(1818-1883). i 19. yüzyilin büyük dehalarindan, bilimsel komünizmin, uluslararasi modern devrimci proletaryanin sinif savaiimi teori ve pratiiinin kurucusu. Marx'in sistemi, diyalektik materyalizm ilkeleri üzerine oturur. Marx, kapitalizmin kendi iç yasalarini bulmakta ya da insanlik tarihinin belirli dönemlerini ve belirli olaylarini açiklamakta görüldüiü gibi, somut sorunlari ustaca tahliliyle, geçmiiteki tarihsel iliikileri araitirmak için, bugünün toplumsal evriminin gerçek devindirici güçlerini bilmek için, ve ayni iekilde gelecekteki geliime eiilimlerini belirlemek için, teorik bir yönt...

(1632-1704). i ingiliz filozofu, deneyin, bütün bilginin tek temeli olduiu görüiünü savunan görgücülüiün (empirisme) temsilcisi. Anlayii Üzerine Deneme (1690) adli kitabinda, Locke, bilgi sorununun çözümü için deney ilkesine baivurur, doiuitan fikirlerin varliiini yadsir ve bütün tasarimlari iki kaynaktan, dii duyu ve iç duyudan çikartir. Locke, dii duyumlari, ieylerin bizim üzerimizdeki etkisi ile açikladiii ve zamani için cesurca olan madde (eier tanri istemii olsaydi) düiünebilirdi varsayimini ortaya attiii ölçüde, materyalist görüite yeralir. Ama ruh ve tanri fikirlerine izaten ona göre ...

(1711-1776). i iskoçyali filozof, felsefede kuikucu ve bilinemezci (septik ve agnostik), aktif politikaci, toplumsal ekonomi sorunlari üzerine denemeler yazdi ve özgün bir tarihçi oldu. Hume'un felsefesi ingiliz burjuvazisine özgü düiüncenin yöneliminin, yani Locke'un deneysel felsefesi ile bailayip sonradan Berkeley'in öznelciliiine (subjectivisme) dönen, ve en sonunda bütün temel sorunlarda bilinemezcilikten yana, yani gerçek bilginin olanaksizliiini iddia eden teoriden yana düiünceleri benimseyen yönelimin en belirgin örneiini temsil eder. Hume, Berkeley gibi, maddenin varliiini yadsimakla...

HOLBACH, Paul Henri Thiry, baron (1723-1789). i Fransiz materyalisti. 12 yaiinda Paris'e geldi, öirenimim, gerçek yurdu haline gelen Fransa'da, sonra da Leyde'de yapti. Holbach, Diderot ile birlikte, Ansiklopediinin. hazirlanmasinda etkin bir görev aldi. Ansiklopedi'ye, doia bilimlerine iliikin açiklamalar ve makaleler yazdi. Onun salonu, o zamanin Fransasi'nin en iyi kafalarinin toplanti yeriydi. Üçüncü gücün (Tiers Etatisoylular ve din mensuplari diiinda kalan halk) devrimci ideolojisi bu salonda biçimlendi, daha sonra 18. yüzyilin Fransiz materyalizmi diye adlandirilacak olan felsefenin il...

Doiadaki bütün varliklarin bir sonu (telos, Yunanca son), içok kez tanrinin ya da alinyazisinin, takdiri ilahinin istediiii belirli bir amaci olduiu yolunda bir varsayim. Bu açiklamanin en ileri götürülmüi biçimini, Bernardin de Saint-Pierre'de (18. yüzyil) görürüz. O, eier elma aiacin dalinda asili duruyorsa, bu insanin onu kolaylikla ele geçirebilmesi içindir; eier Balkabaii bir aiaçta deiil de yerde bitiyorsa, bu balkabaiinin gelip geçenlerin baiina düimemesi içindir, vb. diyordu. Bu varsayim, zamanimizda bile, bazi doiabilim uzmanlarinca, daha az karikatürümsü bir biçimiyle benimsenmekted...

