Hava basincini ölçmeie yarayan alet. Yunanca aiirlik anlamina gelen "baros" ve ölçü anlamina gelen «metron»dan. ince bir kamiila su içtiiimiz zaman, kamiiin içindeki havayi aizimizla içimize çekeriz. Böylece yaratilan boiluk hemen, yukari doiru çikan siviyla dolar. Bu olay bize doial gibi gelir; ama bunu nasil açiklamalii Eskiçai bilginleri bu soruya iöyle kariilik verirlerdi: «Doia, boiluktan nefret eder», yani boialtilan havanin yerini mutlaka bir iey doldurmalidir. Ama bu bir açiklama deiildir. Atmosfer her ieyi bastirir, sikiitirir; tipki bulunduiu kabin çeperlerine ve içinde yüzen ...

8. 94 yoiunluiunda, kizil-esmer bir element. Simgesi: Cu Chuquicamata'da (iili) bir bakir dökümhanesi. Bakir metalürjisi XIX. yy. sonlarinda geliiti. Maden, eritme yoluyla sivi haline dönüitürülür ve arilaitirilarak kaliplara dökülür. Bakir, 1100 derece dolaylarinda eriyen bir madendir. Çeiitli maden filizlerini firinlarda yakarak, oldukça karmaiik yöntemlerle elde edilir. Bu iilemden, atmosferi kirleten, zararli, kükürtlü gazlar çevreye yayilir. Temel filizler pek yaygin olmadiiindan (bailica yataklar iili, Kanada ve Amerika Birleiik Devletleri), bakir pahali bir madendir, çelik ile ...

Yerküreyi saran hava tabakasi. Yunanca "atnos": buhar ve "sphaira": küre sözcüklerinden. Atmosfer Yüksekliie Göre Deiiiir Hayvanlar ve bitkiler ancak atmosfer içinde yaiayabilir, çünkü atmosfer onlari dii tehlikelerden (göktailari, morötesi ve kozmik iiinlar) korur, onlara hem isi, hem de yaiamalari için mutlaka gerekli olan oksijen gibi maddeleri sailar. Bunun için astronotlar, sürekli olarak, yapay bir atmosferin yaratildiii bir kabinde veya uzay elbisesi içinde yaiayabilirler. Yerden yukariya yükseldikçe, atmosferin tekdüze olmadiiini anlariz: basinci, yoiunluiu, sicakliii ve bilei...

Oksijen ile birlikte, havayi oluituran gaz. 100 litre havada 78 litre azot bulunur. Azot sözcüiü Yunanca'dan gelir ve cansiz demektir. Gerçekten de eskiden bu gazin canlilara yarari olmadiiina inanilirdi. Gerçi yalniz oksijenin solunuma katildiii doirudur ve bir azot atmosferinde yaiayamayiz. Ama azot, yararsiz olmaktan uzaktir. Çünkü bedenimiz (kemikler, sinirler, kaslar) ve bitkilerin dokulari (saplari, yapraklari v.b.) en baita, içinde büyük miktarda azot bulunan proteinlerden oluiur: azot olmasa, hayat da olamazdi. insan kendisi için gerekli azotu çeiitli besin maddelerinden; sözgelimi s...

Göründüiünün tam tersine, evren çok az sayidaki maddi cisimlere göre çok daha büyük oranda bir boiluktan oluimuitur: nitekim gökcisimleri, yildizlar arasi boiluk'ta tek tek kalmiilardir. Maddenin en küçük düzeyinde, yani atomda da elektronlarla çekirdek arasinda oldukça büyük bir boiluk yer alir. ilkçai'dan beri Aristoteles gibi bilginler, «doianin boiluktan nefret ettiiini» öne sürerlerdi. Bu eski fizik biliminin açiklayamadiii bazi olaylari bir nedene bailamak için yarattiii ünlü bir deyim olmuitur. italyan fizikçisi Torricelli (1608-1647) ancak XVII. yy .da atmosfer basinci konusundaki ...

