Genel Kültür » Yiyecek ve içecekler
Psikologlarin bozucu etki kurallariyla ilgilenmeleri bunlarin sinirli uygulama deierlerinden dolayi deiil, unutmadaki önemli rollerinden dolayidir. Bu kurallar kismen de olsa, niçin unuttuiumuzu açiklamaktadir. Çünkü bize unutmamizin, öirendiklerimizin hatirlamak istediklerimiz üzerindeki bozucu etkisine baili olduiunu gösterir. Fakat, acaba bu kurallar unutmanin ne kadarini açiklayabiliri
Kuramsal açidan, unutmanin iki nedeni olabilir. Bunlardan biri bozucu etki, diieri ise bellekteki çözülmedir. Her iki görüi de kuram olarak sunulmuitur, ikincisi bazen "sizan-kova hipotezi" (leaky-bucket hy...
Testi Nasil Soiuk Tutar
Testinin ham maddesi, çamur çukuru veya kuyusunda dinlendirilmii topraktir. Binlerce yillik bir geçmiie dayanan ve insanin öirendiii ilk teknik olan toprak kap yapimi yöntemleri en az deiiiikliie uiramii bir sanattir. Sanayi makineleri çömlekçinin el ile yaptiiini otomatik olarak yaparlar, o kadar.
Firinda piiirmek yoluyla çanak çömlek yapma sanatinda evrim, estetiiin yani sira sailamlik ve geçirimsizlik niteliklerini iyileitirmeyi amaçlar. Parçayi geçirimsiz kilabilmek için piiirme ve içini sirla kaplama yöntemleri geliitirilmiilerdir.
Testilerin suyu soiuk tutma özellikleri ise istenmeyen ...
Sandviçi Kim icat Etti
Sandviç, iki ince ekmek dilimi arasina istenilirse yai sürülüp, peynir, domates, jambon, salam, sucuk, sosis, tavuk, balik, v.b. konularak hazirlanan yiyecek olarak tanimlanabilir. Çok genii bir kapsama sahip sandviçte ekmek dilimlen arasina toplumlarin yemek kültürlerine göre yenilebilecek her iey konulabilir.
Sandviç isminin kökeni ingilizce'deki 'sandwich'tir. Dünya haritasina bakildiiinda Sandwich adi altinda biri Atlas Okyanusu'nun güneyinde, diieri Hawai'de iki ada grubu görülebilir. Sandviçe adini veren asil yer ise ingiltere'de Kuzey Denizi yakininda, Ortaçaiin bei büyük limanindan bi...
Tosttaki Peynirin Uzamasi
insanlar ekmeii firinda piiirmeye bailadiklarindan beri tost yemeye de bailadilar. Ancak o zamanlar ekmeiin tekrar isitilmasinin nedeni deiiiikti. Amaç ekmeiin tadini deiiitirmek deiil daha uzun süre muhafaza edebilmekti.
Binlerce yil boyunca ekmeiin, çatal benzeri demir çubuklara takilarak iii yapar gibi ateite kizartilma iekli deiiimedi. Tost yapiminda en büyük aiama 19. yüzyilda Amerika'da oldu. Tellerden ve teneke plakalardan yapilmii bir kafes, kömür sobasinin üstüne yerleitiriliyor, bir kerede dört ekmek tost haline getirilebiliyordu. Elektriiin keifi ile her iey deiiiti. 20. yüzyilin b...
Yemeiin Teflona Yapiimamasi
Yanmaz tava deyince, teflon denilen kimyasal bir madde ile kaplanmii, yiyeceklerin yapiimadiii mutfak gereçleri akla gelir. Teflon, dünyadaki en kaygan madde olarak Guinness rekorlar kitabina girmiitir. Teflon tava veya tencere üzerinde isitilan yemek yanmaz, yapiimaz, yai kullanimina pek ihtiyaç duyulmaz. Bu nedenlerle de temizdir, ekonomiktir, diyet yapanlar için idealdir.
Yapiima olayi fiziksel ve kimyasal olarak iki türlüdür. Ayakkabiniza yapiian bir sakizin yapiima iekli fizikseldir. Elle veya baika bir malzeme ile kolayca ayrilabilir. Yumurtanin normal bir tavaya yapiimasi da fiziksel y...
