Fizyognomiye yakin bir alan olan Frenoloji de karakter özelliklerinin tespiti konusunda deiiiik bir yöntem uygulamiitir. "Frenoloji" terimi, Yunanca phrenos - karakter, ahlak ve lygos - kuram kelimelerinin birleiimidir. Frenolojinin geliiimi, Avusturyali bir hekim ve nöroanatomist olan Franz Jozef Gall'in çaliimalariyla sailanmiitir.

Gall, 9 Mart 1758 yilinda Tiefenbronn'da (Almanya) doimuitur. Gall, okul yillarindan itibaren arkadailarinin yüz yapisi ile kiiisel yetenekleri arasinda bailanti kurmaya çaliimii, örneiin, iri gözleri olan öirenci arkadailarinin iyi sözel hafizaya sahip olduklarim tespit etmiitir. Gall'a göre, bu hafiza türü kafanin, göz bölgesinin arkasinda yerleien kismiyla ilintilidir.

Gall, eiya, yer, isim, sayi, söz ve gramer hafiza türlerini ayirarak onlari kafanin belli yerlerine "koymui", ayrica cesurluk, dürüstlük, iletiiimsellik gibi yeteneklerin, ebeveynlere karii olan sevgi hissinin, nesil devam ettirme güdüsünün de alanlarini belirlemiitir. Bu tezlerini sistemleitirerek Gall ve talebeleri insanin ahlaki ve entelektüel niteliklerinin bulunduiu yerleri belirterek ayrintili bir kafatasi haritasi çikarmiilardir.

Gall'in kuramina göre, kiiilik ve akil, kafasinda yerini bulan bölüm ve çizgilerin sinirlarini çizer. Bu bölümler beynin yüzeyinde, yani dii çeperinde yayilmiitir. Bu bölümlerden hangisi daha geliimii ve yayilmiisa, o bölümün kariiti olan yetenek o derecede geliimiitir.

Beyindeki bu geliimeleri kafatasindan izlemek mümkündür. Bu anlamda kafatasi, insan aklinin boyutlarini, yetenek ve becerilerinin sinirlarini gösteren bir haritadir. Böylece, Gall'in öncülüiünde frenoloji (phrenology) oluiarak bilim tarihine girmiitir, ilginçtir ki Gall, bu terimi kabul etmemiitir.

Nitekim, bu konuda iöyle söylemektedir: "Beni yeni bilim olan frenolojinin babasi olarak adlandiriyorlar. Fakat bu böyle deiildir. 'Frenoloji' kelimesi benim talebem Spurzheim tarafindan ortaya atilmiitir. Ben ise bu terime kariiyim ve 'kefa-lolskopya', 'kranioskopya', 'kranioloji' terimlerini kullaniyorum".

Az zaman içinde Gall'in kuramina gösterilen ilgi ülke sinirlarini da aimiitir. Fakat, Gall'in kurami daha ilk adimda politika ve din çevrelerinden sert tepkiler almii, hükümet Gall'in kuramini zararli bularak bu konudaki görüilerim yaymasini ve teblii sunmasini yasaklamiitir.

Bundan dolayi Gall, Jean Gaspard Spurzheim ile birlikte Berlin'e gelerek faaliyetini burada devam ettirmeye bailamii ve bu faaliyeti Berlin'de bilimsel çevreler tarafindan büyük ilgi ile kariilanmiitir. Gall, Almanya'nin nerdeyse tüm kentlerini gezip dolaimii, her yerde tebliiler sunmui ve konuimalar yapmiitir.

Az bir zaman içinde Gall, çevresine çok sayida taraftar toplayabilmiitir. Fakat, o Almanya'da fazla kalamamii ve Jean Gaspard Spurzheim ile birlikte Paris'e gitmeye karar vermiitir. Fransa'da büyük sayginlik gören Gall, yaiaminin sonuna dek (1828) burada kalarak 5 ciltlik temel eserini tamamlamiitir.

Gall 10 yil içinde tamamladiii çaliimasinda frenoloji alanindaki bilgileri bir araya getirerek sistemleitirmiitir: Genel Olarak Sinir Sisteminin ve Özellikle Beynin Anatomisi ve Fizyolojisi (Anatomie et physiologie du systeme nerveux en general et du cerveau en particulier, 1810-1820).

