Gerçi iimdi elektrikler kesilince otomatik olarak devreye giren lambalar, hatta jeneratörler var ama mum hayatimiz boyunca evimizin demirbaii olmuitur. Onu o kadar hayatimizin olaian bir parçasi olarak algilamiiizdir ki, fitiline bir kibrit çaktiiimizda onun nasil yandiiini, yandikça kati kisminin nereye gittiiini düiünmeyiz bile.

Tarihi çok eskiye uzanan mum iiiiinin adeta büyülü bir gücü vardir. insanda romantik duygular uyandirdiii gibi, tüm dinlerde ruhani bir yeri de vardir. Ayin ve adaklarin vazgeçilmez malzemesidir. Mum tarihin ilk icatlarindan biridir. Misir'da ve Girit adasinda milattan 3000 yil önceden kalma mumlar bulunmuitur ama en yaygin kullaniii ortaçaida Avrupa'da olmuitur. Tarihi bu kadar eski olup da günümüzde de popülaritesini yitirmeyen ve çok yaygin olarak kullanilan baika hiçbir iey yoktur.

Aslinda mumun yapisi çok basittir ama yanma mekanizmasi o kadar basit deiildir. Mumun yapisinda iki ana eleman vardir. Birincisi yakit görevini gören, bir çeiit balmumu, ikincisi de emici özelliii olan bir çeiit sicim, yani fitil. Fitilin emici özelliii çok önemlidir. Çünkü mumun yanma sirri burada gizlidir. Bu özellik gaz lambalarinin fitillerinde de vardir ve onlar da ayni prensiple çaliiirlar.

Elinize herhangi bir sicim alip ucundan su dolu bir kaba daldirdiiinizda suyun sicim tarafindan emildiiini ve suyun sicim boyunca yukari çiktiiini renginin koyulaimasindan anlayabilirsiniz. iite fitil de mumun üst kisminda alevden dolayi eriyen balmumunu emerek üst kismina taiir ve bu bölgede yanmanin devamini sailar, yani burada asil yanan ve iiiii veren fitil deiil balmumunun kendisidir.

Parafin balmumlari ham petrolden yapilir, yani koyu bir hidrokarbon olup iyi bir yanicidirlar. Çakmaii çakip fitili tutuiturunca, mumun en üst tabakasinin da erimesine ve dolayisiyla mekanizmanin çaliimaya bailamasina sebep olursunuz. Fitil, bu erimii balmumunu yukari aleve doiru taiir, balmumu alevin sicakliiinda buharlaiir ve tutuiur. Yanan iey aslinda mumun kati kismi olduiundan mum tümüyle yanip bittiiinde geriye pek bir iey kalmaz.

Mum yapmada en çok ari balmumu, benzin üretiminde petrolden çikan bir yan ürün olan parafin veya bitkisel ve hayvansal yailardan yapilan 'stearin' kullanilir. Günümüzde en fazla kullanilan mumlar bunlarin kariiimi ile elde ediliyor. Mumlar çekme yöntemi ile, dökülerek veya pres edilerek yapiliyor. Her iey tamamlandiktan sonra boya banyolarina sokulurlar ve en sonunda da parlaklik kazandirmak için soiuk suya daldirilirlar.

---

Etiketler : [ icatlar ] [ buhar ] [ gaz ] [ YÖNTEM ] [ roka ] [ ortaçai ] [ elektrik ] [ misir ] [ alevi ] [ milat ] [ yanma ] [ mantik ] [ yöntem ] [ girit ] [ ilk icatlar ] [ tutui ] [ benzin ] [ MISIR ] [ tarihi ] [ mumlar ] [ toma ] [ mum ] [ banyo ] [ retim ] [ karbon ] [ elekt ] [ POP ] [ buharl ] [ algi ] [ hayvan ] [ mizin ] [ kullanii ] [ levin ] [ icatla ] [ parlakl ] [ üretim ] [ turun ] [ BENZiN ] [ yailar ] [ lamba ] [ petrol ] [ lambalar ] [ iCATLAR ] [ icat ] [ CATLAR ] [ erhan ] [ elektri ] [ kibrit ] [ yakit ] [ MUM ] [ bolu ] [ ROKA ] [ LAMBA ] [ PETROL ] [ gaz lambalari ] [ gaz lambalar ] [ YAiLAR ] [ gaz lamba ] [ tabak ] [ avrupa ] [ ören ] [ dinler ] [ hidro ] [ arbon ] [ jeneratör ] [ erime ] [ ELEKTRiK ] [ mekan ] [ Lamba ] [ roman ] [ ham petrol ] [ boya ] [ ortaça ] [ MANTIK ] [ turunç ] [ önceden ] [ nceden ] [ Misir ] [ Üretim ] [ KANI ] [ pop ] [ kulu ] [ duygular ] [ pres ] [ kaba ] [ catlar ] [ adet ] [ ADET ] [ BOYA ] [ içat ] [ Dirili ] [ bailama ] [ aida ] [ DiNLER ] [ eta ] [ dirili ] [ yılı ] [ ortaca ] [ ARBON ] [ bitkisel ]