Bir çok kadinin yaiadiii menstruasyon öncesi gerginlik aslinda genel ruhsal yapimizin da bir yansimasi olarak kariimiza çikar. Adet öncesi dönemde bailayip mensin bailamasindan sonraki birkaç güne kadar devam eden bu durum eier tedavi edilmezse büyük ihtimalle bundan sonra da devam edip gidecektir. Hemen her hanim adetlerinden önceki birkaç günü gergin geçirir ancak bu durum günlük iilevselliiini çok etkilemez. Hastalik demek için aiaiidaki kriterleri bir kez gözden geçirin: En az bir yillik süre içerisinde sosyal mesleki ve akademik iilevselliiinde belirli düiüie sebep olmasi Duygulanimind...

En az iki haftalik süre içerisinde aiaiidaki belirtilerden en az beii sizde varsa DEPRESYON sorgulanmalidir. *Çökkün bir ruh hali, ilgi kaybi ya da yaptiklarindan zevk alamama, *Günlük ii ve gücünü yapamama,günlük iilere karii isteksizlik, *Perhiz yapmadiii halde aiiri kilo kaybetme ya da kilo alma (Bir ayda vücut aiirliiinin %5 inden fazlasini alma ya da verme) iitah kaybi ya da aiiri iitah. *Hemen her gün aiiri uyma ya da uykusuzluk, *Sikinti huzursuzluk yerinde duramama, *Kendini yorgun bitkin halsiz hissetme (enerjisi çekilmii gibi hissetme) *Kendini deiersiz aiaiilik ya da suçlu gi...

Yaianan psikolojik sorunlar, kiiinin bedensel bir sorununun olduiunu ifade etmesini gerektirebilir. Bazen sikintiniz daha somut olmak zorundadir mesela baiiniz ya da mideniz airimalidir. Psikiyatride buna bedenselleitirme (Somatizasyon) denir. O zaman çevrenizden daha çok yardim görür daha çok ilgi alaka bulursunuz. Uzun yillar boyunca geçmeyen bu tür bedensel hastaliklarin altinda psikiyatrik bir hastalik arama çoiu zaman hekimlerin de aklina gelmez. Airi kesicilerle bir türlü kesilmeyen airilar sikinti ve gerginlik veren durumlarda hastalik belirtilerinde eier artma da varsa o zaman psikiyat...

Bazi çocuklar okula bailamadan önce çok istekli görünseler dahi okul zamani geldiiinde bu istekleri kalmaz ve okula gitmek istemezler. Çocuklarda okulda oluian yoiun sikinti ve huzursuzluk hissi nedeniyle okula gitmek istememe ve okulda yalniz kalamama ile karakterize duruma okul korkusu (okul fobisi) adi verilmektedir. Okul korkusunun çoiunlukla anneden ayri kalma korkusu (bunaltisi) ile yakindan ilgisi vardir. Çocuk anneden ayri kalamaz ve annenin yokluiunda kendisine ve annesine zarar geleceii, kötü bir ieyler olacaii endiiesini yaiar. Okul korkusu siklikla okula yeni bailayan çocuklarda g...

Endiie hali, tanimlanmasi zor olan davranii modelleri sergiler. Kaygi (Anksiyete), herkes tarafindan yaianan bir durumdur. Genelde korkuya benzer; ama sözgelimi saldirgan bir hayvanin yarattiii korkudan farkli olarak kaygida bir korku nesnesi yoktur. Panik atak (panik bozukluk), günlük yaiamda sik kariilaiilan karmaiik bir kaygi türüdür. Bu durumdaki kiiiler, birden bailayan aiir panik nöbetlerine tutulurlar. Panik ataiin tipik belirtileri; kalp çarpintisi, bai dönmesi, yönelim bozukluiu, soluk alma güçlüiü, kontrolünü kaybetme duygusu ve bulunulan yerden hemen uzaklaima dürtüsüdür. Birkaç da...

Megalomani ya da büyüklük hezeyani, kiiinin kendisine gerçekle uyuimayan üstün nitelikler yakiitirmasidir. Derin bir ruhsal sorunun belirtisidir. Megalomani, kendi baiina bir hastalik deiilse de oldukça iaiirtici bir psikolojik durumdur. Büyüklük hezeyanlari kiiinin, yetenekleri, nitelikleri ve yaiantisi hakkindaki mantiksiz inançlara dayanir. Megalomani, kendini önemseme duygusunun gerçekliie dayanip abartili bir biçim alan, aiiri bir özgüven deiildir. Nedenleri Megalomani, üç ayri biçimde ortaya çikan davranii tipine verilen addir. Birincisi, genellikle huzursuzluk, gevezelik, sinirlilik b...

