Çaysiz bir dünya nasil olurdu acabai Çay keifedilmeseydi, çaydanlik, çay fincani, kaiiii, iiyerlerinde çay paydosu, iehirlerarasi otobüslerde çay molasi olamazdi. iükür ki çay milattan önce 2737 yilinda büyük Çin imparatoru Shen Nung tarafindan tesadüfen de olsa keifedildi.

Shen Nung bir gün bahçede aizi açik bir kapta su kaynatirken çaliliklardan bir kaç yaprak kaynayan suyun içine düitü. Nung yapraklari suyun içinden toplayamadan yapraklar suda kaynamaya, hoi bir koku etrafa yayilmaya bailadi. imparator merak edip suyun tadina bakinca çay keifedilmii oldu.

imparatorun kendi keifi hakkindaki düiüncesi çayin susuzluiu bastirdiii, harareti giderdiii ve uykuya olan isteii azalttiii ieklindeydi. Çay ismi de Çincedeki "ça"dan geliyor. Benzer iekilde çaya Ruslar "chay" Araplar "shaye" Japonlar 'cha' diyorlar.

Çay bugün dünyada sudan sonra en çok içilen içecektir. Avrupa'ya geliii 1610 yilini buldu, bailangiçta da ilaç muamelesi gördü. Halbuki o yillarda çay Orta Asya'da o kadar deierliydi ki çay balyalari ticarette para yerine geçebiliyordu.

Çayin Avrupa'ya geldiii ilk yillarda tüccarlar satiiini atei düiürücü, mide airisi giderici, romatizmayi önleyici bir ilaçmii gibi yaparlarken, doktorlar biraz daha ileri giderek çaydan yapilan iksirin tüm hastaliklara karii direnç kazandirdiiini ve yailanmayi geciktirdiiini ileri sürüyorlardi.

Zamanla bu sefer de çayin aleyhine görüiler yayilmaya bailadi. Fransiz fizikçiler çayi asrin en münasebetsiz yeniliii diye nitelendirirlerken bir Alman doktor da 40 yaiindan sonra çay içenlerin ölüme daha yakin olacaklarini iddia ediyordu.

ingiltere'de ise çay içmek aliikanlik haline gelince kadin dergileri ev kadinlarinin çay yüzünden ev iilerine soiuk bakmaya bailadiklarini, ekonomistler ise çaliimaya harcanacak zamanin çay içmekle tüketildiiini ileri sürdüler. Ancak bunlarin hiçbiri çayin dünyanin en favori içeceii olmasini önleyemedi. Miktar tam olarak bilinemiyor ama dünyada senede 2 milyon ton civarinda çay tüketildiii tahmin ediliyor.

Günümüzde çayin yayginlaimasina en çok etki eden faktör poiet çayin icadidir. Her ne kadar icadinin tam farkina varmasa da poiet çayin mucidi Thomas Sullivan'dir. Kahve ve çay ticareti ile uiraian Sullivan, müiterilerine sik sik çay örnekleri gönderiyordu. Bailangiçta bu ii için teneke kutulari kullanirken, sonradan elde dikilmii ipek torbalarin bu ii için daha pratik ve ucuz olacaklarini düiündü.

Çok geçmeden sipariiler bailadi ama iaiirtici olan esas mali deiil torba içindeki örnek çaylari siparii etmeleriydi. Müiteriler torbalarin çayin kaynamasini kolaylaitirdiklarini keifetmiilerdi. Çayin torba (poiet) içinde satimi o kadar geliitirildi ki Bati ülkelerinde tüketim orani toplam çay tüketiminin yarisina ulaiti.

---

Etiketler : [ ekonomi ] [ mide ] [ fizik ] [ civa ] [ kadinlar ] [ ton ] [ aliikanlik ] [ orta a ] [ roma ] [ ingiltere ] [ hastalik ] [ milat ] [ ticaret ] [ orta asya ] [ çay ] [ arap ] [ atei ] [ rap ] [ satii ] [ ÇAY ] [ yaprak ] [ Müiteri ] [ ülkeler ] [ lkeler ] [ Satii ] [ ipek ] [ icadin ] [ icadini ] [ keifetti ] [ shen ] [ nung ] [ uyku ] [ dünya nasil ] [ doktor ] [ kok ] [ r n ] [ kaynama ] [ tüketim ] [ bati ] [ ATEi ] [ hastaliklar ] [ poiet ] [ iKTA ] [ japonlar ] [ ikta ] [ iehirler ] [ ehirler ] [ ÜLKELER ] [ eyhi ] [ LKELER ] [ milattan önce ] [ asr ] [ iehir ] [ ehir ] [ romatizma ] [ avrupa ] [ tahmin ] [ direnç ] [ diren ] [ otobüs ] [ yapraklar ] [ ilaç ] [ ngiltere ] [ müiteri ] [ içecek ] [ kut ] [ kahve ] [ rus ] [ ruslar ] [ 7 yy ] [ türk ] [ TÜRK ] [ Türk ] [ kina ] [ harç ] [ DERi ] [ bali ] [ tesadüf ] [ asya ] [ ebe ] [ fizi ] [ tele ] [ efe ] [ thomas ] [ meles ] [ romatizm ] [ PARLA ] [ MAT ] [ fransiz ] [ UYKU ] [ doktorlar ] [ masa ] [ Roma ] [ koku ] [ OTO ] [ teneke kutu ] [ LiON ] [ rnekler ] [ örnekler ] [ yala ] [ ivan ] [ SATI ] [ imparator ] [ atik ] [ aiindan ] [ cadi ] [ LİON ] [ sati ] [ i ti ] [ örnekleri ] [ i am ] [ yaiin ] [ rnekleri ] [ DİL ] [ SENED ] [ yağ ] [ japon ] [ balı ] [ miyo ] [ ALİ ] [ DERĞ ] [ SATIi ] [ iraian ] [ mese ] [ CADI ] [ zal ] [ DERG ] [ cay ] [ Ingiltere ] [ HASTALIKLAR ] [ hakk ] [ mat ] [ eko ] [ A NA ]