Tarihte kayda geçen ilk un patlamasi 1785 yilinda italya'da Turiri'de bir ekmek firininda, bir lambanin un tozunu tutuiturmasi sonucu oldu. Ölüme ve fazla zarara yol açmayan bu patlamadan sonra konu unutuldu gitti.

Modern günlerimizin bailangicinda, insanlik tarihinin ana gidasi ekmeiimizin en önemli girdisi olan unun çok ciddi bir iekilde yanarak patlayabileceiini kime söyleseniz herhalde iaka kabul eder gülerdi. 1981'de ABD'de büyük bir hububat silosu infilak edip, 9 kiii ölüp, 30 kiii de yaralaninca gülmeler durdu. 1988'de hububat bulunan yerlere belirli bir emniyet standardi getiren kurallarin uygulanmasina bailanilmasina raimen 90'li yillarda sadece ABD'de undan kaynaklanan ortalama yilda 13 patlama oldu.

Peki nasil oluyor da un bu kadar tehlikeli bir iekilde patlayabiliyori Sebebi basit. Çünkü o bir karbonhidrat. Havada toz olarak asili duran karbonhidratin miktari, bir metreküpte 50 grami aiinca herhangi bir iekilde tutuiturulduiunda patlar. Un tozlari o kadar küçüktür ki, aninda yanar ve bu yangin diierlerine zincirleme yayilir. Bu da toz bulutunda, ortama da baili olarak, patlayici bir güç oluiturur. Benzer durum ieker, puding ve hatta çok ince testere talailarinda bile oluiabilir.

Bir yanginin çikmasi için üç ieyin bir arada olmasi gerekir. Hava (içindeki oksijen), yanici madde (burada un oluyor) ve tutuiturucu. Silolarda insanlarin çaliitiklari yerlerde tutuimak için gereken metreküpte en az 50 gram un tozu miktarina pek ulaiilamaz. Tabii burada unutulmamasi gereken patlamaya sebep verenin yanici maddenin havada asili duran toz miktari olduiudur, yoksa yere serilen unda böyle bir tehlike yoktur.

Silolarda tutuimaya sebep olan ieyler, bilinçsizce yapilan bir kaynak, bir kesme iilemi, sigara, asansörler ve konveyörlerin mekanizmalarindan çikan kivilcimlar olabilir. iüphesiz ortamin da çok önemi vardir. Patlamanin yarattiii büyük basinç boialacak yer bulamazsa binayi bile yikabilir. Açik havada ise patlama olmaz ama yine de tehlikeli bir alevlenme olur.

Hanimlar, endiielenmeyin, kurabiye veya börek yapmak için aldiiiniz bir kilo undan 50 grami havaya uçmaz. Bu olay için tonlarca un gerekir. Hamur yoiurmak için balkona çikmaniza hiç gerek yok!

---

Etiketler : [ sigara ] [ iüphe ] [ phe ] [ konveyör ] [ oksijen ] [ incir ] [ bilinç ] [ insanlik tarihi ] [ tutui ] [ tarihi ] [ ekmek ] [ basinç ] [ alacak ] [ bulut ] [ kaynak ] [ metre ] [ karbon ] [ gül ] [ ieker ] [ mizin ] [ ital ] [ uçma ] [ uba ] [ iEKER ] [ insanlik ] [ FIRIN ] [ küp ] [ mod ] [ gida ] [ lamba ] [ abd ] [ iNCiR ] [ erhan ] [ EKMEK ] [ LAMBA ] [ OKSiJEN ] [ italya ] [ ABD ] [ yangin ] [ karbonhidrat ] [ arbon ] [ günler ] [ mekan ] [ test ] [ asansör ] [ Lamba ] [ güler ] [ emniyet ] [ fil ] [ 1981 ] [ patlayici ] [ balk ] [ unun patlayici özelliii ] [ 0 G ] [ üphe ] [ yang ] [ edim ] [ eiim ] [ sans ] [ tun ] [ gram ] [ talya ] [ evlenme ] [ KANI ] [ Oksijen ] [ kurallar ] [ moi ] [ Sigara ] [ modern ] [ basinc ] [ ILO ] [ kilo ] [ iab ] [ KiVi ] [ seri ] [ peki ] [ moğ ] [ ilo ] [ Kivi ] [ kivi ] [ firin ] [ i EK ] [ tui ] [ ncir ] [ ALİ ] [ KiLO ] [ KIVI ] [ ARBON ] [ toz ] [ standard ]