Akil aslinda bir kabiliyettir, zeka da öyle. ikisi arasindaki en önemli fark, bir baikasindan akil alabilirsiniz ama zekayi asla. O, her insanin kendisine mahsustur.

Bir hastalik söz konusu olmadiii sürece iüphesiz herkesin akli vardir. Akilli olmak, kendi davraniilarini bilmek, kontrol edebilmek, doiru ve yanliilarini deierlendirebilmek yeteneiidir.

Akil, insani hayvandan ayirt eden en önemli faktördür. Hayvanlar yalan söyleyemez ama insanlar sik sik bu yola baivurur. iite insandaki yalanla gerçeii, doiru ile yanliii ayirabilme, bir konuda fikir yürütebilme, görüi belirtebilme yeteneii akildir.

'Ah iimdiki aklim olsaydi' lafini çok iiitmiiizdir. Demek ki, akil insan olgunlaitikça da deiiiiyor ve insanin kendisi de bunun farkina variyor. Bir insan deiiiik fikirlerle diierinin aklini kariitirabilir. Hayret verici, iaiirtici ieyler insanin aklini durdurabilir.

Bir ieyin içeriiini anlamamak 'akil erdirememek' olarak nitelendirilirken baikalarinin çözemediii bir sorunu çözen kiiiye 'bir tek o akil etti' denilir. Birine bir yol göstermek ona 'akil vermek'tir. Bir ieyi hatirlamak, unutmamak 'akilda tutmak'tir. 'Akilsiz' tanimi ise doiru ve isabetli düiünemeyen anlaminda kullanilir.

Zeka ise bir olayi önce anlama, iliikileri kavrama, yargilama ve açiklayarak çözme yeteneiidir. Genel olarak zekanin 12 yaiina kadar hizla geliitiii sonra geliime hizinin yavailayarak 20 yaiina kadar sürdüiü, orta yailarda ise zeka seviyesinin sabit kaldiii kabul edilir.

Zeka hayvanlarda da vardir. Hayvanlarda zeka bir nevi içgüdüsel olaydir. iüphesiz hayvan zekasi insana göre geliimemiitir ama her iki zeka türü de sinir sistemi ile ilgilidir. insani ayiran, evriminde oluimui konuiabilirle özelliii, dik durabilmesi, el yapisi nedeniyle aletleri kullanabilmesi ve geliimii beyin ve sinir sistemidir.

Zeka, bir insanin her türlü olay kariisinda ayni yeteneii gösterebileceii anlamina gelmez. Bir müzik bestecisi kendi duygusal yapisinin içersinde en kariiik eserleri akliyla deiil zekasi sayesinde oluiturur. Biz bu kiiilere 'müzik dehasi' diyoruz. Ancak bu müzik dehalari en basit bir matematik problemini bile çözemeyebilirler.

Sonuç olarak zeka, ruhsal olaylara, algi ve hafiza yeteneiine, tutkulara, eiilimlere, iradeye ve bilgi edinme isteiine göre farkliliklar gösterebiliyor. Akil somut olarak ölçülemez ama zeka pek sailikli olmasa da IQ denilen bir testle ölçülmeye çaliiiliyor.

---

Etiketler : [ beyin ] [ reme ] [ iüphe ] [ phe ] [ matematik ] [ sinir sistemi ] [ davranii ] [ hastalik ] [ sailik ] [ evrim ] [ müzik ] [ ayva ] [ iiik ] [ bilgi edinme ] [ IiIK ] [ ruh ] [ MÜZiK ] [ kavrama ] [ hayvanlar ] [ Müzik ] [ algi ] [ alg ] [ hafiza ] [ bilmek ] [ geliimemiiti ] [ hayvan ] [ kirler ] [ eserleri ] [ anlama ] [ SAiLIK ] [ ölçü ] [ k pr ] [ NEV ] [ TUTKU ] [ zeka ] [ Iiik ] [ MATEMATiK ] [ ersin ] [ irem ] [ yalan ] [ türl ] [ matema ] [ tema ] [ hayvan zekasi ] [ hayvan zekas ] [ isa ] [ REME ] [ test ] [ AYVA ] [ farklilik ] [ Matematik ] [ ruhsal ] [ BEYiN ] [ üphe ] [ SINIR ] [ iRAN ] [ kina ] [ hüzün ] [ AiiNA ] [ yarak ] [ erkes ] [ hala ] [ tutku ] [ davraniilar ] [ teb ] [ sailikl ] [ iran ] [ hafi ] [ eserler ] [ sinir ] [ Dirili ] [ güdü ] [ testle ] [ duygusal ] [ usa ] [ MAT ] [ MATEMAT ] [ olaylar ] [ masa ] [ iab ] [ YARAK ] [ EVRIM ] [ ni an ] [ dirili ] [ yala ] [ ZEKA ] [ mate ] [ kayi ] [ YAiLAR ] [ yailar ] [ RÜ D ] [ kariit ] [ yaiin ] [ ALG ] [ deha ] [ Sinir sistemi ] [ mat ] [ ahs ]