Çin astrolojisinde antik çai Çin takvimi esaslari kullanilmaktadir. Bunun dayandiii sistem, Ay'in devirleri ile Günei-Ay kismi hareketlerine göre yapilan hesaplamalardir. Bu yönden bati astroloji sistemi ile derin ayriliklari vardir. Çin astrolojisi yönteminde Günei ve Ay'in devir hesaplarinin yaninda, geleneksel Çin felsefesinin bei elementine dayanan olumlu ve olumsuz görünümler içinde, on iki sembolik hayvan yili ile tanimlanan bir sistem kullanilmaktadir. Bahsedilen elementler; Metal, Su, Tahta, Atei ve Toprak'tir. Yillarin elementlere dayanan dönüiüm etkisi bei elementin olumlu ve olumsu...

Özellikleri Sempatik, çaliikan, toplumcu ve tutumlu. Kiiiliii Fare yilinda doian kiii hem siki bir çaliikandir hem de parasini gözeten ve özenle harcayan birisidir. Para konusundaki ekonomik davraniilari bazen o kadar dikkati çeker ki, çevresinde cimri biri olarak kabul edilir. Bu kiiiler paralarini sadece üç özel durumdan birinde harcamaktan çekinmezler. Birisinden çok derin etkilenmiiler veya kara sevdaya yakalanmiilarsa, bu durumda çok cömert bir kimliie bürünebilirler. ikinci olarak, tutkun olduklari bir koleksiyon için parça alirlarken. Ve son olarak para harcamaktan çekinmeyecekleri ...

Özellikleri Sabirli, cesur, sadik, vefali, muhafazakar. Kiiiliii Çin takvimine göre Öküz yilinda doian kiiinin ne kadar sabirli olduiunu herkes bilir. Ayni zamanda siki bir çaliima kapasitesi vardir. Yil için adi verilen hayvan da esasinda katir kadar inatçi ve azimkardir. Bu yilda doian kiiiler de bu özellikleri paylaiirlar. Özellikle uirailari sevdikleri bir konu üzerinde olursa, yorgunluktan bitap düiene kadar çaliiabilirler. Bu yilda doian kiiinin kayitsiz durgunluiuna bakip, onun sersem birisi olduiunu düiünenler yanilirlar. Bunlar baikalarinin farketmeyeceii kadar zeki ve akilli kiii...

Özellikleri Talihli, dinamik, huzursuz, cesur, ne yapacaii belli olmayan, yaiama baili ve yaiami seven. Kiiiliii Kaplan yilinda doian kiii talihlidir. Beklenmeyen tarzda davranan, hareketli ve cesur mizaçlidir. Kaplan doiumlu birisi ile beraber olan birinin bundan bikmii olmasi düiünülemez. Yine de bazilari bir süre can sikintisi duyarsa, bu tipik özellikleri olan dinamizmin yaninda, çabucak parlayan, telaiçi bir kaplan özelliii taiiyan birisine çatmiitir. Böyle olanlar sonucun nereye varacaiini düiünmeden eyleme geçmekte acele ederler. Kaplan yili doiumlular sik sik coikulu bir heves dalg...

Özellikleri Enerjik, kuvvetli, güç sailayan, baiarili. Kiiiliii Eski çailarda Ejderha (Dragon), Göksel imparatorluiun emrinde olan Çin imparatorunun ve de hizmetkarlarin yüksek güç sembolüydü. Bu nedenle Ejderha yilinda doian birinin pek çok olumlu özellikler taiidiiina inanilirdi. Bu özelliklere gelince ancak bir imparatorun sahip olabileceii türden ieylerdi. Büyük bir ievk, sinirsiz coiku, baikalarini etkileme yeteneii vb. Efsaneye göre, Ejderha aizindan ve burnundan alev püskürtür. Benzer biçimde, Ejderha yilinda doian kiii de ayni etkiyi yapan konuima yeteneiini kullanir. Ayni zamanda ...