Ketçap Neden Zor Çikar
Günümüzde ketçap tamamen domatesten yapilmii bir sos olarak taninir. Halbuki ketçap, asirlar boyu yemeie tat veren ve iitah açan, deiiiik yiyeceklerden hazirlanmii bir sos olarak bilindi. ilk olarak milattan önce 300 yillarinda Romalilar tarafindan hazirlanan ezme veya püre halindeki bu sos, yai, sirke, biber ve kurutulmui küçük baliklardan hazirlaniyor, balik ve tavuk yemeklerine lezzetlerini arttirmak için konuluyordu.
Her ne kadar Romalilarin ezmeleri kayda geçen en eski sos olarak bilinse de ketçabin atasi sayilamazlar. Çin'de 1690 yilinda yine balik ve tavuk yemekleri için, tuzlu suda sa...
Yiyecek Seçmenin Nedeni
Lezzet, halk arasinda yiyeceiin tadi olarak bilinir, halbuki tat. lezzet duyusu içindeki faktörlerden sadece bir tanesidir. Yiyeceiin lezzetini, tadinin yani sira kokusu, sicakliii, sertliii, görünüiü ve içindeki baharatlar da belirler. Lezzet duyusu ayrica kiiinin yaiina, sigara içip içmemesine halta diilerindeki protezlere bile bailidir.
Yemek aiza gönderilmeden önce, gözler dii görünüiü hakkinda beyine bilgiler gönderirler. Sonra yiyecek aiza yaklaitirilirken koklanir. Yemeiin kokusunun alinabilmesi için burun içinde hava akimi olmasi gerekir. Nezle olunduiunda burun tikanip hava akimi dur...
Sirke ile iarap Farki
Sirkenin tarihi de neredeyse iarap kadar eskidir. Aslinda sirke ekiimii iaraptir. Muhtemelen 10 bin yil önce tembel bir iarap imalatçisi, iarabi yaparken uzun süre bekleterek hava almasina, sonucunda da ekiimesine sebep olmui böylece bilmeden, rastlantiyla sirkenin kaiifi olarak tarihe geçmiitir. Binlerce yil her medeniyet deiiiik meyve, sebze ve hububattan kendi usullerince sirke yapmii ama sirkeleimenin ne olduiu ancak geçen yüzyilin bailarinda anlaiilabilmiitir.
Genellikle sirkenin sadece salatalarda, turiularda, salçalarda, gida maddelerinde kullanildiii sanilir. Halbuki tarihe bakildiiin...
Süt Neden Kaymak Tutar
inek sütünün yüzde 87'si sudur. Geri kalani yai, protein ve laktoz adi verilen süt iekeri olup, bileiiminde ayrica kalsiyum, fosfor gibi mineraller ve pek çok vitamin bulunur.
Sütün içindekiler deiiiik fiziksel durumlarda bulunurlar. Yai, sütün içinde emülsiyon halindedir. Bir süt damlasina mikroskopla bakildiiinda yüzeye çikan küçük kabarciklar halinde yai tanecikleri görülür. Laktoz ve proteinler ise eriyik halindedirler.
Sütte üç tür protein bulunur. Bunlardan 'kazein' süte beyaz rengini verir. Diier ikisi yani 'albümin' ve 'globülin' kaynamii sütteki kaymaii oluituran ana maddelerdir. Si...
Ekmek Neden Bayatlar
Bayatlamak ifadesi genellikle gidalarin tazeliklerini kaybetmeleri anlaminda kullanilir. Ekmeiin bayatlamasi ise biraz farklidir. Ekmek bir gece üstü açik olarak ortalikta birakilirsa ertesi gün sertleiir. Bu, kizartma makinesinde kizartilan ekmeiin sertleimesinden deiiiik bir olaydir. Bunu önlemek için ekmek, üstü örtülerek kapali bir yerde veya buzdolabinda muhafaza edilir.
Açik havada ekmeiin sertleimesi, içindeki nemin buharlaimasi ieklinde izah edilebilir ancak hammaddesi yine un olan bir bisküvi açikta birakilirsa tam tersi olur. Ertesi gün bisküvi yumuiar.
