Mezopotamya'da Felsefe
Tüm tarihi araitirmalarin asil amaci kendimizi anlamak, bizi ve zamanimizi oluituran nedenlere açiktik kazandirmaktir. Bunun içindir ki, her tarihi araitirmanin kültür tarihi çerçevesi içinde yapilmasi gerekir. Yalnizca birtakim baiimsiz tek tek uluslar ve irklar yoktur, bir de uluslarin ve irklarin ait olduklari kültür çevreleri vardir.
Bizim mensubu olduiumuz kültür çevresi Avrupayi, bati Asyayi ve kuzey Afrikayi kapsar. Bizim kültür çevremizden baika öteki kültür çevreleri de vardir. Söz geliii Hint ve Çin kültür çevreleri gibi. Ancak bunlar bizim kültür çevremiz ile yalnizca geviek bir iliiki içindedir.
Bizim kültür çevremizin tarihi milâttan aiaii yukari 4-5 bin yil Önce Mezopotamya'daki Dicle ve Firat nehirleri boyunca, öteki de Misir'da Nil nehri vadisinde kurulmui olan Sümer ve Misir devletleri ile bailar. Kültür tarihimizin bailangicinda bulunan bu iki devlet, ekonomik, siyasal ve bilimsel bakimdan çok önemli ieyler yapmiitir.
Bu iki devletin ekonomik alanda en büyük basanlari, kiyilarinda yaiadiktan nehirleri iyileitirmeleri, büyük bir kanal sistemi ile batakliklari kurutmalari, böylelikle daha çok ürün alarak daha çok nüfusu beslemek olanaiina kavuimui olmalaridir. Siyasal alanda ise bunlar, tamamen kapali ve tekdüze olan tutarli bir devlet sistemi kurmuilardir.
Bu tutarli sistem, her ieyden önce, baita hükümdarin bulunduiu bir bürokrat sinifina dayaniyordu. Bu iki devletin ekonomik alandaki baiarilan bu güçlü birliie dayali devlet yapisiyla mümkün olmuitur. Matematik, geometri ve astronomi bilimleri bu devletlerde oluimuitur.
ilk kez bu devletlerde görülen rasyonelleimii tarimin, sözünü ettiiimiz bilimler yardimiyla oluituiunu söyleyebiliriz. Yildizlarin gözlemlenmesi takvim açisindan önemlidir. Takvim ise tarimda çok önemlidir. Kapali ve düzenli devlet sistemi, bürokratlar sinirinin oluimasina neden olmuitur.
Bürokratlar sinifi rahipler ile siki iliiki içindeydi. Sümerlerin ve Babillilerin tapinaklari ayni zamanda birer gözlem evi (rasathane) idi. Bu tapinaklarda ilk kez günei ve ay tutulmalarinin çizelgeleri düzenlenmiitir. Buradaki astronomi henüz din ile siki bir baililik içindedir ve daha çok astroloji niteliii taiir. Bu nedenledir ki bu eski toplumlarda gerçek anlamda bilim ve felsefeden söz edilemez.
Çünkü her türlü bilgi din etkisindedir. Özellikle Misir geometriyi yaratan ülkedir. Misir'da geometri doial gereksinimlerden oluiup geliimiitir. Bu gereksinimlerin baiinda Nil'in her yil su taimalarina sebep olmasi gelir. Su taikinlarindan sonra bataklik haline gelen tarim alanlarini yeni baitan düzenlemek zorunluluiu, Misir'da geometrinin ortaya çikmasinin bailica nedeni sayilir.
Misir'da pratik gereksinimlerden doian bu bilim tamamen yöneticilerin tekelinde idi. Misir ve Mezopotamya ilkçaiin iki muhteiem ii alanidir. Bu ii alanlari siki bir disiplinle örgütlenmii olup, görevler arasinda iibölümü vardir.
Etiketler : [ ekonomi ] [ BiLiM VE FELSEFE ] [ felsefe ] [ rasyonel ] [ matematik ] [ mezopotamya ] [ SÜMERLER ] [ tapinak ] [ misir ] [ sümerler ] [ ekonomik ] [ kedi ] [ sümerle ] [ geometri ] [ yildizlar ] [ kültür ] [ takvim ] [ BABiL ] [ sinif ] [ MISIR ] [ batakliklar ] [ gözlem ] [ örgüt ] [ nüfus ] [ hint ] [ ezop ] [ YILDIZLAR ] [ babil ] [ günei ve ay ] [ tarim ] [ gerçek anlam ] [ iLKÇAi ] [ çizelge ] [ izelge ] [ afrika ] [ astroloji ] [ nehirler ] [ ULUSLAR ] [ çizelgeler ] [ KÜLTÜR ] [ babillilerin ] [ babilliler ] [ mizin ] [ animiz ] [ içindi ] [ avrupayi ] [ batakl ] [ izelgeler ] [ avrupay ] [ yildiz ] [ izim ] [ araitirmalar ] [ yönetici ] [ sümer ] [ Yildiz ] [ FELSEFE ] [ büro ] [ dicle ve firat nehirleri ] [ dicle ve firat ] [ GEOMETRi ] [ GEOMETR ] [ astronomi ] [ EZOP ] [ ehirler ] [ VREM ] [ MATEMATiK ] [ disiplin ] [ NEDENLER ] [ bilim ve felsefe ] [ matema ] [ Geometri ] [ ilkçai ] [ tema ] [ iZiM ] [ baililik ] [ dari ] [ NÜFUS ] [ in tarihi ] [ roloji ] [ kanal ] [ Matematik ] [ tekeli ] [ TEKEL ] [ turan ] [ siniri ] [ firat ] [ dicle ] [ enlem ] [ tutulma ] [ milat ] [ LKÇA ] [ görevler ] [ kavu ] [ anymyz ] [ asya ] [ Tarim ] [ Misir ] [ kültür tarihi ] [ tekel ] [ nil nehri ] [ Hint ] [ hükümdar ] [ gereksinim ] [ MATEMAT ] [ Yönetici ] [ Kültür ] [ örgü ] [ nedenler ] [ devletler ] [ mate ] [ ki ili ] [ ilkça ] [ gev ] [ geometr ] [ GEOMETRI ]