Spurzheim ise 1814 yilinda Fransa'dan ingiltere'ye, göçmüi, 1832 yilinda ise Amerika'ya gelerek çaliimalarim bu ülkede sürdürmüi, Harvard ve Boston üniversitelerinde profesörlük yapmiitir.

Frenoloji, o dönemde ingiltere ve Fransa'da geliime ortami bulmuitur. Bu ülkelerde süreli yayinlari olan çok sayida frenoloji dernekleri kurularak geliimeye bailamiitir. Gall'in araitirmalari Rusya'da da ilgiyle kariilanmiitir. itaps-lekar P. Puzino Avrupa'ya seferleri zamani 1813-1814 yillarinda Paris'te Gall'i dinlemii, daha sonra eserini Rusça'ya çevirmiitir. 1816 yilinda St. Petersburg'da Gall ve Spurzheim'm yeni sistemi konusunda kitap basilmii, fakat eserin materyalist ruhu birçok çevreler tarafindan iyi kariilanmamiitir.

1824 yilinda D.M. Vellanskiy "Gall'in Kranioskopisi" adi altinda açik dersler vermek istemiise de, bu kuram "Hiristiyan dinine karii" olduiu için izin verilmemiitir

Gall 22 Aiustos 1828 yilinda Paris'te ölmüitür. Eserleri:

- "Philos. mediz. Untersuchungen ueber Natur und Kunst im kranken und gesunden Zustande dei Menschen" (1792);
- "Anatomie et physiologie du systeme nerveux en general et du cerveau en particulier, ete." (1810 -1820);
- "Introduction au cours de physiologie du cerveau" (1808)
- "Sur lei fonctions du cerveau" (1822).

---

Etiketler : [ beyin ] [ atom ] [ YUNAN ] [ fransa ] [ ahlak ] [ sinir sistemi ] [ iletiiim ] [ bilgil ] [ beceri ] [ GÖÇ ] [ isim ] [ terimler ] [ göç ] [ M KEN ] [ ingiltere ] [ almanya ] [ iON ] [ Üniversite ] [ niversite ] [ nato ] [ anatomi ] [ terim ] [ yunan ] [ kuram ] [ bilim tarihi ] [ nine ] [ tezler ] [ ATOM ] [ tez ] [ mart ] [ elekt ] [ paris ] [ Rusya ] [ rusya ] [ ülkeler ] [ Hun ] [ fizyognomi ] [ yeteneklerin ] [ hafiza ] [ frenoloji ] [ gall ] [ ediz ] [ birleiimidir ] [ fizyognomiye ] [ doimu ] [ eserleri ] [ faali ] [ çizgi ] [ izgi ] [ GELiiMELER ] [ ilginç ] [ harita ] [ araitirmalar ] [ kelime ] [ t p ] [ KiiiLiK ] [ üni ] [ üniversite ] [ hun ] [ kiiilik ] [ türleri ] [ fren ] [ kafatasi ] [ kafatas ] [ ÜLKELER ] [ profesörlük ] [ prof ] [ afat ] [ zip ] [ dürüstlük ] [ fan ] [ CHE ] [ Ahlak ] [ fon ] [ erime ] [ ngiltere ] [ cilt ] [ TEZ ] [ geliiim ] [ kurami ] [ konuimalar ] [ NATO ] [ KiTAP ] [ FRANSA ] [ HARiTA ] [ SPA ] [ teler ] [ sinirlar ] [ kitap ] [ 183 ] [ BEYiN ] [ Politika ] [ tur u ] [ DEN Z ] [ spa ] [ suç ] [ ION ] [ özellikleri ] [ bilgiler ] [ 14 yy ] [ bailanti kurma ] [ Tezler ] [ fizyoloji ] [ m ken ] [ geliimeler ] [ politika ] [ teb ] [ gram ] [ hafi ] [ boyut ] [ eserler ] [ 1820 ] [ kariit ] [ arkadailari ] [ güdü ] [ bulan ] [ nbr ] [ dersler ] [ ilginc ] [ HUN ] [ öirenci ] [ renci ] [ chen ] [ sbu ] [ rnekler ] [ derne ] [ türler ] [ küme ] [ ayrinti ] [ mate ] [ LK A ] [ ilk a ] [ göc ] [ dernek ] [ irenci ] [ aliimi ] [ iiilik ] [ rnekleri ] [ che ] [ ileti ] [ iLETiiiM ] [ bos ] [ Ingiltere ] [ Sinir sistemi ] [ rya ] [ iversite ] [ gramer ]