(1820-1895) i Marx'in en sevgili dostu ve ayrilmaz savaiim arkadaii, diyalektik materyalizmin ve bilimsel sosyalizmin ortak kurucusu ve Komünist Parti Manifestosuinun hazirlaniiinda Marx'in yardimcisi; Komünistler Birliiinin ve Uluslararasi iiçi Birliiinin ya da Birinci Enternasyonalin kurucularindan. Marx'in (1883'te) ölümünden sonra, uluslararasi iiçi hareketinin manevi önderi ve en büyük otoritesi oldu. Onun bailica deieri, diyalektik materyalizmi geliitirmesinde ve açiklamasindadir. Teorik yapitlari arasinda ilk yeri, felsefe konusundaki yergi yazilarina vermek gerekir. Bunlar proletarya ...

(1833-1921). i Alman filozof ve iktisatçisi, bir süre Berlin Üniversitesinde felsefe ve ekonomi politik dersleri vermiitir. Kisa süre sonra gözleri görmez oldu; ölümüne kadar, önce Berlin'de, daha sonra da Nowawes'te, yazar olarak yaiadi. Bir burjuva sosyalizminin, toplum düzeninin temelini "bireysel ruhun doial çabalari"nda gören bu en belirgin temsilcisi, toplumsal üründe iiçilerin artan payi teorisini öiretiyor ve geleceiin kurtuluiunu siniflararasi uzlaimaz kariitliklarin uzlaimasindan bekliyordu; kendisini insanliiin düzelticisi, iyileitiricisi gibi görüyordu. Çok çeiitli konularda konfer...

"Diyalektik" sözü, bailangiçta tartiima sanati ya da tartiima bilimi anlamina geliyordu. Platon'a göre diyalektik, her ieyden önce, bir fikirden ya da bir ilkeden, içinde taiidiii bütün olumlu ya da olumsuz sonuçlari çikartmak sanatidir. Daha sonraki anlamiyla diyalektik, ardarda gelen aiamalarla duyulabilir verilerden ieylerin fikirlerine, sonsuz ve deiiimez ilkelerine doiru ve bütün bunlarin ilki olan iyi fikrine doiru çikan düiüncenin, mantikli ve yükselen yürüyüiüdür. Platon'a göre fikirler, gerçek adina yakiiir tek gerçek olduklarindan, bu ad, fikirlerin diyalektiii ya da bilimi, sonunda ...

Egoizminiz hiçbir zaman bir sona varmazsa, karmanizin iileyiii de asla bir sona varmayacaktir. Bu, hiçbir çikiiin olmadiii bir kisir döngü haline gelebilecektir. Ama onun sebebi ve özü olan özel kiiilik duygusu terk edildiiinde, yerine getirilmemii karma da terk edilmii olur. iki tür ölümsüzlük vardir (daha alt benlik bilince hakim olduiu sürece): ilki, pek çok kez tezahürüyle giderek geliien egonun "sonsuz" evrimi; ikincisi, bunun sonsuza dek temelini oluituran ve ayakta tutan sürekli, deiiimeyen Gerçek Benliiin -ya da Yüce Benliiin- gerçek ölümsüzlüiü. Egoya sarilmamaktan söz ediiim sadece...

Aydinlanmanin ayricaliklari yalnizca karma temelinde doirulanabilir, iairin içine doiduiu gibi: "Benim olan, benim olan, bana gelecek." Tipki o anki ve mutlak anlayiiinin iki katli biçimiyle dünyaya bakmak zorunda olduiumuz gibi, kendi yaratici çabalarimiz ve Lütuf un kabulü yoluyla iki katli bir iekilde aydinlanmayi bulmak zorundayiz. Hiç kimse Lütuf un ilk dokunuiunun diiinda birakilmaz, bu o kiiileri Araitirma yoluna çikarir. Herkes onu alabilir ve en sonunda herkes alir. Ama çevremizde her yerde bir kiiinin yeterince dünya deneyimi olana kadar, yeterince engellenme ve hayal kirikliii k...