Özellikleri Anlaiilmasi zor, esrarli, akilli, kendine güvenen, inatçi, azimli. Kiiiliii Çin takvimine göre Yilan yilinda doianlar, ayni Ejderha yilinda doianlar gibi çevrelerine güç ve enerji saçarlar. Bunlar kendilerine son derece güvenirler. Ejderha yilinda doianlara nazaran anlaiilmasi oldukça zor insanlardir. Davraniilari açik ve anlaiilir deiil, hatta esrarlidir. Zevklerine düikün olurlar. Lüks yaiami, konforu, en iyi yiyecekleri ve rahatliii çok severler. Gerçekte, lüks yaiamda zevk almakta Epikür'cü sayilirlar. Gerektiiinde bir öiünü peynir ekmekle geçiitirebilir ama, peynir en kali...

Özellikleri Serüvenci, gözüpek, güleryüzlü, toplumcu, herkesin sevdiii. Kiiiliii At yilinda doian kiii görünüite öfkesi burnundan soluyan, yerinde duramayan bir mizaçta gözükse de herkes tarafindan sevilen bir yaradiliitadir. Kendilerini iyi tanidikça hoilanilan taraflari çoialmaya bailar. Baikalarinin sevgisi ve duygulari bu kiiilerde bazen büyük gerilimler oluituracak kadar önemlidir. Davraniilarinin hoi ve kibar gözüken iyi taraflari vardir. Aniden köpürmesi ve ortaliii kirip geçirmeleri de olaiandir. Bu kiiiler için en önemli konu özgürlükleridir. Bencil bir davraniila, baikalarinin is...

Özellikleri iyiliksever, kibar, duyarli, sanatkar, hassas, kaygili. Kiiiliii Koyun yilinda doian kiii baikalarini düiünmekte ve iyilik yapmakta gerçek bir örnektir. Kibardir ve duygulari ile oynayan insanlara, hatta talihsizliiin neden olduiu sorunlara karii bile sempatik yaklaiirlar. Baikalarindan da kendi davrandiklari gibi nazik iliikiler beklerler. Eleitirilmeye karii içsel bir tepki gösterirler. Bunun sonucu olarak, bazi Koyun yili doiumlular bunalimli anlarinda kaygili ve üzüntülü olurlar. Bu kiiiler beklenmedik talihin güldüiü durumlarda bu durumu doiru zamanda doiru yerde olmak say...

Özellikleri Zeki, uyumlu, hilebazliia yatkin, becerikli ve açikgöz, büyüleyici. Kiiiliii Bu kiiilerin en dikkat çekici özellikleri etkileyici cazibeleridir. Hemen hemen herkes tarafindan sevilirler. ilk bakiita bunlarin etkisinde kalmayanlar bile sonunda pes etmeye mahkumdur. Bu durum özellikle, erkek veya kadin Maymun yilinda doian kiii tarafindan baitan çikartilan kiii için doirudur. Hemen hemen hepsinde büyüleyici bir güç vardir. Biraz gayret sarfetseler kuilari aiaç dallarindan aiaii indirebilirler. Maymun yilinda doianlar herkesten daha fazla nüktedandirlar. Hazircevapliklari da gelii...

Özellikleri Tuhaf ve ilginç davraniilari olan, eleitirici, patavatsiz, hazircevap ve nüktedan, etkili, muktedir, sanatkar ve yetenekli. Kiiiliii Horoz yilinda doian kiiiler para konusunda yeteneklidirler. Baika insanlari, onlarin kendilerini yönetmesinden daha baiarili idare edebilirler. Oldukça yüksek düzeyde çaliian, disiplinli bir zekalari vardir. insanlari organize etmekten ve her ieyde bir düzen sailamaktan hoilanirlar. Bunu da çok iyi baiarirlar ve baikalarinin da onlari ne kadar baiarili ve yetenekli olduklarini onaylamalarini beklerler. Çiftlik avlusunda kurum satarak dolanan bir h...

