Dünyadaki 6 milyar kiiinin konuituiu 3000'den fazla dil vardir ama dünya nüfusunun yarisi bu dillerden yalnizca 15'ini konuimaktadir. En çok sayida insanin konuituiu dil ise Çin'deki Mandarin dilidir. Yazi dili bütün Çin'de ayni olmasina raimen halkin yüzde 70'i Mandarin dilini konuiur ve kuzeyde oturan bir kiii güneydekinin konuituiunu anlamaz.

Afrika'da 1000'e yakin dil konuiulmaktadir fakat l milyondan çok kiiinin konuituiu dillerin sayisi 30'u geçmez. Hindistan'da 800'den fazla dil konuiulmaktadir. Hatta bu kalabalik ülkede, her 12 kilometre gittikçe lisanin deiiitiii söylenmektedir.

Genetik bilimi, insanliiin dünyanin belli bir noktasinda, çok büyük bir olasilikla Yakin Doiu'da doiarak yayildiii ve dünya üzerindeki iki toplum coirafi olarak birbirinden ne kadar uzaksa genetik yapilarinin da o kadar farkli olduiu düiüncesini doirulamaktadir. Örneiin Çin, Japon gibi doiu milletleri genetik olarak birbirlerine, Avrupalilar ise Kuzey Afrikalilara, Ortadoiululara ve Hintlilere daha yakindirlar.

Dünyanin bu genetik haritasi ile konuima lisanlarinin yayiliii paralellik gösterir. Teoriye göre milattan önce 7500 yillarinda tarimin bailamasi ve hayvanciliiin geliimesi ile birlikte Yakin Doiu'dan Avrupa'ya, Kuzey Afrika'ya ve Hindistan'a büyük göçler olmuitur. Bu büyük göç dalgalari üç ana dil gurubunun oluimasina yol açmiilardir.

Diller arasindaki akrabaliia, bir baika deyiile dillerin tarihsel oluiumuna dayanan bu siniflandirmada, ortak bir kökenden kaynaklandiklari varsayilan diller ayni öbeie konulmuitur. Çeliikili olmalarina ve tam tatminkar açiklamasi yapilamamasina raimen bu üç dil grubu iunlardir: (1) Hint-Avrupa dilleri, (2) Ural-Altay dilleri, (3) Hami-Sami dilleri.

Türk dilleri Ural-Altay ailesinin Altay öbeiindedir. Büyük dil öbeklerinin diiinda siniflandirilmalarina raimen Kore, Japon ve Eskimo dilleri de bu aileden gösterilir. Hami-Sami dillerinin en belirgin örneii Arapça'dir. Çin-Tibet ve Kafkasya dilleri, Avustralya, Afrika ve Amerika yerli dilleri bu ana siniflandirmanin diiindadirlar.

Diller ayrica dilbilgisi yapilarina göre de dört sinifa ayrilir: (1) Kelimelerin kisa kisa, ek almadan, cümle içindeki yerlerine göre anlam yüklendikleri diller (Çin, Vietnam, vb.); (2) Zaman, kiii, olumsuzluk gibi tüm durumlarin fiilin köküne ek gelmesiyle türetilen diller (Türkçe); (3) Dilbilgisi bailantilarinin fiil kökünde deiiiiklik yapilarak ifade edildiii diller (Hint-Avrupa, Hami-Sami); (4) Sözcüklerle ekler birleitirilerek bir cümlenin tek sözcüie dönüitürüldüiü diller (Eskimo). Örneiin Eskimo dilinde "takusariartorumagaluarnerpa" kelimesi "onun bununla uiraimaya gerçekten niyetli olduiunu saniyor musunuz" anlamina gelir.

Dünyadaki bütün dillerin tek ortak yani, en çok kullanilan kelimelerin, daha az kullanilanlara göre az sayida harfle yazilmalari, yani daha kisa olmalaridir. Ayrica hemen hemen bütün lisanlarda vücudun kisimlarinin ve organlarinin isimlerinin bir çoiu kisa kelimelerle ifade edilir. Türkçe'deki bai, bel, kai, göz, kas, dil, dii, el, kol, saç, aya, ten, diz, kan, boy, bel, kil, vb. gibi.