Tecavüz gönülsüz bir kurbani zorla cinsel bir eyleme katmaktir. Genellikle bu eylem cinsel birleimedir. Bununla birlikte anal birleime ve oral seks de tecavüz sayilir. Tecavüz, kurbanin hemen her zaman fiziksel zarar görmeyle tehdit edildiii yaiami tehlikeye sokan bir deneyimdir. Tecavüzlerin %50 sinden fazlasinin yetkililere bildirilmediii dikkate alindiiinda bu insanlarin da tedavi olmadiklarini düiünmek yanlii olmaz. Tecavüz temelde cinsel bir yaklaima eyleminden çok vahii bir aiaiilanma eylemidir. Tecavüz edenle edilen arasindaki temel etkileiim ise fiziksel egemenlik ve boyun eime iliiki...

Özel alanda veya ii alaninda baikalarinin isteklerine karii genellikle bir direnii gösterirler. Emirleri sik sik tartiiir, yetkeyi yani otoriteyi temsil edenleri beienmez, eleitirirler. Ancak bunlari genellikle dolayli yoldan yaparlar. Kendilerine verilen iii savsaklar bitirmezler ya da bilerek sonuçlandirmaz, unuturlar. Anlaiilmamaktan veya nefret edildiklerinden yakinirlar. Kendilerine haksiz davranildiiini ileri sürerler. ii yaiaminda veya sosyal yaiamda bir iiin ucundan sikica tutmayip buna kariin onu bunu sürekli eleitiren böyle tiplere çok rastlanir. Okumui, entellektüel kesim arasinda ...

ilkokul öiretmenleri öirencinin dersi anlatmasinin (recitation) öirenmeyi oldukça kolaylaitirdiiini bildiklerinden, sinifta çocuklara sik sik soru sorarak, onlardan cevaplarini sinifin önünde anlatmalarini isterler. Üniversite düzeyinde bu aliikanlik daha az yaygindir. Çok kalabalik siniflarda ise, bunu yapmak olanaksizdir ve öirenciler kendi hallerine birakilir. Eier öirenci, anlatmanin ne kadar yararli olduiunun farkina varmamiisa, sözel öirenmede temel bir yöntemi kullanmiyor demektir. Buradaki temel fark, malzemenin edilgen (passive) bir biçimde okunmasi ile edegen (active) bir biçimde an...

Bir kas grubundaki istemsiz, yineleyici hareketlerdir. En sik görülenleri göz kirpma, dudak oynatma, kai kaldirma gibi yüz tikleridir. Boyunda, omuzda, gövde, kol ve bacaklarda da görülebilir. Boiaz temizleme ve öksürük ieklinde de ortaya çikabilir. Büyük çoiunluiu çocukluk ve ergenlikte bailar.ileri yailarda bailadiiida olur. Tipik hareketler olduiundan kolay taninirlar ama öbür nörolojik istemsiz hareketlerden ayirmak için bir doktora baivurulmalidir. Tiklerin önemli bir bölümü kendiliiinden geçer. Belirgin bir tedavisi yoktur. Antianksiyete ilaçlar ve haloperidol bir çok olguda yararli olu...

Kiiinin kendi ihtiyaç, istek ve amaçlarinin baikalari tarafindan gerçekleitirilmesini tercih eden tutuma verilen addir. Bu komplekse sahip olan kiiiler, baikalarinin baiarilarindan, en az kendi baiarilarindan duyduklari kadar sevinç duyarlar. Kiiinin, kendisini bir baikasinin yerine tam olarak koyabilme yeteneii bu kompleksin temelidir. iiin içine, suçluluk duygulari, kendi kendini cezalandirma tutkusu ya da mazoizm gibi ieyler kariitiii takdirde, Cyrano kompleksi bir hastalik halini alabilir. ...