Bisküvi adi iki defa anlamin...
Kalori Nasil Ölçülüyor
Kalori denilince aklimiza gidalar gelir ama aslinda kalori bir enerji birimidir. Her çeiit enerji kalori ile ölçülür. Bilimsel olarak l gram suyun isisini l derece yükseltmek için gerekli enerji miktaridir diye tarif edilir. Nedendir bilinmez gida ve fizik dali ile uiraianlar arasinda enerjinin birimi ile ilgili garip bir anlaimazlik vardir. Gida uzmanlarinin l kalori dedikleri deier aslinda bilimsel olarak l.000 kalori yani l kilokaloridir.
insanlar egzersiz yaparak kalori yaktiklarini söylerler. Bu pek doiru bir ifade deiildir. Kalori enerjidir, enerji ise yakilamaz ama yiyecekler yakilabil...
Limon Neden Ekiidir
Bu soru 'limonun ekii olmasina yol açan nedir' ieklinde sorulsaydi cevabi basitti, 'içindeki asit orani.' Ekiiliiin asit oraninin yüksekliiinden kaynaklandiii kabul edilir ama ikisi arasindaki bai bu kadar basit deiildir. Deiiiik asitler farkli tatlardadirlar. Ekiilik asidin miktari ve çeiidinin yani sira gidanin diier bileienleri özellikle iekerlerin varliii ile de ilgilidir.
'Limonun tadi niçin ekiidir' sorusunun cevabi ise tam belli deiildir. Tabiat kurallarina göre limonun ekii olmamasi gerekiyor. Limon parlak renkli, hoi kokulu bir meyvedir. Meyve ise bitkide tohumlan taiiyan organdir. G...
Sarimsak Neden Kokar
Sarmisak ismi eski Türkçe'deki 'sarmusak'dan gelir. Bu nedenle sarimsak deiil de sarmisak demek daha doiru olur. Sarmisak, soianin yakin akrabasidir. Pirasa da 'allium' denilen bu ailenin bir üyesidir.
Sarmisaiin anavatani Hindistan olarak biliniyor. Tarihin ilk çailarinda Sümerler ve Misirlilar tarafindan ilaç olarak kullanilmii, yemeklere verdiii lezzet özelliii daha sonra anlaiilmiitir.
Yunan uygarliiinda, kariilaiacaklari vampirlere karii kullanmalari için Olimpiyat atletlerinin yanina verilmii, bu inanç ortaçai Avrupa'sinda da kabul görmüi, kurt adamlar ve vampirler gibi ieytani güçlere...
Nane Nasil Serinletir
Nanenin keskin kokusu ve hoi bir serinlik duyumu veren aciliii, içindeki mentolden ileri gelir. Mentolün serinlik hissi vermesi de anestetik yani uyuiturma özelliiinden dolayidir. Anestezi, sinir uçlarindaki alicilari bloke ederek, genel iuur ve his duygularini etkilemeden o bölgedeki alicilari devreden çikarmaktir.
Bilindiii gibi aizin içinde, dilimizde dört ana tat duyusuna (tatli, tuzlu, aci ve ekii) hassas alicilar vardir. Bunlardan her bir alici ayri bir duyuya hassastir ama ayni zamanda isiya da hassastirlar. ilginçtir nane veya içindeki mentol soiuk alicilarini deiil sicak alicilarini ...
Neden Böcek Yemiyoruz
Böcek yeme fikrinin insanda oluiturduiu tek duygu iirenme duygusudur. insanlarin gida tüketim aliikanliklarini, kalori deierleri ve beslenme dengesi deiil, dinler, gelenekler kisacasi kültürler belirler.
Günümüz insanlari sadece birkaç omurgali, yumuiakça ve kabuklulari yemesine kariin, atalarimiz böcek yiyici idi.
Böcekler bol miktarda protein ve yaisiz siiir etinden daha az yai içerirler, içlerinde bol miktarda kalsiyum, demir, çeiitli mineraller ve vitamin vardir.
Protein içeriii bakimindan, çekirge yüzde 50-75, örümcek yüzde 64, karinca yüzde 24, tavuk yüzde 23, balik yüzde 21, siiir...