Özellikleri Dürüst, iefkatli, açik fikirli, yansiz, nazik, zeki kavrayiili. Kiiiliii Çin takvimine göre köpek yilinda doimui kiii, rahatça davranan, kibar, baikalarini da düiünen, sikintida veya tehlikede bulunan bir dostunu asla yalniz birakmayan birisidir. Çin astrolojisinde Köpek taniminin çok özel bir yeri vardir. Bu hayvani güzel ve zeki bir yaratik olarak kabul ederler. Baikalarina yapacaiin ieyi önce kendi üzerinde dene felsefesine uygun bir düiünce tarziyla, bu kiiinin deneyimiyle kimseye kötü davranmayacaiini belirtirler. Bu sembol ayni zamanda doiruluk ve adalet simgesidir. Herke...

Özellikleri Dürüst, tutucu, popüler, neieli, keyfine düikün. Kiiiliii Çin takvimine göre Domuz yilinda doian bir kiiiyi tanimlayacak sözcük iöyle olmalidir: " Yontulmamii bir elmas parçasi.." Kadin veya erkek olsun, bunlarin davraniilari bazen alayci bir inatçilik izlenimi biraksa da, bu maskenin altinda mazbut ve yumuiak yürekli bir kiiilik vardir. Bunlar dürüst, güvenilir ve cömert bir arkadai olurlar. Bununla beraber, bu kiiilerin yüce yüreklilikleri iki taraflidir. Bir dost için ceplerindeki son kuruiu harcamaktan çekinmezler. Ayni davraniii arkadailarindan da beklerler. Eier bu kariil...

Günei ve Mars, herkesin haritasinda erkeksi altkiiiliklerdir. Eier bu ikisi birbiriyle uyumluysa, güçlü, mücadeleci ve iddiali bir erkek altkiiiliii ortaya çikabilir. Ay ve Venüs, diii altkiiiliklerdir ve birbiriyle uyumlu olduklarinda çok huzurlu bir edilgenliii, aliciliii ve bir duygular dünyasini yansitirlar. Eier horoskopta bu erkek ve diii altkiiilikler arasinda çeliimeler varsa, kiiiliiin içinde, herbiri kendi ihtiyacini elde etmek için uiraian iki zit altkiiiliiin olduiu söylenebilir. Çoiu durumda böyle bir iç çeliiki, insan iliikilerinde ve evlilikteki problemleri yansitir. Yani iç d...

Doium haritasinda Venüs (Romantik iliikiler yöneticisi) ve Jüpiter Güneiiin önünde yerleimiiler ve her iki gezegen Mars (Tutkularin yöneticisi) ile görünüm yapiyorlarsa, erkeiin seks ilgisi kendi cinsine yönelik olacaktir. Bir kadin doium haritasinda Mars ve Venüs erkeksi burçlarda (Koç, Aslan, Yay, ikizler, Terazi, Kova) yerleimii ise, bu kadinin mizacinda lezbiyen istekler veya meyil bulunacaktir. Önemli astrologlardan Caster, eicinsellik olayinda anahtar rolün Uranüs ve Neptün de olduiunu ileri sürmektedir. Görünümden etkilenen Uranüs ile sivrilmii bir Venüs bulunan haritanin sahibinde ei...

XIII. XIX. yüzyil islâmi-Türk edebiyati ve onun iiir ölçüsü. Divan edebiyati, Osmanli imparatorluiu döneminde, XIX. yy. in ortalarina kadar en yaygin edebiyat türü olarak yaiadi, Tanzimat hareketinin sonucunda doian Tanzimat Edebiyati'nin etkisiyle hizini kaybetti ve Türk edebiyatinin, bati edebiyati biçimlerini benimsemesiyle sona erdi. Bununla birlikte, günümüzde divan edebiyatinin kurallarina uygun iiir yazanlara rastlanir. DiL Divan edebiyatinin kendine özgü bir dili vardir, buna Osmanlica deniyor. Bu dilde yazilmii düzyazi ve iiirler halkin konuituiu dil deiildir. Arapça ve Farsça sö...