Yalnizca ruhsal yapi ve ruhsal yaiam ile ilgili olan hastaliklar psiko nevroz adini alir. (Sözgeliii isteriler, fobiler, tutkular. Anorexia nevrosa yani inzivaya çekilerek toplumdan ayrilma, toplumdan kaçarak kendini gizleme nevrozlari da psiko-nevrozlarin kapsamina girmektedirler.) Psiko-nevrozlar kiiinin özel yaratiliii ile ilgili olup, bir takim olaylarin ters etkileri ve hazmedilememesi sonucu bilinçsiz olarak ortaya çikar. J. H. Schultz yabancil, yan, yiiilma (tabaka da olabilir) ve öz nevroz diye dört türlü psiko-nevrozdan söz etmiitir. Ruhsal yaiamdaki ilk rahatsizliklar ve türlü anlai...

Beyin rahatsizliklari nedeniyle ortaya çikan hastaliklara psikoz adi verilir. Psikozlar daha çok düiünce merkezi ve düiünce liflerinin (tellerinin) aksamasi nedeniyle doiarlar....

Vicdan azabi çekmenin en kötü biçimidir ve ne yazik ki insanlarin büyük çoiunluiunda bu kompleks vardir. Suçluluk duygusu ya da suçluluk kompleksi en aiiri iekliyle kiiiyi kendi canini almaya kadar sürükleyecek ya da baika trajedilere yol açabilecek ruhsal bir aksakliktir. Kiiilerde suçluluk duygusunun doimasinda içinde yaianilan toplumun ve çocukluktan beri yetiitirilme biçiminin de çok büyük rolü vardir. Her güzel ieyin günah ya da yasak, her zevk verici ieyin suç olduiu inanciyla büyüyen insan pek tabiidir ki ömrü boyunca suçluluk duygulari içinde kivranacak, yaiantisinin tadini alamayacak...

Babayla kiz çocuiu arasindaki cinsel birleime eiilimi. Tipki Öidipus kompleksinde anayla oiul arasindaki (Öidipus-Jokaste) eiilim gibi. Tiyestes kompleksi deyimi ilk kez 1943 de N. N. Dracoulides adli bir uzman tarafindan Atriden araitirmalari sirasinda kullanilmiitir....

Larousse'a göre, cinsel bir anlam taiiyan ieylere karii duyulan endiie ve korku duygusudur. Fakat utanma duygusu çoiunlukla cinsel bir anlam taiimayan gizlilik, ihtiyatlilik ve edeplilik duygularini da içerir. Ünlü cinsel bilim adami Havelöck Ellis 1907 yilinda cinsel içgüdü ve utanma duygularinin iileyin! anlatan bir yazi dizisi yayimlamiiti. Daha sonra Max Scheler Ellis'in, hayvanlarda da utanma duygusunun var olduiu yolundaki düiüncelerini çürüttü ve utanmanin yalniz insana özgü bir duygu olduiunu ortaya koydu. insan olmayan hiç bir canli utanç duymaz, tüm tehlikelere karii insana özgü de...

Adler'e göre üstünlük kompleksi "insan olarak kendini aiaii görmek ve buna dayanarak daha yüksek hedeflere ulaimak demektir". Bu söz giderilmii, tedavi edilmii eski bir aiaiilik kompleksinin sonucudur. Üstünlük kompleksinin en önemli belirtisi tanriya benzeme hevesidir. (Tanriya benzeme yöneliii) Genel bir açidan bakilirsa Adler'in görüiü tüm insanlarin karakteristik özelliii olan üstün olma isteiini (zorlamasini) ruhsal yaiamin püf noktasi olarak ele almaktadir....

Kelime olarak "karmaiik" anlamina gelebilir. Psikolojide bilinçsiz olarak kiiinin ruhsal yaiantisini etkileyen düiünce kariiikliklarina kompleks denir. Kompleks kavramini tanimlarken verilen en önemli ve güzel örneklerden biri Sigmund Freud'un açikladiii "Ödipus Kompleksi"dir Hadimlik kompleksi, Anal (makat) kompleksi ve Narsizm kompleksi kiiioilunun yaiantisini etkileyen diier önemli komplekslerdir....

Çocuk emzirme zamani ortaya çikan ruhsal bir rahatsizliktir. Bazen loiusalik sirasinda bailar ve loiusalik psikozu adini alir. Çoiunlukla hasta kâbus görmeye ve sayiklamaya bailar. Genellikle hamilelik ve doium sirasinda meydana gelen hastaliklar yüzünden ortaya çiktiii gibi, emzirme sirasinda ya da loiusalik zamaninda kapilan bulaiici hastaliklarin bulaimasi ve göiüs iltihaplanmalari da laktasyon psikozunun doimasina neden olabilir....

