Günlük yaiantimizi, çaliima hayatimizi, sosyal, kültürel, ekonomik tüm aktivitelerimizi takvime göre düzenler ve planlariz. Takvimle ilgili en büyük güçlüiümüz sürekli 'iu tarih hangi güne geliyor' sorusunu sormak zorunda kaliiimizdir. Baita milli bayram, kutlama ve tatil günleri olmak üzere ayni tarihin her yil deiiiik günlere rast gelmesi sadece yil içersinde sailikli planlama yapmamizi etkilemez, aylardaki aktif ii günlerinin deiiimesi nedeni ile tüm kurumlarin hesap, plan ve istatistiklerini de alt üst eder.

Bunun sorumlusu Dünya'nin Günei'in etrafindaki dönme süresidir. Çok eski çailarda bile insanlar etkinliklerini Günei'in görünür hareketlerine göre düzenlemiiler, yani basit hali ile de olsa Günei Takvimi'ni kullanmiilardir. Ancak bu bir yilin süresi bir günün tam kati olmadiiindan, küsuratlar oluimakta, bu da ideal bir takvim düzenini pratikte zorlaitirmaktadir.

Günei Takvimi'ni ilk kullananlardan Misirlilar'da bir yil 365 gün (aslinda 365 gün, 5 saat, 48 dakika, 46 saniye) kabul ediliyordu. Aradaki bu farktan dolayi, örneiin ilkbaharin bailangici ancak 1508 yilda bir ayni tarihe denk geliyordu.

Eski Babil, Helen, Çin ve Hint medeniyetleri, Ay'in evrelerine dayanan 29 ve 30'ar günlük 12 aydan oluian Ay Takvimi'ni kullanmayi tercih ettiler. Bu takvimde bir yil 354 gün olup mevsim tarihleri Günei Takvimi'ne göre her yil 11 gün kayiyordu. Ardarda iki hilalin oluimasi arasinda geçen süre (29 gün, 12 saat, 44 dakika, 2,78 saniye) yine günün tam kati olmadiiindan Ay Takvimi'nin de çok sailikli olduiu söylenemez.

Günümüzde Ay Takvimi'ni kullanmaya devam eden islam ülkelerinde ay süreleri hilalin gözle görülmesine baili olduiundan, yani hilalin ilk gözlemlendiii akiam eski ay bitmii, yeni ay bailamii sayildiiindan, bir ayin kaç gün süreceii önceden bilinemez. Farkli islam ülkeleri, aylari deiiiik günlerde bailatabilirler. Bu, özellikle Ramazan ayinin son günü ve takip eden bayramin ilk günü için kariiiklik yaratir.

Nispeten daha doiruya yakin gibi görünen, günümüzde ülkelerin çoiunda kullanilan ve Gregoryan Takvimi olarak da bilinen Günei Takvimi'ndeki aksakliklari gidermek için biri milattan önce 46 yilinda Jül Sezar, diieri de milattan sonra 1582 yilinda Papa Gregory XIII tarafindan iki kez önemli deiiiiklik yapilmiitir.

Sezar ardarda üç yili 365 gün, dördüncü yili ise 366 gün olarak saptamiitir. Bu sürenin olmasi gerekenden 0,0078 gün daha uzun olmasi, yillar boyu birikerek 128 yilda fazladan bir gün yaratmasi sonucunu doiurmuitur.

1582 yilina gelindiiinde bu fark 10 günü bulunca Papa Gregory XIII takvimi 10 gün ileri aldi. 4 Ekim'den sonraki gün 15 Ekim kabul edildi. 10 gün yaianmadan atlanmii oldu. Parasal hesaplar kariiti, halk 'on günümüzü geri isteriz' diye gösteriler yapti.

