Politika » CIA Operasyonlari

Zaire'de Darbe



Kongo, (sonraki adi Zaire) 1960'ta Belçika'dan baiimsizliiini kazandiiinda, Patrice Lumumba ilk baibakani oldu. Parlamentoda güçlü desteii olan karizmatik bir liderdi. Buna kariilik, yalnizca iki ay iktidarda kalabildi.

Solcu Lumumba, hiç de kolay olmayan bir yolu seçerek, ABD ile Sovyetler arasinda tarafsiz bir politika izlemeye kalkiiti. Ganali Kwame Nkrumah'nin iiaret ettiii gibi, ingiltere ve Fransa için Sovyetler'le diplomatik iliikinin sakincasi yoktur, ama buna cüret eden herhangi bir Afrikali lider ABD'nin düimani olurdu.

Lumumba'nin kaderi böyle oldu. Gerçi CIA "düzenli olarak Kongolu politikaci alip satiyordu", ama Lumumba'nin hitabetteki ustaliii, iktidardan uzaklaitirilsa bile onu ABD'nin ayaiina dolanacak bir çali yapacakti. Bu nedenle, Lumumba'nin öldürülmesinin daha doiru olacaiina karar verdiler.

CIA Baikani Allen Dulles, Lumumba'nin öldürülmesi emrini verdi. 1975'te yapilan bir Kongre soruiturmasinda, öldürme emrinin Eisenhower'in onayiyla verildiii yolunda "makul göstergeler" bulunduiu sonucuna varildi. CIA, Afrika'ya öldürücü bir virüs gönderdi. Ancak virüsün kullanilmasina firsat kalmadan, Lumumba CIA destekli Zaire Devlet Baikani tarafindan görevden uzaklaitirildi. O da hayatini kurtarmak için ülkeden kaçti.

Lumumba, CIA'nin yardimiyla, hükümetin kontrolünü ele geçiren General Joseph Mobutu'nun askerleri tarafindan 1960'in Aralik ayinda yakalandi. Lumumba bir ayi aikin bir süre tutuklu kaldi, sorgulandi, iikence edildi, sonra da kafasina kuriun sikildi. Cesedi hidroklorik asit içine atilarak eritildi.

Mobutu o tarihten beri Zaire'yi yönetiyor. Ülkenin genii maden yataklarinin cazibesi, CIA'yi onunla bir güven evliliiine yöneltti. Zaire'deki CIA istasyonu Afrika'dakilerin en büyüiüdür.

Mobutu'nun serveti milyarlarca dolar. Zaire ulusal gelirinin yüzde 40'i ona ve avanesine akiyor. Öte yandan, ortalama bir Zaireli yilda 190 dolar kazaniyor.

Mobutu, protesto eylemi yapan öirencileri "baikana hakaret" suçundan ömürboyu hapisle cezalandiriyor, muhalefet liderlerini akil hastanelerine atarken, basina ve din adamlarina baski uyguluyor. Halki o denli nefret ediyor ki, Mobutu, bir süre nehir ortasinda bir mavnada yaiamak zorunda kaldi.

Mobutu'nun zulmü, zaman geldi CIA'yi bile dehiete düiürdü. CIA, 1977'de Mobutu'ya karii bir ayaklanmayi destekledi. Ama darbe baiarisiz olunca, CIA ve Mobutu öpüiüp bariitilar. 1992'de baika bir isyan patlak verdi. Halen iktidar için Mobutu ile çatiima sürüyor.


Etiketler : [ fransa ] [ basin ] [ maden ] [ tri ] [ gösterge ] [ ingiltere ] [ isyan ] [ HiDROKLORiK ASiT ] [ ÖMÜR ] [ takla ] [ mum ] [ afrika ] [ kare ] [ howe ] [ eisenhower ] [ yaiin ] [ orgu ] [ milyarlarca ] [ almad ] [ anal ] [ suç ] [ ayak ] [ kaderi ] [ LiDER ] [ kuriun ] [ yatak ] [ abd ] [ erit ] [ erhan ] [ isl ] [ devlet ] [ MUM ] [ solcu ] [ halk ] [ belçika ] [ ske ] [ ViRÜS ] [ hitabet ] [ kade ] [ lider ] [ darbe ] [ ABD ] [ ehir ] [ iktidar ] [ hidro ] [ hidroklorik asit ] [ kurtarma ] [ kader ] [ caz ] [ ngiltere ] [ çatiima ] [ hastaneler ] [ sovyetler ] [ ASKER ] [ test ] [ FRANSA ] [ maden yataklari ] [ maden yataklar ] [ atr ] [ metin ] [ ulusal ] [ istasyon ] [ iikence ] [ CAZ ] [ Politika ] [ ONAY ] [ at k ] [ me e ] [ y l ] [ i çi ] [ hastane ] [ DERi ] [ eylem ] [ 1960 ] [ politika ] [ barii ] [ kongo ] [ kuri ] [ DARBE ] [ CIA ] [ ATR ] [ cazibe ] [ klor ] [ öirenci ] [ renci ] [ LYK A ] [ A IZ ] [ yaka ] [ diim ] [ karizma ] [ küme ] [ sol ] [ tekli ] [ cia ] [ irenci ] [ atiima ] [ FRE ] [ asker ] [ atila ] [ e devlet ] [ DERĞ ] [ atilar ] [ aiki ] [ Ingiltere ] [ but ]