Trafik iiiklari uygulamasi, önceleri demiryollarinin trenleri kontrol için uyguladiii sinyaller Örnek alinarak bailamiitir. Demiryollari idaresi kirmizi rengi 'dur' sinyali olarak seçmiiti. Kirmizi renk kan rengi olduiundan asirlar boyu tehlikenin, tahribatin ve ölümün simgesi olmuitur. Demiryollari ilk faaliyete geçtiii 1830'lu yillarda 'ikaz' iiiiinin rengi yeiil, 'geç' iiiiinin ise beyazdi.

Bir süre sonra beyaz sinyal problem yaratmaya bailadi. Beyaz renkli 'geç' sinyali diier sokak lambalari ile kariitirilabiliyordu. Ama daha da kötüsü 'dur' iiaretlerine konulan kirmizi mercekler yerlerinden düiünce iiik beyazlaiiyor, 'geç' sinyali olarak algilaniyor ve kazalara yol açabiliyordu.

Sonunda demiryolcular kirmiziyi 'dur', yeiili 'geç' sari rengi de 'ikaz' sinyali olarak kullanmaya bailadilar. Bilindiii gibi sari, renk spektrumu içinde en göz alici renktir. Böylece makinist bir sinyalin bulunmasi gereken yerde beyaz iiiii görürse, bir ieylerin yanlii olduiunu anliyor ve tedbirini aliyordu.

Karayollarina gelince, yollarda sadece atlarin ve at arabalarinin bulunduiu tarihlerde bile dünyanin büyük iehirlerinde trafik sorundu. ilk trafik lambasi otomobillerin ortaya çikmasindan çok önce 1868'de Londra'da kullanildi. Gazla yakilan ve bir eksen etrafinda döndürülebilen kirmizi ve yeiil lambalar bir yil sonra patlayip, kendilerini çeviren polisi de yaralayinca bu uygulama ortadan kalkti.

Ama öte yandan otomobillerin ortaya çikmasi ve iehirlerde dolaimaya bailamalariyla birlikte durum iyice kötüleiti. Çeiitli iehirlerde deiiiik uygulamalar yapildi. Demiryollarindaki uygulama örnek alindi ama demiryollarinda birbirine paralel iki hat vardi. Bu sistem iki yolun kesiitiii kaviaklarda iie yaramiyordu.

Sonunda günümüzdekilere benzeyen ilk elektrikli otomatik trafik lambasini, ilkokul mezunu ve ABD'deki Cleveland'da otomobil sahibi ilk siyah olan Garrett Morgan geliitirdi. 1914'de ilk denemelerine bailayan Morgan 1923'de de patentini aldi. Morgan 1963'de ölümünden az önce patentini 40 bin dolara General Electric firmasina satti.

Morgan'in lambalari demiryollarina benzer iekilde bir "T" üzerinde kirmizi ve yeiil iki lambadan ibaretti. Çok geçmeden ikaz anlaminda sari lamba da ilave edildi ve uygulama bütün dünyaya süratle yayildi.

Aradan geçen yillara raimen sari renk hala 'ikaz' anlamindadir ama günümüz sürücüleri onu 'geç' sinyali olarak algiliyorlar.

---

Etiketler : [ deneme ] [ trafik ] [ araba ] [ gaz ] [ trafik iiiklari ] [ elektrik ] [ denemeler ] [ firma ] [ tren ] [ polis ] [ toma ] [ renkler ] [ otomobil ] [ londra ] [ elekt ] [ paralel ] [ kirmiz ] [ algi ] [ arabalar ] [ PARALEL ] [ sari renk ] [ trenle ] [ batin ] [ sorundu ] [ faali ] [ OTOMOBiL ] [ ARABA ] [ DIL ] [ kok ] [ mercekler ] [ gazla ] [ lamba ] [ kirmizi renk ] [ abd ] [ lambalar ] [ mercek ] [ elektri ] [ maki ] [ idare ] [ iehirler ] [ ehirler ] [ LAMBA ] [ kirmizi ] [ iehir ] [ ABD ] [ ehir ] [ 1830 ] [ trafik lambasi ] [ trafik lambas ] [ ELEKTRiK ] [ ribat ] [ morgan ] [ Lamba ] [ beyaz renk ] [ 183 ] [ k l ] [ y l ] [ Iiik ] [ aliç ] [ liken ] [ yaya ] [ karayollari ] [ karayollar ] [ sürücü ] [ aiil ] [ koku ] [ m ik ] [ ak l ] [ demiryollari ] [ demiryollar ] [ bailama ] [ yalin ] [ arami ] [ kariit ] [ i mer ] [ dila ] [ KAVi ] [ inar ] [ bağ ] [ sıra ] [ ıra ] [ RENKLER ] [ LON ] [ kaz an ]