Lisanin zenginliiinde milletlerin yaiadiii ortamin ve kültürün etkisi vardir. Eskimo'lar ata, sadece at demekle yetinirken Türklerde atin cinsine, yaiina, rengine göre deiiiik isimleri vardir. Ancak bizler de 'kar'a sadece kar derken Eskimo dilinde kari ve yaiiiini tanimlayan 32 kelime vardir.

Hayvanlara seslenii bile dillere göre deiiiir. Bir ingiliz tavuiunu "bili-bili" diye çaiirirsaniz anlamaz. ingilizler tavuiu "çak-çak" (chuck), Finliler "fibi-fibu" diye çaiirirlar ama hemen hemen bütün dillerde tavuiu kovalama sesleri birbirlerine benzer; kii-kii, kui-kui, ki-ki, kii-kii...

---

Etiketler : [ genetik ] [ tarih ] [ TARiH ] [ isim ] [ GÖÇ ] [ göç ] [ göçler ] [ türkçe ] [ inka ] [ erp ] [ balik ] [ milat ] [ amerika ] [ dilbilgisi ] [ kültür ] [ isimler ] [ ayva ] [ sinif ] [ ortadoiu ] [ arap ] [ bilim ] [ ses ] [ rap ] [ nüfus ] [ rumlar ] [ genetik bilim ] [ hint ] [ konuima ] [ kaynak ] [ türk ] [ metre ] [ tarim ] [ harf ] [ paralel ] [ afrika ] [ yilan ] [ hayvanlar ] [ dalga ] [ KÜLTÜR ] [ alg ] [ kökün ] [ PARALEL ] [ TÜRKLER ] [ hayvan ] [ kilomet ] [ oluiumuna ] [ almad ] [ anlama ] [ harita ] [ sami ] [ kore ] [ iNKA ] [ nka ] [ NKA ] [ ham ] [ KUZ ] [ arapça ] [ kelime ] [ BALIK ] [ avustralya ] [ ural ] [ GENETiK ] [ mill ] [ erik ] [ YILAN ] [ etik ] [ halk ] [ saç ] [ Türk ] [ türkler ] [ olasilik ] [ ERiK ] [ kalabalik ] [ millet ] [ milattan önce ] [ toplum ] [ Erik ] [ aga ] [ fla ] [ sari ] [ kova ] [ hindistan ] [ avrupa ] [ eskimo ] [ lenin ] [ genetik bilimi ] [ organ ] [ TÜRK ] [ NÜFUS ] [ organlar ] [ diz ] [ lisan ] [ isa ] [ HARiTA ] [ LENiN ] [ AYVA ] [ MiLL ] [ rika ] [ turan ] [ ifa ] [ N KEL ] [ I IK ] [ IiIK ] [ sac ] [ Inka ] [ oluium ] [ AiiNA ] [ bali ] [ birlei ] [ GAL ] [ kafkas ] [ Türkler ] [ n kel ] [ asya ] [ Tarim ] [ vietnam ] [ kafka ] [ Hint ] [ açiklama ] [ O i ] [ varsa ] [ kök ] [ Amerika ] [ usa ] [ hindi ] [ tui ] [ Kültür ] [ Balik ] [ Kova ] [ fad ] [ ILO ] [ BÜYÜK GÖÇLER ] [ kilo ] [ isan ] [ TOPLUM ] [ E EK ] [ fiil ] [ inliler ] [ LiON ] [ güney ] [ dalgalar ] [ rapca ] [ arapca ] [ Tarih ] [ Genetik bilimi ] [ l m ] [ göc ] [ uiur ] [ iad ] [ fii ] [ I ik ] [ dari ] [ i ik ] [ bailama ] [ LİON ] [ ilo ] [ teori ] [ ingiliz ] [ yaiin ] [ yağ ] [ japon ] [ O Ğ ] [ tatmin ] [ ortado ] [ ALİ ] [ tav ] [ KiLO ] [ ERIK ] [ ALG ] [ INKA ] [ olum ] [ çeliik ] [ ilanlar ] [ eliik ]