Papa'nin asil önemli reformu 400'e bölünemeyen yüzyillarda iubat'in 29 çekememesi idi. Yani iubat 2000 yilinda 29 çekebilirken 2100, 2200 ve 2300 yillarinda çekemeyecekti, o yillarda iubat 8 senede bir 29 gün olabilecekti. Bu sayede kullanilan takvim ile ideali arasindaki fark yilda 0,00030 güne düiürülmüitü ki bu da 33.000 yilda l günlük kayma demektir ve çok önemli deiildir.

Bu takvimi ingiltere 1752'de, Rusya 1918'de, Türkiye ise l Ocak 1926'da kabul etti. Ne var ki ay sürelerinin eiit olmamasi ve haftanin 7 gün olmasi nedenleri ile, belli bir tarihin her yil deiiiik güne rastlamasi sorunu yine çözülemedi.

Dünya Takvim Reformu Birliii'nin (AWCR) bahsedilen tüm sorunlari ve eksikleri ortadan kaldiracak çok kullaniili ideal bir takvim önerisi var ama henüz hiçbir ülke, deiiiikliiin kurulu düzende yaratacaii kariiikliii ve maliyeti göze alip bu takvimi uygulama cesaretini gösterememektedir.

---

Etiketler : [ ekonomi ] [ reme ] [ reform ] [ MEDENiYETLER ] [ istatistik ] [ maliyet ] [ nedenleri ] [ sezar ] [ jül sezar ] [ misir ] [ istatistikler ] [ maliye ] [ ekonomik ] [ ingiltere ] [ sailik ] [ stat ] [ gözlem ] [ milat ] [ kültür ] [ mevsim ] [ günei ] [ takvim ] [ BABiL ] [ islam ] [ iiik ] [ ego ] [ MISIR ] [ tarihi ] [ IiIK ] [ planlama ] [ SAAT ] [ rumlar ] [ hint ] [ gregoryan takvimi ] [ öneri ] [ neri ] [ MISIRLILAR ] [ ivi ] [ babil ] [ türk ] [ lkeler ] [ medeniyet ] [ Rusya ] [ rusya ] [ idea ] [ ilkbahar ] [ ülkeler ] [ KÜLTÜR ] [ isteriz ] [ anmiilardi ] [ saat ] [ kullanii ] [ jül ] [ iuba ] [ helen ] [ saa ] [ uba ] [ anlama ] [ SAiLIK ] [ türkiye ] [ M R ] [ i ne ] [ ocak ] [ 12 ay ] [ medeniyetler ] [ sos ] [ ay takvimi ] [ ekim ] [ misirlila ] [ mill ] [ misirlilar ] [ TÜRKiYE ] [ yaianti ] [ isl ] [ halk ] [ milattan sonra ] [ Türk ] [ irmak ] [ SOS ] [ ÜLKELER ] [ LKELER ] [ Iiik ] [ milattan önce ] [ sosyal ] [ ersin ] [ çaila ] [ NEDENLERi ] [ çailar ] [ NEDENLER ] [ kayma ] [ günler ] [ ngiltere ] [ deiiiim ] [ çaliima hayati ] [ AY TAKViMi ] [ TÜRK ] [ kut ] [ REME ] [ m ö ] [ kurum ] [ kurumlar ] [ SEZAR ] [ MiLL ] [ teler ] [ aft ] [ 366 ] [ enlem ] [ 0 G ] [ rus ] [ t g ] [ eski çai ] [ lal ] [ ataç ] [ slam ] [ önceden ] [ nceden ] [ ramazan ] [ M Ö ] [ Misir ] [ m r ] [ sailikl ] [ etkileme ] [ Hint ] [ form ] [ etkinlik ] [ SUR ] [ bayram ] [ Kültür ] [ GÜNEi ] [ nedenler ] [ GÜNLÜK ] [ E EK ] [ eski ça ] [ kayi ] [ sorunlar ] [ LKBAHAR ] [ aliima hayati ] [ kariit ] [ iLKBAHAR ] [ SENED ] [ ıra ] [ aktif ] [ Ingiltere ] [ SOSYAL ] [ rya ] [ eko ] [ ahs ] [ Hafta ]