Aristo ] [ efes ] [ teknik ] [ disiplin ] [ kuran ] [ NEDENLERi ] [ NEDENLER ] [ KAST ] [ gelenek ] [ ilkçai ] [ ÖZET ] [ EFES ] [ M ZE ] [ bilge ] [ özet ] [ ilkça ] [ ediz ] [ LKÇA ] [ yunanlilar ] [ fizi ] [ kariit ] [ Evren ] [ hakikat ] [ tik a ] [ nedenler ] [ metafizik ] [ teori ] [ bağ ] [ ARiSTO ] [ moti ]