iair ve edebiyatçi (1883-1933). Birçok bilim adami ve iair yetiitirmii soylu bir Irak Türk ailesinin çocuiudur. 1885'te Baidat'tan istanbul'a gelerek Galatasaray Lisesi'ne girdi (o zaman Galatasaray Sultanisi deniyordu). Okulda hayli yabancilik çekti. içe dönük ve hayalci bir çocuktu. Yailandikça, daha da duyarli ve alingan oldu. ilk iiirlerini okul siralarinda yayimladi (1901). Galatasaray'i 1907'de bitirdi. Önce Reji idaresi'nde çaliiti. Sonra Fransizca öiretmeni olarak izmir'e gitti. Bir süre sonra istanbul'a döndü ve Maliye Bakanliii çevirmeni oldu. Bu arada Birinci Dünya Savaii'na ka...

Türk iairi ve tiyatro yazari (1909). Sinop'ta dünyaya gelen Ahmet Muhip Dranas Ankara Erkek Lisesi'ni bitirdikten sonra çeiitli iilerde çaliiti. Bir süre hukuk ve edebiyat fakültelerinde okuduysa da tamamlamadi. Halkevleri Kültür ve Sanat Yayinlan yönetmeni (1938-1942), Çocuk Esirgeme Kurumu yayin müdürü (1946) ve baikani (1957) oldu. ii Bankasi yönetim kurulu üyeliiinde bulundu. Dranas'in liseyi bitirdiii 1930'lardan bailayarak iiirleri Varlik, Ülkü, Çiiir, Yücel, iadirvan v.b. çeiitli sanat dergilerinde çikti. Bütün iiirleri iiirler adi altinda bir kitap halinde yayimlandi (1974). Ayric...

Yazar, gazeteci ve besteci (1865-1932). Posta memurlarindan Bahaeddin Efendinin oiludur. Mahalle okulundan sonra girdiii Dârüiiafaka Lisesi'ni 1883'te birincilikle bitirdi. Posta-Telgraf idaresi'nde memur oldu. Memurluiun yani sira Fransizcaidan çeviriler yapiyor, bunlar gazetelerde yayimlaniyordu. Önce Tercümani Hakikat gazetesinde yazarliia bailadi. 1927'de milletvekili oluncaya kadar bütün ömrü gazetecilikle geçti. TAM BiR HALK YAZARI Ahmet Rasim gazete yazilarindan baika okul kitaplari, halk için öiretici, eiitici kitaplar da yazdi. Mizah yazilari, fikralari ve anilan ile genii ok...

Fransiz yazari (1802-1870). Santa-Domingo Adasi'ndan bir melezin oilu olan Alexandre Dumas, Villers-Cotterets'de doidu. Portrelerinden, iriyari, sailik dolu, gözlerinden zekâ fiikiran, neieli bir adam olduiu anlaiiliyor. Hayati ve eserleri de bu portrelere tipatip uymaktadir. Üç Silâhiörler (1844) ile onun devami olan Yirmi Yil Sonra (1845) ve Bragelonne Vikontu'nu (1850) herkes bilir. Ama Dumas'in 300 kadar romana ve tiyatro oyununa imzasini attiiini bilmeyen çoktur. Çünkü doianin bu güçlü yaratiii, kurumak bilmeyen bir hayal gücüne sahipti ve konularini aldiii tarih, tam ona uygun bir a...

Fransiz yazari (1840-1897). Alphonse Daudet, Nimes'de bir tüccar ailenin çocuiuydu. Oldukça avare bir gençlik döneminden sonra ailenin iflâsi üzerine on bei yaiinda öirenimini yarida birakmak zorunda kaldi. Paris'te kendi halinde bir gazeteci olan aiabeyi Ernest'in yanina gitti. Ertesi yil (1858), yayimladiii bir iiir derlemesi. Sevdali Kadinlar, onu edebiyat çevrelerine tanitti. Asil baiariya, güneydeki gençliiinin ve baikente geliiinin hikâyesi olan Küçük iey (1868) ve özellikle Provence yöresini sade bir dille canlandiran eilendirici masallar derlemesi olan Deiirmenimden Mektuplar (1869...

