Bu soru 'limonun ekii olmasina yol açan nedir' ieklinde sorulsaydi cevabi basitti, 'içindeki asit orani.' Ekiiliiin asit oraninin yüksekliiinden kaynaklandiii kabul edilir ama ikisi arasindaki bai bu kadar basit deiildir. Deiiiik asitler farkli tatlardadirlar. Ekiilik asidin miktari ve çeiidinin yani sira gidanin diier bileienleri özellikle iekerlerin varliii ile de ilgilidir.

'Limonun tadi niçin ekiidir' sorusunun cevabi ise tam belli deiildir. Tabiat kurallarina göre limonun ekii olmamasi gerekiyor. Limon parlak renkli, hoi kokulu bir meyvedir. Meyve ise bitkide tohumlan taiiyan organdir. Genellikle tatli, sulu ve etli olur. Meyvelerin en temel görevlerinden biri tohumlarin olabildiiince uzak bir alana yayilmalarini sailamaktir. Böylece tohumlarin ana bitkinin dibine düierek onun besinini bölüimesi ve burada çimlenen fidelerin sikiiik biçimde büyümeleri önlenmii olur.

Bazi meyve türlerinde tohumlar paraiüte benzeyen tüy demetlerinin yardimiyla uçarak bitkiden uzaklaiirlar. Bazi kuru meyveler kendiliklerinden yarilip açilirlar ve bitki rüzgarda sallandikça tohumlan çevreye saçilirlar. Bazilari ise birdenbire patlayarak tohumlarini hizla çevreye firlatirlar. Doiadaki meyvelerin çoiunluiunda ise tohumlar baita kuilar olmak üzere çeiitli hayvanlar tarafindan çevreye yayilirlar.

Meyveler parlak renkleri, hoi kokulari ve tatlari ile hayvanlarin dikkatlerini çekerler. Hayvanlar, yedikleri meyvelerin etlerini sindirip sert çekirdeklerini yani tohumlarini diikilariyla kilometrelerce öteye atarlar. Böylece tohumlarin çok uzaklara yayilmalarina araci olurlar.

Limon meyvesinin etli içi o kadar ekiidir ki, insanlar tarafindan doirudan yenmez, daha çok sikilarak yemeklere, salatalara, içkilere katilir. Öyleyse limonu diier meyvelerden ayiran nediri Niçin tadi, hayvanlarin ilgisini çeksin, tohumlari daiilabilsin diye tatli deiildiri

Aslinda limonun ekii tadindan hoilanan baita maymunlar olmak üzere birçok hayvan vardir. Bunlarin gerçekten ekii tattan hoilandiklari için mi limon yedikleri yoksa vücutlarindaki C vitamini dengesini sailamak için içgüdüsel olarak mi böyle davrandiklari tam bilinmemektedir.

Anayurdunun Hindistan'in kuzeybati kesimleri olduiu sanilan limon aiaçlari yüzyillardir Güney Asya'da ve Anadolu'da yetiitirilmektedir. 12. yüzyilda Araplar tarafindan ispanya'ya götürülmüi ve oradan tüm Avrupa'ya yayilmiitir. Turunçgillerin en önemli özelliii eski çailardan beri insanlar tarafindan bilinçli olarak yetiitirilmeleridir.

Turunçgiller ailesinin fertlerini yani limon, portakal, turunç ve greyfurtu ticari olarak siniflandirmak oldukça kolaysa da türlerin bitki bilimi açisindan ayirt edilmesi son derecede güçtür, çünkü günümüzde birbirlerinden kolaylikla ayirt edilebilen turunçgiller fertlerinin yüzyillar boyu melezlenerek nasil oluituklarini, hele tabiattaki ilk hallerini kestirmek zordur.

Limon aiaçlan hala üstün nitelikli aiaçlardan alinan sürgünlerin dayanikli anaçlarla çapraz iekilde aiilanmalari yolu ile çoialtilirlar. Bu ii için de anaç olarak genellikle tadi ekii ve aci olan turunç aiaçlan seçilir.

Görünen odur ki, limona ekiilik tabiat tarafindan verilmemiitir. Muhtemelen ilk limonlar tatliydi. Tohumlarinin saçilmasi için artik hayvanlara ihtiyaci kalmayan limon, insanlar tarafindan sürekli aiilanarak istenilen özelliii kazanmasi sailandi ve ekii hale getirildi.

---

Etiketler : [ anadolu ] [ büyüme ] [ ispanya ] [ portakal ] [ bilinç ] [ meyve ] [ turunçgiller ] [ asitler ] [ sinif ] [ meyveler ] [ PORTAKAL ] [ SALATA ] [ görevleri ] [ arap ] [ greyfurt ] [ renkler ] [ limon ] [ yemekler ] [ asit orani ] [ asit oran ] [ maymun ] [ paraiüt ] [ ieker ] [ anayurdu ] [ anayurdunun ] [ kilomet ] [ salatalara ] [ etlerinin ] [ maymunlar ] [ turunç ] [ iEKER ] [ turun ] [ aiaç ] [ aiaçlar ] [ yedik ] [ ÇEKiRDEK ] [ hall ] [ Tohum ] [ rüzgar ] [ gida ] [ MEYVELER ] [ ASiTLER ] [ PARAiÜT ] [ türleri ] [ TURUNÇGiLLER ] [ nedir ] [ vücut ] [ saç ] [ salata ] [ limonun ] [ çaila ] [ fide ] [ yanik ] [ hindistan ] [ lez ] [ kuilar ] [ çailar ] [ ViTAMiN ] [ tohum ] [ vitamin ] [ KUiLAR ] [ MEYVE ] [ demet ] [ niçin ] [ SPA ] [ ANAYURDU ] [ çekirdek ] [ ekirdek ] [ k l ] [ at k ] [ spa ] [ fii ] [ eski çai ] [ c vitamini ] [ görevler ] [ c vitamin ] [ asya ] [ GREYFURT ] [ güney asya ] [ limon neden ekiidir ] [ içki ] [ RÜZGAR ] [ bilei ] [ güdü ] [ kurallar ] [ hindi ] [ ok u ] [ kilo ] [ koku ] [ k na ] [ eski ça ] [ limo ] [ KURU MEYVE ] [ i EK ] [ EKiRDEK ] [ fiğ ] [ port ] [ gandi ] [ KiLO ] [ RENKLER ] [ ASITLER ] [ sulu ]