Biber Neden Acidir
Biber aci deiildir. Aci, tatlinin tersidir ve aciya örnek olarak kininin veya greyfurdun tadi gösterilebilir. Biber aci deiil yakicidir. Bunun tersi ise serinletici olup, buna da örnek olarak nane veya mentol gösterilebilir.
Biberin yakiciliii, içinde bulunan kapsaisin adi verilen bir tür bileiikten kaynaklanir. Bu maddenin büyük bir kismi, biberin etli kisminda ve tohumlarinda bulunur. Bu nedenle ucu pek yakici olmayan biberin, yenildikçe yakiciliii daha çok hissedilir.
Kapsaisin maddesi bibere yakicilik vermekle kalmaz, cilde temas ettiiinde tahriie de yol açar. Hatta bu özelliiinden dol...
Hamburgerin Adi
'Ham' kelimesinin ingilizce'deki anlami 'domuzun bacaiinin üst kismindan tuzlanarak ve kurutularak yapilan yemek' demektir. Öyleyse hamburger domuz etinden yapildiii için mi bu adi almiitiri
Kesinlikle hayir! Hamburgerin tarihi Orta Asya'ya Tatar diye bilinen Türk toplumlarina kadar uzanir. O zamanlar savaiçi Tatar atlilari çii et yiyorlardi. Zamanla bu eti eierlerinin altina koyduklarinda, uzun seferlerde atin hareketleri sonucunda bu etin bir iekilde az da olsa piitiiini ve daha kolay çiinenebilir hale geldiiini keifettiler.
Yillar geçtikçe, Asya steplerindeki uzun seferlerinin sonunda b...
Yiyeceklerin Tuzlanmasi
Yiyeceii tuzlamak insanlik tarihinde bilinen en eski muhafaza metodudur. Arkeolojik kazilarda bu usulün tai devrinde bile bilindiiine dair bulgular elde edilmii, hatta Çin'de bu konuda MÖ 2000 yillarina dayanan kayitlar bulunmuitur. Romalilar eti, baliii, zeytini, karidesi ve peyniri tuzlayarak sakliyorlardi. Eski Misir'da da ölülerin vücutlari bozulmamalari için tuzla kaplaniyordu.
Tuz, suyu çok seven bir kimyasaldir. Yiyecekteki suyu emerek, bakterilerin geliimek için muhtaç olduklari nemli ortami ortadan kaldirir ve bakterilerin yiyeceii bozmalarini önler. Tuz ayni zamanda bu bakterileri ...
Soianin Göz Yaiartmasi
Soianin anavataninin Güneydoiu Asya olduiu saniliyor. Günümüzde ise dünyanin her yerinde, özellikle sicak iklim kuiaklarinda yetiitirilmekte ve tüketilmektedir. Soianin tarihi o kadar eskiye gitmektedir ki, kayitli tarihten de önce Çin, Hindistan ve Ortadoiu'da yiyecek olarak kullanildiii tahmin ediliyor.
Soian besleyici bir gida olmasinin yani sira müthii bir aromatik özelliie de sahiptir. Bu aromada içindeki kükürtlü maddelerin büyük etkisi vardir, ancak aroma tek baiina kükürtlü maddelerden kaynaklanmamaktadir. Soian ve sarmisakta sülfür ihtiva eden amino asitlerin türevleri de vardir.
...
Neden Piiiriyoruz
Vejetaryenler, yani etyemezler lobisine göre, et yemek insan doiasinda yoktur. Et yemenin insan sailiii üzerine olumsuz etkisi olduiu gibi damakta tat alma hissini de bozmaktadir. Ancak etoburlarin gözleri önde, ot oburlarin ise yanda olur teorisine göre, insanin ot obur olduiunu iddia etmek biraz haksizlik olur. insanlar et de yer, ot da. Ama niçin piiirereki insandan baika yiyeceiini piiirerek yiyen, bilinen hiçbir hayvan türü yoktur.
Genel açiklamalara göre, piiirildikçe yiyecekler yumuiamakta, yemek ve hazim kolaylaimaktadir. Bu iekilde onlari küçük parçalara ayirarak yiyebildiiimiz için...