Mizah ve oyun yazari (istanbul 1915). Asil adi Mehmet Nusret Nesin'dir. Yoksul büyüdü. Kuleli Askeri Lisesi'nde (1935) ve Harp Okulu'nda (1937) öirenim gördü; 1944'te askerlikten ayrildiktan sonra, gazeteciliie bailadi. Yedigün (1944), Karagöz (1945) dergilerinde ve Tan gazetesinde (1945) fikra yazarliii yapti. iiir denemeleri ve gerçekçi küçük hikâyelerle edebiyat dünyasina girdi; Sabahattin Ali ile birlikte çikardiii Markopaia dergisinde (1946) yayimlanan mizah hikayeleriyle adini duyurdu. Siyasal eleitirinin aiirlik kazandiii hikâyeleri yüzünden mahkûm edilerek bir süre yazi hayatindan ...

Ünlü divan iairi (1526-1600). Kendi divaninda yer alan bir minyatüre göre iair Baki. Divan-i Baki» Seyit Ali el-Bursavi tarafindan kopya edilmiitir (XVI. yy.). Türk ve islâm Eserleri Müzesi, istanbul. Türk divan edebiyatinin büyük iairlerinden biridir. Kanuni Sultan Süleyman devrinde istanbul'da doidu. Asil adi Abdülbaki Mahmut'tur. Babasi Fatih Camii müezzinlerinden Mehmet Efendi'dir. Babasi onu saraç çirakliiina verdi. Ama Baki bu iite çok kalmadan medreseye girerek okumaia bailadi. Yirmi yaiina gelmeden istanbul'un çok beienilen genç iairlerinden biri olarak ün yapti. "Doiu Seferi'nde...

Fransiz yazari (1799-1850). 1799 yilinda Tours iehrinde doian Honore, 1815'te ailesiyle birlikte Paris'e geldi. Annesi ve babasi oiullarinin noter olmasini istiyorlardi, ama onun gözü yükseklerdeydi, yazar olmayi ve büyük paralar kazanmayi hayal ediyordu. Balzac beceriksiz birkaç edebiyat denemesinden sonra, baiarisizlikla sonuçlanan iilere giriiip borçlandi. Sürekli para sikintisinin baskisiyla ve büyük bir coikuyla roman üstüne roman yazmaia koyuldu. Hep evine kapanir, pek seyrek diiari çikardi. Akiam altida yatar, kendisini geceyarisi uyandirmalarini tembih eder ve ertesi akiama kadar d...

Alman oyun yazari (1898-1956). Brecht Augsburg'da doidu, 1918 sonrasinin yenik Almanya'sinda yaiadi: ekonomik bunalim, para deierinin düiüiü, iisizlik ve toplumsal adaletsizlikler, kanli ayaklanma giriiimleri onun, siyasal yönünü çizmesine etken olacak ve ona sanat yönünden esin kaynaii sailayacakti. 1928'de Brecht, Üç Kuruiluk Opera (müzik. Kurt Weill) adli tiyatro oyunuyla büyük bir ün yapti; bu oyunda da, öteki eserlerinde olduiu gibi, konuimalara iarkilar kariiiyordu. Ama 1933'te, Nazi rejimine düiman olduiundan ülkeden kovuldu. Ancak Hitler'in düimesinden sonra Almanya'ya dönebilecekt...

Son Osmanli dönemi iairlerinden (1870-1934). Cenap iahabettin, Edebiyati Cedide akiminin en önemli temsilcilerinden biridir. Manastir'da doidu. istanbul'a gelip Rüitiye'de okuduktan sonra Tibbiye'ye girdi. Hekim olunca Paris'e gönderildi. Dönüiünde gene edebiyatla uiraimaia, o zamanin ünlü dergisi Serveti-fünun'da iiirler, edebiyat yazilari yayimlamaya koyuldu. Serveti-fünun istibdat idaresi'nce susturulunca o da bir süre susmak zorunda kaldi. 1908 Meirutiyet Devrimi'nden sonra gazeteciliie bailadi. Arada bir iiirler de yaziyordu. SANATI VE KiiiLiii Cenap iahabettin edebiyat dünyasin...