Her birimiz kötü karmada kendi yükümüze sahibiz. Bunun ne tür ve ne kadar aiir olduiu önemli ama daha önemlisi bunu ne kadar taiiyacaiimiz. Felsefe asla kariilik yasasina yönelik pasif bir tutumu teivik etmez, ayrica yanlii umutlara dayanan yaniltici düiünce okullarinin hatasina da düimez. Belli bir zamana kadar bir kiiinin alin yazisinin gidiii kiiinin etki, hatta kontrol alani içindedir, ama bu zaman aiildiktan sonra deiildir. Kaçinilmaz olana boyun eimek akillicadir, ama öncelikle bunun kaçinilmaz olduiundan emin olmak gerekir. Alin yazisina karii, tipki tutsak edilmii bir kaplan gibi mü...

Önceki yaiamlardan kalan ödenmemii hata ve borçlar yanimizdan ayrilmamak için iu an buradalar. Onlardan kurtulmayi istiyorsak ya bunlari egomuzdan çikarmamiz ya da çok kuvvetli bir miktarda kariit bir karakterin etkisiz hale getiren düiünce ve eylemlerim ileri sürmemiz gerekir. Hangimiz önceki eylemlerinin sonuçlarini deiiitirme gücüne sahipi Düzeltmeler yapabiliriz, tövbekar olabilir ve kefaret ödeyebiliriz. Bunlara kariit türde iyi eylemlerle kariilik verebiliriz. Ama yaptiiimiz ieyden sorumluluk hissetmemizi sailamak karmanin iiidir ve bu sorumluluktan kaçilamaz. Bununla birlikte belli bi...

insanlar mutsuz geçmiileri için aciyla inler ve bu geçmiii deiiitiremeyecekleri için sizlanirlar; fakat iu an gerçekleitirmekle meigul olduklari mutsuz geleceii yeniden yapmayi ihmal ederler. Uzun vadeli karmik bakii açisina göre düiünüldüiünde, her birimiz kendi dünyamizi ve ortamimizi yaratiriz. Bu yüzden, rahatliiimiz ya da acinacak durumumuz için kendimiz diiinda teiekkür edecek ya da suçlayacak kimse yoktur. Özgür iradenin iimdiki doiru ya da yanlii kullaniminin, hemen iu an, gelecek yaiamin koiullarini ve durumlarini belirliyor olduiunu da unutmamak gerekir. Kötü durumlarla kariilaim...

Lütuf gerçekliiine inanç ve onun geleceiine duyulan umut mükemmeldir. Ama bu spiritüel tembellik ve ahlaksal günah için bahanelere dönüimemelidir. Yüce Benliiin Lütfü yardiminiza gelmezse, bütün gayretleriniz sonuçsuz kalacaktir. Ama, diier yandan, kendiniz gayret etmezseniz, Lütuf un gelmesi hiç mümkün deiildir. Yukaridan inen tahmin edilemez bir iey olarak Lütuf gerçeii bu konuda tümüyle çaresiz olduiumuz, yapabileceiimiz hiçbir iey olmadiii anlamina gelmez. En azindan kendimizi hem Lütuf u çekmeye hem de geldiiinde doiru biçimde davranmaya hazirlayabiliriz. iimdi bile, kalplerimizi temi...

Yanilmaz karma talih ve talihsizliklerin ardindaki tek güç olsaydi, pek çoiumuz için çok kötü bir gelecek söz konusu olurdu. Bu kadar güzel deierleri biriktirecek ne bilgi, ne güç, ne de meziyete sahip deiiliz. Tersine, tüm sahip olduiumuz, bolca erdemsizlik biriktirecek bilgisizlik, zayiflik ve günahkarliktir. Ama bizi tek baiina karmanin iileyiiine birakmayan evrenin ardindaki böylesi bir cömertliktir. Bunun yaninda, bir baika güç daha vardir: lütuf gücü. Hiç kimse herhangi bir durumda hangisinin kendini ne kadar çok ya da ne kadar az göstereceiini tahmin edememesine kariin, bu ikisi birlikt...

