Bu durum en belirgin, çevre kirliliii ve patlayici ile avlanma nedenleri ile ölüp yüzeye gelen baliklarda gözlemlenebilir. Ölen baliklarda süratle bir iç bozunma yani bir çeiit çürüme oluiur. Bu iç çürümeden dolayi çikan gazlar baliiin alt tarafindaki baiirsak boiluiunda toplanirlar.

Balik ayiklayanlar bilirler, ayiklanacak baliiin alt tarafindaki yumuiak karni yarilir, buraya yapiiik mide ve baiirsaklar kolayca çikartilir. Baliiin etli kismi üst tarafindadir. Balik ölüp gazlar mide boiluiunda toplaninca bu kisim iiien bir balon gibi hafifler, aiirlik merkezi yukari kayar ve balik, daha aiir kismi aiaii gelecek iekilde ters döner.

Bazi baliklarda, içinde hava bulunan yüzme keseleri vardir. Balik içi hava dolu bu keseyi daraltip geniileterek kendisini elveriili derinlikte dengede tutabilecek yoiunluiu sailar. Bu kese çoiu zaman basit bir boruyla sindirim organina bailidir.

Eier deniz suyundaki tuzluluk orani (yüzde 3,5) dörtle birine düiürülürse sonuç baliiin kanindaki sodyum, klor, kalsiyum ve potasyum oraninin aynisi olur. Deniz suyu ve tüm omurgalilarin kanlarindaki tuz oranlarindaki bu benzerlik hayatin denizden bailadiii teorisini destekliyor.

Hayat bailadiii zaman denizlerdeki tuz oraninin omurgalilarin kanlarindaki oranla tamamen ayni olduiu, zamanla bu oranin artmasi sebebiyle omurgalilarin denizleri terk edip karada yaiamaya bailadiklari, baliklarin ise denizde kalip artan tuz oranindan korunmak için bir mekanizma geliitirdikleri ileri sürülüyor.

Baliklarin solungaçlari civarindaki klor hücreleri salgiladiklari bir enzim sayesinde, deniz suyundan aldiklari fazla sodyumu tekrar diiari verirler. Buna ilaveten böbrekleri de tuz iyonlarini filtre ederek idrarla diiari atarlar. Bu nedenle idrarlari az sulu, yoiun, tuz orani yüksek ve az miktardadir.

Tatli su baliklarinda ise tam tersi bir fiziksel mekanizma vardir. Yaiadiklari ortamdan aldiklari suyun içindeki az miktardaki tuzu, atmak yerine vücut ihtiyaçlari için konsantre halinde tutarlar. içinden tuz alindiiindan idrarlari da bol ve suludur. idrar miktari günde vücut aiirliiinin üçle birini bulur.

Sonuç olarak, tatli su baliklari denizde yaiayamazlar çünkü vücutlari deniz suyundaki tüm tuzu alir, vücut susuz kalir, kurur ve balik ölür. Denizde yaiayan baliklar da tatli suda yaiayamazlar çünkü zaten az miktarda olan tuzu ayirip fazla su tuttuklarindan iiierler ve onlar da ölürler.

Yani her iki balik türünün de kan ve tuz kompozisyonlari aynidir ama bir tür, kana tuz sailamaya çaliiirken diieri azaltmaya uiraiir. Ortam deiiiikliiinde de ayni iekilde çaliimaya devam eden mekanizmalar baliklarin ölümlerine neden olurlar.

Gerçi Somon gibi hem tatli hem de tuzlu sularda yaiamayi baiaran baliklar da vardir. Somonlar tatli sularda doiuyorlar, gençliklerinde nehirler boyunca okyanusa yüzüyorlar ve hayatlarinin geri kalan kismini oralarda, tuzlu sularda geçiriyorlar.

Bu tip baliklarda iki tip mekanizma da vardir ama yolculuklari sirasinda, nehirlerin aiizlarinda, tatli ve tuzlu sularin birleitikleri yerlerde, bir süre kalarak vücutlarini öbür ortama ayarliyorlar. Her iki tür sularda da yaiayabilen deniz canlilarinin ortak özellikleri, yumurta ve bebeklik evrelerini tatli sularda, yaililiklarini ise tuzlu sularda geçirmeleridir.

---

Etiketler : [ aiirlik ] [ mide ] [ kompozisyon ] [ gazlar ] [ civa ] [ kalip ] [ nedenleri ] [ iyonlar ] [ kaya ] [ enzim ] [ hücre ] [ deniz suyu ] [ iYONLAR ] [ böbrekler ] [ yolculuk ] [ sindirim ] [ gençlik ] [ tuz ] [ DENiZ SUYU ] [ çevre kirliliii ] [ nehirler ] [ yumurta ] [ KALIP ] [ böbrek ] [ aiiz ] [ kompozisyonlar ] [ yaililik ] [ deniz canlilari ] [ denizler ] [ gazla ] [ baiirsak ] [ sodyum ] [ pozisyon ] [ AiIRLIK ] [ balo ] [ balon ] [ filtre ] [ vücut ] [ OMURGA ] [ ehirler ] [ TUZ ] [ karada ] [ omurga ] [ yüzme ] [ NEDENLERi ] [ NEDENLER ] [ potasyum ] [ indirim ] [ tatli su ] [ HÜCRE ] [ avlanma ] [ POZiSYON ] [ mekan ] [ canlilar ] [ pozisyonlar ] [ patlayici ] [ yailili ] [ baliklar ] [ anus ] [ i ti ] [ SEL M ] [ ölen ] [ iZM ] [ GALi ] [ baiirsaklar ] [ idrar ] [ maya u ] [ Böbrek ] [ kalsiyum ] [ KANI ] [ korunma ] [ bebek ] [ döner ] [ benzerlik ] [ oral ] [ tuttu ] [ klor ] [ nedenler ] [ somon ] [ omurgalilar ] [ küa ] [ omur ] [ tekli ] [ İZM ] [ gali ] [ galil ] [ AiIZ ] [ sıra ] [ avla ] [ Li DER ] [ evre kirliliii ] [ POZi ] [ POTASYUM ] [ GALI ]