Temizleme iii sanildiii kadar basit deiildir. Bir mendilin bile yikanmasinda hayli kariiik kimyasal ve elektriksel olaylar olur. insanlar binlerce yil temizlik iilerinde sabun kullandilar. Sabunun ana maddeleri de hep ayni kaldi. Her sabun bir alkali madde ile deiiiik türde bir yaiin kariiimidir.

Sabun suda çökelme yapar, lavaboda, küvette halka ieklinde lekeler birakir. Sabunla yikanan bardak ve tabaklarda lekeler oluiur. Sabunla yikanmii giysiler ütülenilirlerken sari lekeler meydana gelir. Sabunun bu olumsuz sonuçlarinin sebebi, suda tabii olarak mevcut olan mineral ve asitlerle reaksiyona girince çözülmesi ve suyla akip gitmesi zor moleküller oluiturmasidir.

Sabun temizlemeyi sadece yumuiak sularla yapabilir. Kullanma sulari ise kalsiyum ve magnezyum tuzlari ihtiva eden sert sulardir. Sabun sert suda kesilir. Sert su sabunlaninca dokunmui kumaia siki siki yapiian bir birikinti birakir. Böylece sabunun da bir kismi bir iie yaramadan ziyan olmui olur. Deterjanlar hem sert hem de yumuiak suda yikama özelliiine sahiptirler. Deterjan kelimesi Latince temizlemek anlamina gelen 'detergere'den gelir.

Deterjanin ortaya çikiiinin temel sebebi ise sabunun temizlemedeki olumsuz Özelliii ve yetersizliii deiildir. Sabun doial olarak yailardan hazirlanir. Bu insanin besin kaynaiinin yanlii bir iekilde tüketimi demektir. Sentetik deterjan ise petrolden ve kömürden yapilir.

1890'larda üzerinde çaliiilmaya bailanilan deterjanlarin yoiun bir iekilde kullanimina II. Dünya Savaii sirasinda bailanilmiitir. Bu zamanlarda deterjana duyulan ihtiyaç temizlemedeki üstün özelliklerinden dolayi deiil, sabun yapiminda kullanilan yailarin, askeri araç ve silahlarda yailama yaii olarak kullanilmasina duyulan ihtiyaçtir.

Deterjanin moleküler yapisi ve temizleme prensibi sabunla aynidir. Sabun gibi kirleri, yai lekelerini ve kati parçaciklari sökerek bunlarin suda asili durumda tutulmalarini sailar. Ancak deterjan sabunun yaptiii her iii yapabilirken sabun birçok kullanim alaninda deterjanin yerini alamaz. Deterjanin islatma ve etkileme kapasitesi sabundan üstün olduiu gibi daha az miktarla ayni iii yapabildiiinden daha da ekonomiktir.

Deterjanin temel özelliii suyun yüzey gerilimini azaltarak, temizlenecek nesnenin içine iyice girmesini sailamasidir. Böylece kati parçaciklarin ve yailarin olduklari yerlerden çikmalarini kolaylaitirir. Onlarin yeniden çökmelerini Önler. içindeki kimyasal maddeler sayesinde yai ve kati kirden daha zor temizlenen ter ve kan lekelerini bile temizler.

Deterjan suyun sertliiinden de etkilenmez. Asitli ortamlarda bile etkilidir. Petro-kimya ürünlerinden yapilan deterjanin içinde ayrica elyaf koruyucu ve daiitici maddeler, esanslar, boyayici ve beyazlatici maddeler, cilt koruyucu kozmetikler ile kullanim yerine uygun çeiitli katki maddeleri vardir.

Deterjanin en önemli özelliklerinden biri köpüklenme gücüdür. Sert sularda bile kolayca köpürür. Ne var ki bu özelliiin bir de olumsuz yani vardir. Atik sulardaki deterjan köpükleri aritma tesislerinde ayriitirilmazlar. Bu sularin akitildiii akarsu ve denizlerde kirlenmeye neden olurlar. Bunun için artik 'yumuiak deterjan' denilen, bileienlerine kolayca ayriiabilen deterjanlar üretilmektedir.

---

Etiketler : [ MOLEKÜL ] [ uzlar ] [ elektrik ] [ kömür ] [ aritma ] [ kimya ] [ ekonomik ] [ moleküller ] [ sabun ] [ asitler ] [ kapasite ] [ kozmetik ] [ KÖMÜR ] [ ÖMÜR ] [ magnezyum ] [ molekÜl ] [ latin ] [ molekül ] [ tuz ] [ boyayici ] [ boyayi ] [ boyay ] [ asitlerle ] [ sabunun ] [ deterjanin ] [ kama ] [ bakla ] [ sabunla ] [ lavaboda ] [ kariiimidir ] [ küvette ] [ çökelme ] [ yikanmasinda ] [ ütülenilirlerken ] [ tabaklarda ] [ mendilin ] [ reaksiyona ] [ yaiin ] [ kirler ] [ yikanmii ] [ alkali ] [ lekeler ] [ yikanan ] [ kelme ] [ MOLEKÜLLER ] [ yailar ] [ giysi ] [ denizler ] [ kelime ] [ tüketim ] [ ASiTLER ] [ atik ] [ petrol ] [ BAKLA ] [ aya çikii ] [ dünya savaii ] [ elektri ] [ deterjan ] [ temizlik ] [ kumai ] [ akarsu ] [ TUZ ] [ PETROL ] [ YAiLAR ] [ tabak ] [ sonuçlari ] [ bardak ] [ barda ] [ aiit ] [ Magnezyum ] [ BARDAK ] [ cilt ] [ ELEKTRiK ] [ Dünya savaii ] [ silah ] [ silahlar ] [ tutulma ] [ atik su ] [ atik sular ] [ kimy ] [ boya ] [ N KEL ] [ D L ] [ boia ] [ d l ] [ aramaia ] [ dünya sava ] [ Dünya sava ] [ aramai ] [ sans ] [ sari leke ] [ n kel ] [ kimyasal ] [ etkileme ] [ kars ] [ kalsiyum ] [ mineral ] [ abun ] [ bilei ] [ maddeleri ] [ esans ] [ gerilim ] [ Boia ] [ Temizlik ] [ Kimya ] [ etkilenme ] [ maddeler ] [ BOiA ] [ giysiler ] [ katki maddeleri ] [ BOYA ] [ suyun sertliii ] [ a elya ] [ boğa ] [ ARITMA ] [ boğ ] [ ritm ] [ MOLEK ] [ molek ] [ ASITLER ] [ aramağa ] [ nez ] [ irince ]