Otoritenin bir kraldan veya bir imparatorun elinde olduiu yönetim türü. Yunanca «monos», yalniz ve «arkhein», buyurmak'tan.

Etimolojik anlamina bakilirsa monarii bir kiiinin yönettiii bir dev­let düzenidir. Gerçekte ise bu terim, iktidarin ayni ailede soydan geçme yoluyla kalmasi biçiminde nitelendi­rilebilecek bir yönetim biçimini ta­nimlar.

tanrisal hakka dayanan iktidar

Monarii, yüzyillar boyu, dünyada en yaygin yönetim biçimi olageldi. Bunlar çoiu zaman, geleneksel tani­ma en yakin, tanrisal hakka dayanan monariilerdi: prens, iktidari tek ba­iina elinde tutar ve Tanri'dan baika kimseye hesap vermek zorunda de­iildir, çünkü otoritesini ondan almii­tir. Aslinda, bu tip yönetim hiç bir zaman tam anlamiyla uygulanama­miitir. Gerçekten, en müstebit hükümdarlar bile, uyruklarinin bazilari­ni (zengin ve güçlü soylular, etkili din adamlari gibi) kollamak zorundaydi­lar; üstelik ulaiim ve haberleime araçlarinin yavailiii da onlari, uzak bölgelerdeki topraklarini baikalari eliyle yönetmeie zorluyordu. Bunun­la birlikte otorite gene de kralin ve­ya daniimanlarinin elinde toplan­miiti ve halk, alinan kararlara kariiamiyordu.

meirutiyet geçidi

Birçok ülkede toplumsal ve siyasal geliiim, özellikle XVIII. yy. sonlarin­da, «meirutî» adi verilen yeni bir tür monariinin doimasina yol açti: o za­man hükümdarin yetkileri, yazili bir Anayasa ile tanimlanmii ve sinirlan­mii oluyordu. Bu monarii genellikle «parlamenter»dir ve demokrasiye pek yakin olabilir: kral, devletin sim­gesi olarak kalir, ancak yürütme yet­kisini bir hükümete birakir; hükü­met de halk tarafindan seçilmii bir millet meclisinin kararlarina uyma­ia zorunludur. Sözgelimi Hollanda, Danimarka, ingiltere, isveç ve Belçika'da durum böyledir.

---

Etiketler : [ ulaiim ] [ meirutiyet ] [ marka ] [ haberleime ] [ araçlar ] [ mete ] [ demokrasi ] [ monarii ] [ hollanda ] [ etimolojik ] [ iten ] [ monari ] [ monar ] [ Demokrasi ] [ HABERLEiME ] [ otorite ] [ belçika ] [ arkhe ] [ ULAiIM ] [ anayasa ] [ millet ] [ monos ] [ METE ] [ iktidar ] [ isveç ] [ isve ] [ geliiim ] [ dari ] [ danimarka ] [ MARKA ] [ meclis ] [ hükümdar ] [ meiruti ] [ imparator ] [ Emo ] [ meie ]