Çatiimalarin yol açabileceii ruhsal hastalanma. Böyle bir hastalanmanin ruhsal olduiu gibi gövdesel belirtileri de olur: Bai airisi, yürek çarpintisi, kusma, inme, kekeleme, cinsel soiukluk ile erksizlik gibi. Hallolunmamii yaiam kavgasinin çoiu kere pek farkinda deiildir hasta. Tedavi için gövdede ortaya çikan arazlari gidermenin yanisira, ruh tedavisine de baivurmak gereklidir. Freud'a göre sinir hastaliklarinin çekirdekleri çocukluk çaiinin derinliklerinde yatarlar. Daha sonra, yetiikin bir insanda ortaya çikan herhangi bir sinir hastaliii, o insanin zaten böyle bir illete eiilimli olduiun...

Orest Agamemnon ile Klütemnestra'nin oiludur. Kiz kardeii Elektra ile birlikte babasinin öcünü almak için annesini öldürür. Orest'in en yakin arkadaii, kardeii Elektra ile evlendirdiii Pylades'dir. Orest kompleksi negatif bir Oepidus kompleksi anlamina gelir. Zaman zaman kiskançlik duygusu ieklinde diia vurulan gizli bir homoseksüellik ile birlikte kendini gösterir....

Kiiinin kendi kendini aldatarak gerçeklerden kaçmasi, kendini herkesten ve herieyden uzak bir dünyada yaiamaya zorlamasi, düi dünyasinda yaiamasi. Bu kiiiler cinsel yaiantilarinda düiler ve kendi yarattiklari konular ile. ilgilenirler. Bu ruhsal bozukluk histeri ve iizofreninin bailangici sayilabilir....

Histerik bulaima, okul, fabrika gibi kurumlarda veya köy, kasaba, mahalle gibi küçük yerleiim birimlerinde psiko-sosyal kaynakli fiziksel rahatsizliklarin veya rahatsizlik belirtilerinin sosyal bulaima yoluyla yayilmasini ifade etmektedir. Bu anlamda histerik bulaima, sosyal bulaimanin özel bir hali olarak deierlendirilebilir. Pratikte çeiitli örnekleri bulunan ve histerik bulaima sonucu oluian rahatsizliklar, 'kolektif histeri' olarak adlandirilmaktadir. Kolektif histeri örneklerinin analizi, bu tür olaylarin, çoiu kez, sorumluluk düzeyi yüksek, kariilaitiii sorunu kurallar labirenti ve mevz...

Kalabalik deneyimi (crowding), belirli bir mekânda istenen, beklenen veya uygun bulunandan daha fazla sayida insanla birlikte bulunmanin yarattiii psikolojik bir gerilim durumu olarak tanimlanabilir (ve bu anlamda yiiilma veya yiiilma duygusu sözcükleriyle kariilanabilir). Kalabalik yaiantisi, yoiunlukla ilgili olmakla birlikte, ayni iey deiildir; zira daha ziyade fiziksel bir terim olan ve belirli bir alanin büyüklüiüne oranla bu alanda bulunan kiiilerin sayisina göre tanimlanan yoiunluktan (density) farkli olarak sübjektif deierlere göre ortaya çikar. Duruma iliikin olumsuz duygularin yani ...

Narsisizm kavrami, kendini cinsel obje olarak alma ieklindeki fetiiizm biçimini belirtmek üzere psikoloji literatüründe ilk kez 1887'de Binet tarafindan kullanilmiitir. Ardindan seksologlar tarafindan cinsel bir sapma olarak; homoseksüellerde görülen bir öz sevgi biçimi olarak ve yüzyilin baiinda bir cinsel 'sapiklik' (perversion) olarak kullanilmiitir. Ancak terim, Eski Yunan mitolojisinde Narsis mitosunda, bir kiiinin kendine aiki anlaminda zaten mevcuttur. Narsis mitosunun klasik versiyonunda, Narsis, çocukluiundan beri bir aynada kendi görüntüsünü hiç görmemiitir; Kahin Tiresias, Narsis'i...

