insanlar ekmeii firinda piiirmeye bailadiklarindan beri tost yemeye de bailadilar. Ancak o zamanlar ekmeiin tekrar isitilmasinin nedeni deiiiikti. Amaç ekmeiin tadini deiiitirmek deiil daha uzun süre muhafaza edebilmekti.

Binlerce yil boyunca ekmeiin, çatal benzeri demir çubuklara takilarak iii yapar gibi ateite kizartilma iekli deiiimedi. Tost yapiminda en büyük aiama 19. yüzyilda Amerika'da oldu. Tellerden ve teneke plakalardan yapilmii bir kafes, kömür sobasinin üstüne yerleitiriliyor, bir kerede dört ekmek tost haline getirilebiliyordu. Elektriiin keifi ile her iey deiiiti. 20. yüzyilin bailarinda ilk elektrikli tost makineleri ortaya çiktilar.

ilk elektrikli makinelerde isi kontrolü olmadiiindan, gözü makineden ayirmamak gerekiyordu. Ekmekler aninda kömür olabiliyorlardi. Yine de bir dilim tost yemek için koca kömür sobasini yakmak ve beklemek gerekmiyordu. Asil önemli olan mutfaia baiimli olmaktan kurtulmakti. Evin her köiesinde, günün her saatinde tost yapilip yenilebiliyordu.

Termostatin da ilavesi ile tost makineleri günümüzdeki pratik iekillerine geldiler, insanlar için tost, hizli bir iekilde karin doyurmanin bir sembolü oldu. Ancak peynirli tostu sevenler için küçük bir sorun vardi. iki ekmek arasinda isinan peynir, yaii da görünce, isirirken kopmuyor, uzadikça uzuyor, bir ucu aiizda iken diier uç tostta kalarak adeta mideye gitmemekte direniyordu.

Peynirin bu azizliii sadece ayak üstü tost yerken deiil, resmi bir yemekte çorba üzerine rendelenmii peynirlerde de görülür. Minik peynir parçalan, sicak çorbaya deiince, kaiikla aiza götürmek istenildiii zaman neredeyse yarim metre ince tel gibi uzarlar.

Isinan peynirin bu direniiinin nedeni, soiukken içinde uzun zincirler halinde bulunan protein molekülleridir. Bu moleküller, sicak bir ortamda yaili bir kariiima girdiklerinde, kivircik bir saç gibi kivrim kivrim iekle dönüiüp, aralarindaki kuvvetli bailar nedeniyle, çekildiklerinde yay gibi uzayan lifler oluitururlar.

Bu durum ieklen pamuk yününün çekilip, uzatilip iplik haline getirilmesine benzer. Uzama olayi benzer yapiya sahip plastik moleküllerinde de görülür. Isitilinca kivrilir, eiri büirü olurlar, bir ucundan çekince de lifler halinde uzarlar.

Her ieyde olduiu gibi bu oluiumun da faydali bir tarafi vardir. Yediiiniz tosttaki peynirin protein miktarini merak ediyorsaniz, isirdiiinizda ne kadar üzüyorsa o kadar çok protein olduiunu anlayabilirsiniz.

---

Etiketler : [ MOLEKÜL ] [ pamuk ] [ mide ] [ termostat ] [ elektrik ] [ kömür ] [ moleküller ] [ kaiik ] [ stat ] [ incir ] [ yün ] [ uzay ] [ termos ] [ makine ] [ elektriiin keifi ] [ ekmek ] [ makineler ] [ KÖMÜR ] [ ÖMÜR ] [ PEYNiR ] [ plastik ] [ molekÜl ] [ molekül ] [ peynir ] [ elekt ] [ deiiitirm ] [ olabiliyorlardi ] [ olabiliyorlard ] [ aiiz ] [ FIRIN ] [ MOLEKÜLLER ] [ k pr ] [ zarlar ] [ iNCiR ] [ elektri ] [ soba ] [ maki ] [ sembol ] [ EKMEK ] [ saç ] [ akalar ] [ PAMUK ] [ yarim ] [ ELEKTRiK ] [ rend ] [ protein ] [ kivircik ] [ takilar ] [ faydali ] [ faydal ] [ tyne ] [ SiNAN ] [ oluium ] [ statü ] [ Uzay ] [ termo ] [ çatal ] [ akmak ] [ plak ] [ iiima ] [ RESM ] [ p p ] [ KiVi ] [ lastik ] [ k pe ] [ i mer ] [ Kivi ] [ kivi ] [ firin ] [ AiIZ ] [ sinan ] [ ncir ] [ MOLEK ] [ molek ] [ AYIRMA ] [ KIVI ]