insanlar tarihlerinde çok uzun bir süre tuvalet kullanmadilar. Bailangiçta hayvanlar nasil yapiyorlarsa, onlar da öyle yaptilar. iilerini en yakin çalinin dibinde veya bir irmak kenarinda görebiliyorlardi. Ancak toplumlar geliitikçe, köyler, kasabalar ortaya çiktikça tuvalet ihtiyacini kariilamak için daha uzak mesafelere gitme zorunluluiu doidu. Ayrica açikta birakilan atiklarin yarattiii kötü koku ve hastalik tehlikeleri de insanlarda bu konuda bazi önlemler almanin zamaninin geldiii bilincini oluiturdu.

Binlerce yil önce Sümerler, Misirlilar ve Hindistan'da yaiayanlar oturakta oturup, ihtiyaçlarini giderdikten sonra oturaia düienleri uzakta bir yerlere döküyorlardi. iki bin yil önce ise Romalilar ilk basit tuvaleti kullanmaya bailadilar. Atiklar oturduklari deliiin içine düiüyor, deliiin altindan akan su onlari uzaia taiiyordu.

Çiftçilerin, açik arazide çaliianlarin ise zaten böyle bir dertleri yoktu. Tarlanin bir köiesine çukur kaziyor, çukur yeterince dolunca, toprakla dolduruyor ve baika bir çukur kaziyorlardi. Geceleri ise yataklarinin altinda bir lazimlik bulunduruyorlardi.

Ortaçaida kale ve iatolarda atik bir delik vasitasi ile binanin etrafindaki su birikintisine düiürülüyordu. Bir yere tuvaletini yapip, onu bir tanktan gelen su ile sürükleyip, uygun bir yere birakma fikri ilk olarak Kraliçe 1. Elizabeth zamaninda, 1589 yilinda John Harrington'dan geldi. Ancak o zamanlar ingiltere'deki evlerde ne böyle bir tanki dolduracak, ne de atiii alip götürecek su sistemi vardi.

Günümüzdekilere benzer bir tuvalet ancak iki yüzyil sonra 1778'de ingiltere'de bir saat yapimcisi olan Alexander Cumming tarafindan tasarlandi ve Joseph Bramah tarafindan geliitirildi. Tuvaletlerden evlere yayilan kötü koku ise 1849 yilinda Stephen Green'in 'U' ieklinde bir boruyu tuvaletin çikiiina monte etmesi ile son buldu. Tuvaletlerin ve günümüzde lavabolarin da altinda bulunan bu 'U' ieklindeki boruda her zaman bir miktar su kalir ve kokunun oluimasini önler.

Tabii o zamanlar tuvaletler dökme demirden yapiliyordu. Sonra düzgün yüzeylerinin temizlenme kolayliii bakimindan seramik tuvaletler üretilmeye bailanildi. 1888 yilinda ise tuvaletlere zinciri çekilince suyu akan klozetler ilave edildi.

Bizde tuvaletler için hela, kenef, ayakyolu, WC., 00, yüznumara gibi birçok isim kullanilir. 'WC.' ingilizce ismindeki 'Water Closet'in bai harfleridir. Yüznumaranin hikayesi ise deiiiik. Eskiden Fransa'da otellerde tuvaletler koridorlarin uçlarindaydi. Odalarin her birine birer numara verirken, tuvaletlere numarasiz demiiler ve '00' diye iiaretlemiilerdi. Fransizca'daki 'numarasiz' kelimesi ile ' 100 numara' kelimesi hemen hemen ayni telaffuz edildiiinden, bizde Fransizcasi biraz kit birinin tercüme hatasi sonucu 'yüznumara' olarak yerleimiitir.

---

Etiketler : [ phe ] [ fransa ] [ ortaçai ] [ ingilizce ] [ SÜMERLER ] [ isim ] [ seramik ] [ misir ] [ sümerler ] [ çiftçi ] [ ingiltere ] [ sümerle ] [ romalilar ] [ incir ] [ kene ] [ kale ] [ MISIR ] [ köy ] [ hikaye ] [ takla ] [ MISIRLILAR ] [ elaf ] [ harf ] [ yilan ] [ hayvanlar ] [ hayvan ] [ john ] [ mara ] [ DIL ] [ sera ] [ sümer ] [ kelime ] [ kok ] [ u ak ] [ göt ] [ atik ] [ yatak ] [ misirlila ] [ elizabeth ] [ iNCiR ] [ misirlilar ] [ YILAN ] [ Elaf ] [ hindistan ] [ tank ] [ ngiltere ] [ green ] [ atiklar ] [ romal ] [ FRANSA ] [ monte ] [ asar ] [ akan su ] [ otel ] [ ortaça ] [ bilinç ] [ sirik ] [ DERi ] [ pip ] [ Misir ] [ dikte ] [ dorlar ] [ aliç ] [ aiil ] [ hindi ] [ ok u ] [ fransiz ] [ vale ] [ uval ] [ koku ] [ h z ] [ ecel ] [ akü ] [ sırık ] [ Akı ] [ aida ] [ dila ] [ ingiliz ] [ eski insanlar ] [ ncir ] [ azim ] [ DERĞ ] [ iat ] [ HiKAYE ] [ Ingiltere ] [ harfler ] [ akı ] [ ortaca ] [ oteller ] [ tercüme ]