Bira ve idrar
Bira, insanliiin en eski ve en güzel içeceklerinden biridir. Ama bu güzel içkinin küçük bir kusuru vardir. iki bardaii bitirene kadar en az iki kere de tuvalete gitmek zorunda kalinir. Neredeyse içilen bira kadari tuvalete birakilip, gidilir.
Aslinda bu olayin biranin sivi kismi ile pek alakasi yoktur. Bira içince tuvalete gitme ihtiyacini hissettiren 'antidiuretic' denilen bir hormondur. Biz buna kisaca 'ADH' diyeceiiz. Vücudumuzda üretilen bu hormon idrar miktarini ayarlar ve doirudan olmasa da kanimizdaki su miktarini etkiler.
Susuz kaldiiimiz zaman 'ADH' böbreklerimize sinyal gönderip ...
Diyet Kolalarin Batmamasi
Tabii evinizdeki teneke kutu kolalari suya atip, yüzme bilip bilmediklerini test etmek gibi bir merakiniz yoksa bilemezsiniz. Suya atilan bir teneke kutu diyet kola batmaz ama ayni hacim ve ebattaki normal kola batar. Bunun doiruluiunu ABD'deki kola üreticilerinin yetkilileri de onaylamiilardir. Peki diyet kola yüzmeyi nasil öirendii
Her iki kolayi da suya koyduiunuzda (attiiinizda deiil) diyet kola yüzeye doiru çikar ama, klasik kola da tai gibi dibe oturmaz. Yüzeye çikayim mi, çikmayayim mi dercesine salinir durur.
Üreticilerin bu durumu, diyet kolalarda kullanilan suni tatlandiricilarin...
Elmanin Kesilince Kararmasi
Meyve ve sebzelerin bazilarinda kesildiklerinde, kabuklari soyulduiunda veya herhangi bir iekilde zedelendiklerinde farkli tonlarda renk deiiiimleri oluiur. Elma, armut, ayva, patates gibi birçok sebze ve meyve bu özelliii gösterir.
Eier canlilardaki hücre yapisini biliyorsaniz, her bir hücrede binlerce enzim olduiunu da biliyorsunuz demektir. Enzimler hücrenin yaiamasi için gerekli her türlü görevi yerine getirirler. Elmalarin veya patateslerin kesildiklerinde kararmalari iite bu enzimlerden birinin 'polifenol oksidaz' diye adlandirilanin (biz kisaca -PPO- diyeceiiz) yarattiii bir sorundur....
Patlamii Misirin Patlamasi
Patlamii misirin hikayesi bei bin yil evveline, Amerika kitasina kadar uzaniyor. Amerika yerlileri gida için kullanilacak misir ile içi daha sulu olan patlayabilir misirlarin arasindaki farki biliyorlardi.
Kolomb kitaya ayak bastiiinda yerlilerin misir kültürünü gördü, ama asil ilgi 1510'lu yillarda Güney Amerika'da terör estiren Hernanda Cortes'in Aztek'lerin dini ayinlerde ipe dizilmii patlamii misirlari yediklerini görmesi ile bailadi. Üstelik yerliler misiri bir çeiit iiie geçirerek, tekrar tekrar isitarak veya kizgin kuma gömerek deiiiik iekillerde patlatarak yiyorlardi.
Amerika kitas...
Domates Niçin Meyvedir
Genellikle meyveler çii olarak (tabii yikandiktan sonra), sebzeler ise piiirildikten sonra yenilir. Bu da bazi yiyeceklerin meyve mi, yoksa sebze mi olduklarina dair kariiikliklara yol açar. Örneiin domates salatada çii olarak yenilebilir, bunun yaninda tencere yemeii olarak dolmasi da yapilir. Bu durumda domates meyve midir, yoksa sebze mii Genel kaninin ikincisi olmasina raimen aslinda domates bir meyvedir.
Çarii, pazar anlayiiina göre, tabiatta bulunduiu iekilde yenilen ve tadi tatli olan yiyecekler meyvedir. Çariida, pazarda, marketlerde elma, çilek, üzüm ve muz meyve olarak kabul edilir...
