Özellikle kaiit para devrinden önce, aliiveriite kullanilan paralar altin ve gümüi içeriyorlardi. Her devirde olduiu gibi, o devirde de bulunan bazi düzenbazlar, bu paralari kenarlarindan kaziyarak, çok az miktarda da olsa, bu deierli madenleri biriktiriyor, parayi da tekrar kullanabiliyorlardi.

O devirlerde tüccarlar, parayi tartiyorlar ve aiirliii eksikse kabul etmiyorlardi. Tabii, para da elinizde kaliyordu. Antik para kataloglarinda dikkat ederseniz, paralarin büyük bir kisminin tam yuvarlak olmadiiini görürsünüz.

Bu sorunu çözmek ve halki eksik paraya karii korumak için bozuk paralarin kenarlari tirtilli yapilmaya bailandi. Bu tirtillar sayesinde paranin kenarinin kazindiii hemen belli oluyordu ve kenari kazinmii parayi kimse almiyordu.

Bu adet günümüze kadar devam etti. Artik içinde deierli bir maden bulunmamasina raimen, bozuk paralarimizin kenarlarinda ya tirtil ya da bir yazi vardir.

Günümüzde madeni paralar 'bozukluk' veya 'ufaklik' adi altinda sadece küsuratlari ödemede kullaniliyor. Bozuk paralar da para olma niteliklerini kanundan almalarina raimen, kullanilmalarinda bazi sinirlamalar vardir.

Gerek kaiit, gerekse madeni para olsun, her ikisiyle de yapilan ödemeleri kabul etmemek mümkün deiildir. Buna 'Kanuni Tedavül Mecburiyeti' denilir ki, kaiit paralarda bu mecburiyet sinirsizdir. Ödenen miktar ne kadar büyük olursa olsun, bunu karii taraf kabul etmek mecburiyetindedir.

Madeni paralarin ise mecburiyeti sinirlidir. En çok üzerlerinde yazan deierin 50 katini tamamen bozuk para ile ödeyebilirsiniz. Örneiin 50 bin liraliklarla, 2,5 milyona kadar ödemelerinizi yapabilirsiniz ama daha fazlasini da bozuk para ile ödeme isteiinizi karii taraf kabul etmeyebilir.

Kaiit paralarin Merkez Bankasi tarafindan basildiii bilinir de, madeni paralari Maliye Bakanliii'nin çikardiii pek bilinmez. Madeni paralarin toplam para stoku içindeki orani da yaklaiik yüzde l civarindadir.

Hiç dikkat ettiniz mii insan yüzleri kaiit paralarda önden, madeni paralarda ise yandandir. Madeni paralarda yer çok küçük olduiundan, kabartma tekniii ile bir yüzün tam detayini vermek mümkün olamamaktadir. Yandan bir profil kiiiyi daha iyi taninir kilmaktadir.

---

Etiketler : [ kanuni ] [ kanun ] [ civa ] [ maden ] [ maliye ] [ banka ] [ kaiit ] [ aliiverii ] [ müze ] [ merkez bankasi ] [ merkez bankas ] [ kaiit para ] [ kaliyordu ] [ nka ] [ NKA ] [ madenler ] [ t p ] [ BAZLAR ] [ KANUNi ] [ KANUN ] [ prof ] [ nba ] [ madeni para ] [ aiit ] [ stok ] [ SINIR ] [ MÜZE ] [ fil ] [ ödem ] [ erkez ] [ paralar ] [ öde ] [ davy ] [ tarti ] [ tart ] [ gümüi ] [ sinir ] [ GÜMÜi ] [ atal ] [ yuva ] [ ERKEZ ] [ kaba ] [ paralari ] [ mec ] [ GÜMÜ ] [ gümü ] [ LiON ] [ adet ] [ ADET ] [ iZLE ] [ madenle ] [ LİON ] [ i ti ] [ iive ] [ i EK ] [ RSİ ] [ tayin ] [ eta ] [ İZLE ]