Politika » CIA Operasyonlari

Angola'da iç Savai



Angola'ya müdahale, CIA'nin en anlamsiz operasyonu olmaya güçlü bir adaydir. Akitilan kanla varilan hedeflerin -ki hedeflerin ne olduiu da belli deiil- orani, bu operasyonu kesin olarak CIA'nin en büyük fiyaskosu yapar.

1975'te Portekiz imparatorluiu çökünce, Afrika'daki sömürgesi Angola iktidar mücadelesi veren üç gruba kaldi. Gruplarin üçü de deiiiik dönemlerde hem kapitalizmle hem sosyalizmle flört ettiler; hem Doiu'dan hem Bati'dan yardim aldilar. ABD'nin müttefiki Zaire bir fraksiyonu destekledi. Sovyetler bir baikasina, MPLA'ya arka çikti. CIA ise üçüncü grubu, Jonas Savimbi'nin UNITA'sini tercih etti.

CIA'nin Angola'ya kariimasinin bailica nedeni, Diiiileri Bakani Henry Kissinger'in, Saygon'un düimesinden sonra "güçlü olduiumuzu" dünyaya göstermek için en kisa sürede bir baika savai çikarma karariydi. Petrolden endiie ettiiimizi söylüyorduk, oysa Angola'da kayda deier petrol yoktu. Düiman kontrolüne geçmemesi için müdahale etmek zorunda olduiumuzu açikladik. Ayrica, 1975'ten beri petrol alanlarini kontrol altinda tutan MPLA, savai boyunca Bati'ya petrol satmayi sürdürdü. Gösterilen bir baika saçma savai gerekçesi de, Angola'nin deniz trafiiine yakinliiiydi. Oysa, denize kiyisi olan dünyadaki her ülke ayni durumda.

Kissinger, hiçbir diplomatik giriiimde bulunmadi. Buna kariilik CIA, kana susamii, zalim bir diktatör olan Savimbi'yi ölçüsüz miktarda para ve kanla destekledi. ABD'nin Angola'yi Soiuk Savai alanina dönüitürme kararliliii, Savimbi'yi destekleyen Güney Afrika birlikleriyle, buna kariilik büyük bir baiariyla MPLA'yi destekleyen Küba birliklerini Angola'da karii kariiya getirdi.

Güney Afrika'nin Angola'ya müdahalesi, siyah çoiunluiun kaçinilmaz iktidarini ertelemek amaciyla, tüm komiularini istikrarsizliia sürükleme çabasinin bir parçasiydi. Güney Afrika'nin ABD'nin arka çiktiii grubu desteklemesi, ABD'nin kara Afrika ile iliikilerinde önemli bir tahribata yol açti.

40 milyon dolar harcandiktan ve binlerce insan öldükten sonra, Kongre, Angola savaiina aktarilan fonlari 1976'da kesti. Kongre ilk kez bir CIA operasyonunu oylayarak durdurmui oldu. Ne yazik ki, CIA, Kongre'nin koyduiu yasayi yok etme kararliliiini, Reagan'in 1981'de yönetime geliiine kadar sürdürdü. Bu tarihten sonra, sürüp giden Angola çikmazi 1990'da seçimle sonuçlanincaya kadar, milyonlarca dolar ve binlerce insanin hayati hiç uiruna harcandi.

Savimbi, MPLA kariisinda seçim hezimetine uirayinca, yine CIA'nin desteiiyle savai bailatti. Nihayet 1993'te, ABD Savimbi'den desteiini çekerek MPLA hükümetini tanidi; ancak savai hâlâ sürüyor. O güne kadar 300 bin Angolali öldü, 80 bini sakat, 50 bini yetim kaldi; maddi zarar ise 50 milyar dolari aiti.


Etiketler : [ basin ] [ kapitalizm ] [ sosyalizm ] [ soiuk savai ] [ PORTE ] [ YA AR ] [ YONLAR ] [ ÖMÜR ] [ iyon ] [ komiu ] [ portekiz ] [ sayg ] [ henry ] [ afrika ] [ yakinliii ] [ ital ] [ sömürge ] [ uba ] [ ölçü ] [ karma ] [ yönetim ] [ küba ] [ yonlar ] [ DIL ] [ susam ] [ eklem ] [ sos ] [ petrol ] [ bati ] [ abd ] [ saç ] [ SOS ] [ grup ] [ PETROL ] [ sosyal ] [ fii ] [ gruplar ] [ aga ] [ ABD ] [ SOiUK SAVAi ] [ iktidar ] [ fon ] [ hale ] [ açin ] [ dari ] [ ya ar ] [ sovyetler ] [ ribat ] [ deste ] [ 1981 ] [ hedefler ] [ metin ] [ seçim ] [ ÇAY ] [ KIZ ] [ MiT ] [ çay ] [ sac ] [ harç ] [ lal ] [ i sa ] [ sirik ] [ hala ] [ mazi ] [ güney afrika ] [ iONLAR ] [ ing ] [ yaya ] [ angola ] [ hedef ] [ usa ] [ MAT ] [ Kapitalizm ] [ CIA ] [ Jonas Savimbi ] [ operasyon ] [ ekleme ] [ pera ] [ ni an ] [ LiON ] [ diim ] [ FLÖRT ] [ güney ] [ küme ] [ MİT ] [ cia ] [ imparator ] [ afii ] [ LİON ] [ sırık ] [ Ğ sa ] [ dila ] [ flört ] [ port ] [ sami ] [ İONLAR ] [ arsi ] [ cay ] [ O G ] [ SOSYAL ] [ Sosyalizm ] [ mat ]