Sado-mazoiizm, bir tür cinsel sapkinliii (perversion) belirtmek için, sadizm ve mazoiizm sözcüklerinden hareketle Freud tarafindan türetilmiitir. Fransiz yazari (Marki de) Sade'in adindan esinlenerek türetilen sadizm terimi, diierine aci vermeye baili bir cinsel doyum tarzini ifade etmektedir. Avusturyali yazar von Sacher-Masoch'un adindan esinlenerek ortaya atilmii olan mazoiizm ise, aci çekmeye baili bir cinsel doyum tarzini ifade etmektedir. Her iki terim de 1886'da von Kraft-Ebing tarafindan ortaya atilmiitir (Roudinesco ve Plon, 1997). Freud bu iki terimi birleitirmii ve sado-mazoiizmi,...

Saldirganlik (aggression), bir baika kiiiye fiziksel veya psikolojik zarar verme niyetiyle sözlü veya fiziksel davraniita bulunma ieklinde tanimlanabilir. Saldirganlik, bazen eianlamli kullanilsa da, iiddet ve düimanliktan farklidir. iiddet terimi, daha ziyade fiziksel saldirganlikla sinirli olarak kullanilmaktadir. Saldirganlik, iiddet içermeyen yollardan da (Jestler. mimikler, eleitiriler, ironi, fantazmlar, vb.) kendini gösterebilir: Düimanlik ise saldirganliiin daha ziyade tutumsal yanina tekabül etmektedir. Bir toplumda nelerin 'saldirgan', dolayisiyla 'suç' olarak niteleneceii, toplumun...

Çaidai yaiamin önemli sorunlarindan biri olan stres, bireylerin özlemleriyle çevresel koiullar arasinda bir uyuimazlik durumuyla ilgilidir. Stres genel olarak bireyin çevresinden gelen uyaranlara uygun veya etkili bir biçimde cevap verememesidir. Stresin kavramsallaitirilmasinda ortaya çikan çeiitli yaklaiimlardan bir kismi stres yaratan faktörlere odaklaimii ve bunlardan bazilari fiziksel uyaranlari (Cannon, Selye, vb.) öne çikarmiitir; bu çerçevede stres 'uyaranlara spesifik olmayan tepki1 veya 'genel uyum sendromu' (Selye) olarak tanimlanmiitir. Diier bazilari da psiko-sosyal uyaranlari (M...

Bu kavram, Pyszcznski ve Greenberg tarafindan ortaya atilan bir teorinin temelini oluiturmaktadir. Söz konusu teori (self-awareness theory of reactive depressiori), insanlarin öz saygilarini önemli ölçüde yitirdiklerinde içine düitükleri fasit daireyi betimlemektedir. Öz saygi düzeyleri büyük ölçüde düien, özel Öz farkindaliklari olumsuz bir renk alan kiiiler, kendilerini giderek daha çok olumsuzlamakta, hemen hemen sabit bir özel benlik bilinci durumuna gömülmektedir. Bu durum, negatif duygulan yoiunlaitirmakta ve kiiinin daha çok yikilmasina yol açmaktadir. Bu kendine bakii stili, depresyon...

Travma, genel anlamda, bir kiiinin maruz kaldiii ve psikolojik dengesini bozan bir olay olarak tanimlanabilir. Travma yaiayan birey, duygusal olarak derinden etkilenmektedir. Psikanalitik açidan travma, entegre edilemeyen, özümsenemeyen aiir bir olay anlaminda kullanilmakta ve Freud travmalara, fantazmatik bir nitelik yüklemektedir. Travma, bireylerin psikolojik direnç ya da toparlanma (resilience) kapasitelerine göre kolay ya da zor baia çikilan bir yara olarak yaianmaktadir....

Sosyal psikologlar yalnizliii, yalniz olma ieklinde deiil, kendini yalniz hissetme anlaminda kavramsallaitirmaktadir. Herhangi bir kiiinin, yaiaminin belirli bir aninda ve belirli bir süre isteyerek diier insanlardan uzaklaimasi türündeki soyutlanmalar, bu tanima dahil deiildir. Yalnizlik istenmeyen, fakat aci veren bir sübjektif yaiantidir. Bu çerçevede iki tür yalnizlik ayirdedilebilir. Birincisi, kiiinin, diier insanlarla çevrelenmii olmakla birlikte, kendisi ile diierleri arasinda aiilmaz bir uçurum görmesine dayanan 'varoluisal yalnizlik'tir, bu yalnizlik, ölüm ve yaiam kariisinda duyula...