Unun Patlayici Özelliii
Tarihte kayda geçen ilk un patlamasi 1785 yilinda italya'da Turiri'de bir ekmek firininda, bir lambanin un tozunu tutuiturmasi sonucu oldu. Ölüme ve fazla zarara yol açmayan bu patlamadan sonra konu unutuldu gitti.
Modern günlerimizin bailangicinda, insanlik tarihinin ana gidasi ekmeiimizin en önemli girdisi olan unun çok ciddi bir iekilde yanarak patlayabileceiini kime söyleseniz herhalde iaka kabul eder gülerdi. 1981'de ABD'de büyük bir hububat silosu infilak edip, 9 kiii ölüp, 30 kiii de yaralaninca gülmeler durdu. 1988'de hububat bulunan yerlere belirli bir emniyet standardi getiren kura...
Çinlilerin Yemek Çubuklari
Aslinda nedeni tam bilinmiyor. Bir görüie göre, vakti zamaninda Çin imparatorlarindan biri halkin ayaklanmasindan korktuiundan, eritilip silah olarak tekrar kullanilabilecek metal olan her ieyin toplanmasini emretmii. Ellerindeki biçak, kaiik ve benzeri ieyleri vermek zorunda kalan Çinliler ne yapsinlar, çaresiz bambu kamiilarindan yapilmii ince çubuklarla yemek yemeye aliimiilar.
Akla daha yatkin gelen diier bir görüie göre ise çubukla yemek adeti Çinlilerin yiyeceklerini küçük parçalara bölüp yeme aliikanliklarindan ve buna baili olarak zaman içinde çok önemli bir ihtiyaçtan kaynaklaniyor....
Yumurtanin Rengi
Bakkaldan veya marketten yumurta alirken kabuiunun rengi sizin için önemli mi, bu konuda bir tercihiniz var mii Sizce kabuk renkleri farkli olan yumurtalarin içleri de besin deieri olarak farkli olabilir mii Tavuklarin niçin bazilarinin yumurtalari beyaz da bazilarinin açik kahverengii
Bu konuda iki zit ama ikisi de yanlii olan görüi var. Kabuktaki beyaz rengin, yumurtanin ideal oluiumunu tamamladiiini gösterdiiini, bunun diiinda bir renk deiiiiminin kalitede düiüi anlamina geldiiini iddia edenlerin yani sira kabuiun rengi ne kadar koyu ise besin açisindan da o kadar deierli olduiunu ileri s...
Gidalarin Dondurulmasi
Bugün artik hemen hemen her evde buzdolabi var. Günlük gidalarimizi bozulmasinlar diye buzdolabinda saklarken, uzun süre saklayacaklarimizi da buzluk veya derin dondurucu dediiimiz kismina koyuyoruz. Gidalarin normal hava iartlarinda bozulmalarinin nedeni, bu ortamda gidada bulunan bakterilerin, mikroplarin kisacasi mikro organizmalarin geliierek faaliyetlerini sürdürmeleridir.
Gidalari soiukta veya dondurarak muhafaza en çok baivurulan ve püf noktalan olan yöntemlerdir. Bu arada gida muhafazasinda tam tersi yollar da vardir. Isitarak muhafaza ve kurutma gibi. Hatta turiu kurmak bile bir muh...
iarabin Yillanmasi
Dünyanin çeiitli yerlerinde yetiitirilen üzümlerin renkleri de çok çeiitlidir. iarap yapiminda kullanilan üzümlerin renkleri iki ana gurupta toplanir. San ile yeiil arasinda rengi olanlara 'beyaz üzüm', kirmizi ile mavimsi siyah renk arasinda olanlara 'siyah üzüm' denilir.
Kirmizi iaraplar siyah üzümden yapilirken, beyaz iaraplarin da sadece beyaz üzümlerden yapildiii bilgisi doiru deiildir. Burada önemli olan üzümün kabuiudur. Kirmizi üzümü olduiu gibi kullandiiinizda kirmizi iarap elde edersiniz. Kirmizi veya beyaz fark etmez tüm üzümlerin kabuklarini soyduiunuzda ise sonuçta beyaz üzüm el...
