Dünyanin çeiitli yerlerinde yetiitirilen üzümlerin renkleri de çok çeiitlidir. iarap yapiminda kullanilan üzümlerin renkleri iki ana gurupta toplanir. San ile yeiil arasinda rengi olanlara 'beyaz üzüm', kirmizi ile mavimsi siyah renk arasinda olanlara 'siyah üzüm' denilir.

Kirmizi iaraplar siyah üzümden yapilirken, beyaz iaraplarin da sadece beyaz üzümlerden yapildiii bilgisi doiru deiildir. Burada önemli olan üzümün kabuiudur. Kirmizi üzümü olduiu gibi kullandiiinizda kirmizi iarap elde edersiniz. Kirmizi veya beyaz fark etmez tüm üzümlerin kabuklarini soyduiunuzda ise sonuçta beyaz üzüm elde edersiniz. Yillanma terimini bütün iaraplar için kullanmak yanliitir.

Eier iarap ileride yillandirilacaii düiünülerek imal edilmiise bu gerçekleiebilir. Diierlerinde iarabi özellikle sofra iarabini yillarca saklamak ona deier kazandirmaz. Yillandirilabilen iaraplar çok seçkin bir tür kirmizi iaraplardir. Dünyada üretilen bu tür iaraplarin ancak yüzde 5'i yillanmaya uygundur.

iaraplar genellikle meie aiacindan yapilmii varillerde dinlendirilirler. Sonra iiieye alinanlar iiielerinde de 20 yil kadar bekletilirler. Yillanma hizi iiienin içinde varillere göre daha düiüktür. iaraplar varillerden alindiklarinda tatlari biraz tatli olabilir. 6 ay beklenilirse mayhoi olmaya bailayabilirler. Tekrar yumuiak, hoi ve tatli hale dönüimeleri için en az 5 yil daha beklemek gerekir.

Kirmizi iaraplarda yillandikça oluian bu geliimenin sebebi üzümün kabuiu ile birlikte imal edilmeleridir. Üzümün kabuiunda 'tanin' adi verilen bir kimyasal bileiim vardir. Bailangiçta iarabi etkilemeyen tanin molekülleri zamanla birleierek daha büyük moleküller oluitururlar ve yillanmii iarabin oluimasini sailarlar.

Küçüklerin birleierek büyükleri oluiturmalarina kimya dilinde 'polimerizasyon' deniliyor. Eier bir daha bu tip bir iarap sipariii verirseniz ve ilk tattiiinizda 'ah, çok iyi polimerize olmui' derseniz, çevreye bir iarap uzmaniymiisiniz izlenimini verebilirsiniz.

iarabin içinde oluian kimyasal reaksiyonlar bu kadarla da bitmiyor. Etil alkol ile tartarik asidin dengeye gelmesi 13 yil aliyor. Yani iyi bir yillanmii iarap en az 20 yilda ortaya çikiyor.

iyi bir yillanma için öncelikle iarap, isi deiiiimlerinden, doirudan gelen iiiktan ve titreiimlerden korunmalidir. Bunun için iarabin, karanlik bir yerde, serin bir ortamda, tercihen 12 derecede ve yatik olarak kalmasi gerekir. iiienin mantarinin kurumamasi, iarabin hava almamasi için ortam biraz da nemli olmalidir.

iarabi teknolojinin imkanlarini kullanarak, iiiedeki oksijeni alip, isitarak çok daha süratli yillandirmak mümkün. Ancak iarap üreticileri bunu, tüm iilemleri, özellikle isitma süresini kontrol bakimindan çok riskli buluyorlar. Bu tip üretimi meslek ahlaki bakimindan da doiru bulmuyorlar.

---

Etiketler : [ MOLEKÜL ] [ teknoloji ] [ üzüm ] [ izlenim ] [ kimyasal reaksiyonlar ] [ ahlak ] [ alkol ] [ kimya ] [ risk ] [ oksijen ] [ denge ] [ moleküller ] [ iyonlar ] [ iiik ] [ terim ] [ mantar ] [ iarap ] [ arap ] [ iYONLAR ] [ IiIK ] [ YONLAR ] [ rap ] [ renkler ] [ iyon ] [ bakim ] [ molekÜl ] [ MOLEKÜLLER ] [ mavi ] [ molekül ] [ retim ] [ ailar ] [ kirmiz ] [ meie aiaci ] [ meie ] [ oksijeni ] [ üretim ] [ yonlar ] [ iilem ] [ atik ] [ eklem ] [ olmui ] [ olmu ] [ meslek ] [ TEKNOLOJi ] [ TEKNOLOJ ] [ polimer ] [ irmak ] [ tip ] [ riskli ] [ Iiik ] [ OKSiJEN ] [ ersin ] [ kirmizi ] [ iarap yapimi ] [ arab ] [ anta ] [ Ahlak ] [ yüzde ] [ hale ] [ gey ] [ kimyasal reaksiyon ] [ deiiiim ] [ uiak ] [ titreiim ] [ ÜZÜM ] [ ANAR ] [ kurum ] [ rize ] [ yasa ] [ kimy ] [ yükler ] [ Ak m ] [ I IK ] [ TIP ] [ çelik ] [ iZiM ] [ aiaç ] [ tart ] [ 20 yy ] [ budun ] [ birlei ] [ birle ] [ kimyasal ] [ ebe ] [ maya u ] [ Üretim ] [ etkileme ] [ iONLAR ] [ e im ] [ Dirili ] [ korunma ] [ Oksijen ] [ bilei ] [ ak m ] [ teknoloj ] [ Kimya ] [ ekleme ] [ beyaz ] [ dirili ] [ AiAÇ ] [ seri ] [ eiim ] [ I ik ] [ i ik ] [ İZİM ] [ pili ] [ yağ ] [ miyo ] [ MOLEK ] [ molek ] [ sıra ] [ titre ] [ ıra ] [ İONLAR ] [ RENKLER ]