Kleopatra, Konfiçyüs, Einstein, Edison, Ts'ai Lun. Bütün bu kiiilerin içinde insanlik tarihinin geliiimine en büyük faydasi olan kimdir dersek, herhalde Ts'ai Lun demezsiniz. Ama O'dur. Ts'ai Lun günümüzden yaklaiik 2000 yil önce Çin'de yaiayan bir memurdu ve MS 105 yilinda bugünkü kullanilan hali ile kaiidi icat etti. Dutaiaci kabuiu, kenevir ve kumai paçavralarini suyla kariitirarak ezdi, lapa haline getirdi, presleyerek suyunu çikardi ve bu ince tabakayi kurumasi için güneiin altinda ipe asti.

Aslinda insanlar MÖ 3500 yillarinda bile üzerine yazi yazabilecek çeiitli ieyler kullaniyorlardi. Kaiidin icadi sonraki devirlerde Çinlileri dünyanin en geliimii kültürünün sahibi yapti. iaiirticidir ki, Orta Asya'ya 751, Baidat'a ise 793 yilinda ulaian Ts'ai Lun'un kaiit yapma metodu, Avrupa'ya 1000 yilda gelemedi. Avrupa'da ilk kaiit ancak 1151 yilinda ispanya'da yapilabildi.

Özellikle matbaanin icadi ile birlikte kaiida olan ihtiyaç gittikçe büyüdü. Yeterli hammadde bulmakta zorlanildi. Ayrica bu iekilde kaiit imalati çok zaman aliyordu ve dünyanin bir çözüme ihtiyaci vardi.

Kesin tarih bilinmiyor ama yaklaiik 18. yüzyilin bailarinda Fransiz bilimci Rene-Antonie Ferchault de Reaumur ormanda aiaçlarin arasinda yürürken bir yaban arisi kovani gördü. Yaban arilari evlerinde olmadiiindan durup kovani incelemeye bailadi. Birden kovanin kaiittan yapilmii olduiunu gördü. Peki onlar paçavra kullanmadan kovani nasil yapiyorlardii Sadece paçavra deiil, kimyasallar, atei ve kariitirma tanklarini da kullanmiyorlardi. Arilar insanlarin bilmediii neyi biliyorlardi i

Aslinda her iey çok basitti. Kisa bir gözlem sonucunda gördü ki, yaban arilari ince dallari veya çürümüi kütükleri kemirir gibi aiizlarina aliyorlar, burada mide sivilari ve salyalari ile kariitiriyorlar ve kovanlarini yapmada kullaniyorlardi. Reaumur arilarin sindirim sistemini de inceleyerek buluiunu 1719 yilinda Fransiz Kraliyet Akademisi'ne sundu.

ilk kaiit makinesi 1798 yilinda yapildi. Ancak bu genii bir kayiiin dönerek fiçidaki lapayi aldiii ve ince kaiit haline getirdiii, her dönüite tek bir kaiit yapabilen basit bir makine idi. Silindirli makine çok geçmeden 1809 yilinda John Dickinson tarafindan icat edildi.

Günümüzde kaiit üretimi yüksek teknoloji ile ve tam otomatik olarak yapilabilmektedir ama iilemin asli esas olarak deiiimemiitir. Kaiitlarin arasindaki kalite farkini kullanilan lifin türü, lapanin hazirlaniii, içine katilan malzemeler, kimyasal veya mekanik metotlar belirler. Her ne kadar liflerin elde edilmesinde aiaçlar ana kaynak ise de özellik taiiyan kaiitlarin yapilmasinda günümüzde sentetik lifler de kullanilmaktadir.

---

Etiketler : [ edison ] [ sindirim sistemi ] [ teknoloji ] [ kaiit üretimi ] [ mide ] [ MATBAA ] [ memur ] [ ispanya ] [ matbaa ] [ kimya ] [ einstein ] [ orta a ] [ dat ] [ orman ] [ kültür ] [ orta asya ] [ kene ] [ insanlik tarihi ] [ makine ] [ kaiit ] [ tarihi ] [ dut ] [ EDiSON ] [ toma ] [ gözlem ] [ baidat ] [ sindirim ] [ kaiidin icadi ] [ Einstein ] [ kaynak ] [ akad ] [ retim ] [ silindir ] [ arilar ] [ KÜLTÜR ] [ üretim ] [ aiiz ] [ aiaç ] [ john ] [ iso ] [ insanlik ] [ aiaçlar ] [ ilk kaiit ] [ kalite ] [ icat ] [ TEKNOLOJi ] [ TEKNOLOJ ] [ maki ] [ kaiid ] [ etik ] [ NEV ] [ kumai ] [ kuma ] [ kade ] [ S O ] [ emu ] [ kenevir ] [ matba ] [ kova ] [ tabak ] [ avrupa ] [ aiit ] [ tank ] [ indirim ] [ mekanik ] [ geliiim ] [ KAiIDIN iCADI ] [ bului ] [ DUT ] [ mekan ] [ kurum ] [ SPA ] [ TAi ] [ salya ] [ atr ] [ k _if ] [ kimy ] [ yan k ] [ k l ] [ spa ] [ 19 yy ] [ ISO ] [ BULUi ] [ evler ] [ hau ] [ kimyasal ] [ asya ] [ Kleopatra ] [ Üretim ] [ rene ] [ dutaiaci ] [ KANI ] [ içki ] [ döner ] [ pres ] [ teknoloj ] [ EVLER ] [ sivilar ] [ fransiz ] [ Kültür ] [ ATR ] [ Kova ] [ insanlik tarihinin geliiimi ] [ Kimya ] [ matbaanin icadi ] [ çinliler ] [ inliler ] [ yaban ] [ AiAÇ ] [ içat ] [ kayi ] [ peki ] [ EINSTEIN ] [ cadi ] [ iSO ] [ aida ] [ kariit ] [ AiIZ ] [ ALİ ] [ CADI ] [ imalat ]