Ari Sütü Nediri
Bir ari kolonisinde on binlerce iiçi ari, binlerce erkek ari ve sadece bir tane ana (kraliçe) ari vardir. Ana ari kovanin her ieyidir, yokluiunda ii düzeni ve üretim durur. Ana ari kovanda tek olduiu gibi, ölümü halinde yerine geçebilecek ikinci bir ariya da izin vermez. Kovanda ana ari adayi olmak demek ölüm demektir.
Ana arinin yok olmasina bir iekilde ölmesi neden olabileceii gibi arici tarafindan da bilinçli olarak kovandan alinabilir. Ana ari yok olunca koloninin kendisine süratle yeni bir ana ari edinmesi gerekecektir. Bu yeni ana ari eskisinin yumurtladiii son yumurtalardan çikacaktir...
Yalnizca Havuç Yenirse
Evet doirudur. Hatta bu konuda çok ileri gidilirse ölüme yol açabilecek zehirlenmeler bile olabilir. Fakat havuçtan zehirlenme olayi o kadar azdir ki, patatesin yeiillenmii kisminin yaratabileceii zehirlenmenin yaninda deierlendirmeye bile alinmaz.
Havuç, kökü yenilen otsu bir bitkidir. ilk olarak bundan 3 000 yil kadar önce Orta Asya'da Afganistan dolaylarinda yetiitirilmii, buradan da Ortadoiu yoluyla dünyaya daiilmiitir. Asli yol kenarlarinda, kiraç yerlerde yetiien yabani havuçtur.
ilk havuçlarin renklen turuncu deiildi. Beyaz, pembe ve sari idiler. Turuncu veya kirmizimsi havuçlar 160...
Çayi Kim Keifettii
Çaysiz bir dünya nasil olurdu acabai Çay keifedilmeseydi, çaydanlik, çay fincani, kaiiii, iiyerlerinde çay paydosu, iehirlerarasi otobüslerde çay molasi olamazdi. iükür ki çay milattan önce 2737 yilinda büyük Çin imparatoru Shen Nung tarafindan tesadüfen de olsa keifedildi.
Shen Nung bir gün bahçede aizi açik bir kapta su kaynatirken çaliliklardan bir kaç yaprak kaynayan suyun içine düitü. Nung yapraklari suyun içinden toplayamadan yapraklar suda kaynamaya, hoi bir koku etrafa yayilmaya bailadi. imparator merak edip suyun tadina bakinca çay keifedilmii oldu.
imparatorun kendi keifi hakkind...
Bira Neden Köpürüri
Bira yapiminin bailangici neredeyse tahil tarimi kadar eskidir. ilk kez 8000 yil kadar önce Akdeniz'in doiu kiyisinda yaiayanlar tarafindan yapildiii sanilmaktadir. Hatta baicilik ve iarapçiliiin yayginlaimasindan önce Akdeniz kiyilarinda biraciliiin bilindiii tarih kaynaklarindan anlaiilmaktadir.
Günümüzde nasil raki Türklerin, iarap Fransizlarin, votka Ruslarin milli içkisi haline gelmiise, bira da baita Almanya olmak üzere kuzey-bati Avrupa'nin milli içkisi olarak kabul edilebilir. Almanya'da kiii baiina yillik bira tüketimi Türkiye'nin 20 katidir.
Bütün dünyada hemen hemen ayni telaffu...
Soiuiun Bai Airitmasi
insanlarin yaklaiik yüzde 30'unun dondurma gibi çok soiuk bir gidayi yedikten veya soiuk bir içeceii çabucak içtikten sonra bailari airir. 'Beyin donmasi' veya 'dondurma baiairisi' da denilen bu airi, kalp hastalarinin sol kollarinda duyduklari airi gibi, orijini farkli, duyulduiu yerin farkli olduiu bir airi çeiididir. Airi aiizda deiil de baita duyulmaktadir.
Bir görüi, bunun nedeninin sinüslerimiz, yani burnumuzdan aldiiimiz havayi akciiere giderken nemlendiren, hastalandiiimizda iiien, burnumuzun üstündeki boiluklar olduiunu ileri sürüyor. Buna göre soiuk bir iey yenildiiinde, boiluklard...