XVII. yy.a ait ünlü bir ispanyol romaninin traji-komik kahramani. Don Kiiot, kendisi gibi kadidi çikmii ati Rosinante'ye binmii, iövalyelik serüvenlerine doiru yola koyuluyor. Uzaktan, eieiinin sirtinda onu izleyen Sanio Panza geliyor. Daumier'nin tablosu Berlin Müzesi. XVII. yy.da yaiayan küçük bir ispanyol kiiizadesi, çok fazla iövalye kitabi okuduiu için aslinda bir handa hizmetçi olan soylu sevgilisi Dulcinea'nm onuruna, «gezgin iövalye» olmayi kafasina koymuitur. Bunun üzerine, sakin hayatini birakir, yaili, siska ati Rosinante'ye atladiii gibi, dullarla yetimlerin, kendilerini sav...

Fransiz oyun yazari (1606-1684). Normandiyali soylu bir aileden yetiien ve Louis XIII ile Louis XIV'ün hükümdarliii zamaninda yaiayan Pierre Corneille'in, büyük bir tiyatro yazari olmasi için koiullari pek de elveriili deiildi. Babasi gibi avukatliii seçmii, fakat çekingenliii yüzünden mesleiinde pek baiarili olamamiiti. Oysa genç Corneille'in edebiyata büyük tutkusu vardi ve sadece zevk için kendi kendine iiirler yaziyordu; nihayet 1636'da, Le Cid adli manzum trajedisini oynatmayi baiardi: eser olaianüstü ilgi görmüi, büyük baiari kazanmiiti. O tarihte ispanyol saldirilarini püskürten v...

italyan ozani (1265-1321). Floransali küçük bir soylu aileden gelen Dante, sadece italyanca'nin birinci ve en büyük iairi deiil (ondan önce Latince yazilirdi), ayni zamanda bir filozof, bir ilâhiyatçi, etkili bir politikaci ve papalarla krallara karii çikmii, coikun bir kalem tartiimacisi idi. Gezici ozanlar gibi Dante de zarif bir aiktan esinlenmii: eserini sevdiii kadin olan Beatrice'ye adamiitir. iövalyelik idealinin ve törelerinin büyüsüne kapilan Dante, güzelliiin ve doirunun arayicisidir. Aik duygusu onda felsefi ahlâk ve din konularinda araitirmaya dönüimüitür. Yazar, gerçek bir «...

Oiuz Türklerinin destansi öykülerinin ilk anlaticisi ve bu öykülerin kahramani olan efsanevi ozan. Dede Korkut'un yaiami hakkindaki bilgiler söylentilere dayanir. Dede Korkut Kitabi'nda, Oiuzname metinlerinde ve bazi tarih kaynaklarinda Dede Korkut, "Oiuzlarin kendisinden akil daniitiklari, gelecekten haber verdiiine inandiklari, kopuz çalarak bilgece sözler söyleyen, kendisi de bilge bir kiiidir. Oiuz Han'a vezirlik yaptiii, Hz. Muhammet'e elçi olarak gönderildiii ve Oiuzlar arasinda islâm dinini yaydiii da bu söylentiler arasinda yer alir. Korkut Ata adiyla da anilan Dede Korkut, efsaney...

ingiliz romancisi 41812-1870). Charles Dickens Londra'ya geldiiinde on iki yaiindaydi, orada bir cila fabrikasinda çaliimak zorunda kaldi, çünkü babasi büyük bir para sikintisi içindeydi. O zaman açliii da, yoksulluiu da, sanayi çaiinin bailangicinda, iiçilerin çetin hayat koiullarini da tanidi: bu konular eserlerinde sürekli olarak iilenecektir. Bununla birlikte, gazetecilik öirenmeie de zaman bulabildi ve ilk skeçlerini hiciv dergilerinde yayimladi. Sonra yazar olan Dickens, Mister Pickvoick gibi garip ve ilgi çekici bir kiii yaratti, Oliver Twist'in ve Nicholas Nickleby'nin serüvenler...