Hiç kimseye ihanet edilmemiitir, ne Tanri ne de yaiam tarafindan. Zamanimizin trajik olaylarina katkida bulunduk ve bir dereceye kadar hak ettik. Çok sayida kiii hatalari ya da zayifliklarinin sonuçlarindan kurtulmak için dua ediyor, çok az sayida kiii ise kendilerini hatalarindan azat etmeye çaliiiyor. Büyük olan grubun dualari kabul edilirse, zayiflik hala devam eder ve ayni sonuçlarin tekrarlanmasi kesin olur. Küçük olan grubun çabalari baiarili olursa, sonsuza dek kurtulurlar. insanin ihmalkarliiinin sonuçlarim Tanri'nin iradesinin iileyiiine atfetmek küfürdür. insanin aptalliiinin, te...

Yaiamin her döneminin kendi evrimi vardir ve bunlarla ilgili fikirler farklidir. Bazilari ilk yillarin en iyisi olduiunu söyler, bazilari ise orta yailarin. Ama gerçek, bunun kiiilerin yaiindan çok karmasina baili olduiudur; buna göre onlar için en iyisi olacak ve bundan en büyük doyumu alacaklardir. inanan kiiiler olarak karmayla ilgili en büyük yanlii anlamalardan biri, belki de baikalarinin bunu kabul etmesinin önündeki bailica engellerden biri, karmanin etkilerini ancak çok uzun zaman süreçlerinden sonra gösterdiii fikridir. Bugün yaptiiiniz iey, size birkaç yüzyil sonra, gelecekteki bir...

Kiiisel olarak belirgin özelliklere sahip bir kiii için, psikologlarin, bu kiiinin çeiitli durumlardaki muhtemel davraniilarini tahmin etmeleri çoiu kez mümkündür. Mevcut düiünce eiilimleri ve hareketlerinin yönü devamlilik taiidiii sürece, bir kiiinin ya da bir ulusun yaiamindaki birçok olay, önceden görülebilir. Gelecekteki bazi olaylar kaçinilmazdir, bunun nedeni ya karakteri düzeltemeyen ya da kapasiteyi geliitiremeyen veya bilgiyi derinleitiremeyen insanlarin eylemlerinden ya da Dünya Fikrinin temel örüntüsünden ve fiziksel yaiami yönetecek biçimde ayarlanmii yasalardan çikmalaridir. ...

Karma sadece tek baiina bireylere deiil, ayni zamanda topluluklar, kasabalar, ülkeler, hatta kitalar gibi gruplara da uygulanabilir. Hiç kimse insanliiin geri kalanindan kaçamaz. Her iey birbirine bailidir. insanlar, neredeyse herkesin yaptiii gibi, kendi hayatlarini yaiadiklari ve baikalarinin buna katildiklarini düiünerek kendilerini aldatabilirler, ama er geç yaianan ieyler hatalarini açiia çikarir. Hepimiz eninde sonunda tek bir büyük aileyiz. Deneyim üzerinde düiünmenin öirettiii iey budur. Gerçek hakkinda iyice düiündüiümüzde, er geç, Yüksek Benlik olarak, -tipki tek bir bedenin kollari...

Hepimiz tarihte belli bir zamanda yaiar ve bu dönem süresince belli bir yerde (ya da belli yerlerde) bulunuruz. Peki niçin iimdi ve burasii Yanit için sonuçlar yasasina, bir dünyevi ömrü, önceki bir dünyevi ömre bailayan yasaya bakin. Çevremiz tarafindan yaratildiiimizi söylemek tamamen yanlii olur. Çevremiz tarafindan koiullandirdiiimizi, desteklendiiimizi ya da engellendiiimizi söylemek doiru olur ama, bu da yalnizca kismen doirudur. içimizde, çeiitli noktalarda ve farkli özelliklerde, tüm çevresel telkinlerden baiimsiz, bazen de bunlara tamamen karii olan bir bilinç taiiriz. Çünkü, dünya...