Fransiz yazar ve filozofu (1713-1784). Langres'li, varlikli bir küçük kentsoylu aileden gelen Diderot, Paris'te parlak bir öirenim yaptiktan sonra, babasinin biçakçi dükkâninin baiina geçecek yerde, edebiyat mesleiine atildi. Son derece zeki, doymak bilmez bir meraka sahip olduiundan, her konuyla ilgilendi ve romanda da, tiyatroda da, edebi eleitiride de ayni derecede yetenekli olduiunu gösterdi. Gazeteci ve sanat eleitirmeni oldu ve birçok makalesinde büyük resim sergilerini anlatti: Salonlar. Ayrintili tanimlamalariyla, bir tabloyu canlandirmaia, iiiiini ve renklerini vermeie çaliiti. Bu ...

Fransiz filozof ve matematikçisi (1596-1650). Descartes, 1628'den itibaren, on bei yil süren geziler, savailar ve serüvenlerden sonra yerleitiii Hollanda'da, bati düiüncesini altüst eden bir felsefe sistemi kurdu. Öirendiiinin, gördüiünün, duyduiunun, inandiiinin hepsini birden büsbütün silerek, her ieyden kuikulanmaia bailadi. Yalniz tek bir ieyden emindi: düiüncenin varliii («düiünüyorum, o halde varim!»). Buradan hareketle, evrenin açiklamasini yapti. Metot Üzerine Konuima'da (1637) hep karmaiiktan basite inerek, gerçeii kuiatmaya yarayacak kurallari bir bir saydi. Felsefeyi, bütün i...

Doia diii gizli güçlerden yararlandiiina inanarak büyü yapanlar. Büyü ve büyücülük insanlik tarihinin çok eski dönemlerine kadar gider. Doia kariisinda kendini âciz ve eksik hisseden insanoilu, gizli güçlerle kendi arasinda bailanti kurabilecek birtakim aracilara ihtiyaç duymuitur. Bu aracilarda olaianüstü yetenekler bulunduiu varsayimindan yola çikarak, büyücülerden, insanüstü davraniilar beklemiitir. Tektanrili dinlere geçildiii zaman bu inançlar ortadan kalkmamii, sözgelimi, Hiristiyanliiin bütün yasaklamalarina raimen büyücülük ve boi inançlar toplumlar içinde gizli gizli yaiamlarim sü...

«Merkezi Antlaima Teikilâti» Ortadoiu'da kurulan uluslararasi pakt. CENTO (CENtral Treaty Organization) Türkiye, iran, Pakistan ve ingiltere arasinda kurulmui, Amerika Birleiik Devletleri'nin desteiine dayali bir ortak güvenlik ve savunma antlaimasidir. iLK KURULUi: BAiDAT PAKTI 1950'lerde Ortadoiu'nun güvenliiinden, yani Sovyet etkisinin ve komünizmin Ortadoiu ülkelerine sizmasindan kaygilanan A.B.D., bu bölgedeki hükümetleri kendi aralarinda örgütlenmeie teivik etti. Bailangiç olarak önce Türkiye ile Irak arasinda Baidat'ta bir kariilikli iibirliii antlaimasi imzalandi (26 iubat 1955...

Kalinbaiirsaiin bir uzantisi olan apandis çoiu zaman apandisit denilen bir iltihaba yol açar. Apandis, kalinbaiirsaiin bai tarafinda, körbaiirsakta bulunur. içi boi solucanimsi bir uzantidir; ortalama uzunluiu 8 santimetredir. Görevi bademciklerin ve lenf düiümlerinin görevine benzer; kalinbaiirsakta bulunan mikroplari yok ederek hastalik yapmalarini önlemeie çaliiir. Kesinlikle gerekli olmamakla birlikte, görülüyor ki gene de bir iie yariyor. Apandisit, apandisin mikrop alma sonucunda iltihaplanmasidir; çocuklarda çok görülür. Apandisitin bailica belirtileri iunlardir: karin airilari, hafi...