Psikanalizden esinlenen ve Dolard ve arkadailari tarafindan 1939'da ortaya atilan bu teorik yaklaiim (frustration-agression hypothesis), saldirgan davraniilarin temelinde bir engellenmenin bulunduiunu öne sürmektedir.

Teorinin bu ilk versiyonunda, araçsal saldirganlik deiil, düimanca saldirganlik söz konusudur. Bu yaklaiimdaki araitirmacilara göre, saldirganlik, engellenmenin iiddetiyle orantilidir. Engellenmeye tolerans eiiii, engellenme yaiantilarinin birikimine baili olarak azalir.

Öte yandan, saldirganlik diia vurulup ifade edildiiinde, yani saldirgan bir davranii yapildiiinda, katartik bir etki uyandirabilir ve yeni saldirganlik eiilimine ket vurulmasi, saldirganliiin bastirilmasi sonucunu doiurabilir. Nihayet engellenmenin nedeni olan hedef kiii ortada olmadiiinda, saldirganlik baika hedeflere (günah keçileri, vb.) doiru yöneltilir. Hedef deiiitirme, engellenmenin iiddetinden, ket vurmanin gücünden, eski ve yeni hedefler arasi benzerlikten etkilenir.

Engellenme - saldirganlik hipotezi, 1960'larda yeniden formüle edilmiitir (Berkowitz, 1962). Çairiiimcilik perspektifinden yapilan bu yeni versiyon, klasik iartlanma ilkelerine dayandirilmiitir. Buna göre, engellenme-saldirganlik zinciri bazi koiullarda geçerlidir.

Eier engelleyici kiiiyle, durumla veya nesnelerle ilgili bir takim dii iiaretler yoksa, engellenen kiii saldirganliktan baika davraniilar gösterebilir. Ayrica tüm hedefler saldirgan davraniilar göstermeye uygun deiildir, vb. Çairiiimci model, daha sonralari tekrar ele alinarak geliitirilmii ve engellenme ile saldirganlik arasi nedensellik iliikisi, baika faktörlerle (örneiin, engellenmenin niyetli olup olmamasi, geçmii yaiantilar, taraflarin kiiilikleri, sosyal kurallar) iliikilendirilmiitir.

---

Etiketler : [ psikanaliz ] [ ilkeler ] [ iON ] [ incir ] [ perspektif ] [ yaklaiim ] [ tez ] [ nedensellik ] [ elti ] [ deiiitirm ] [ asik ] [ oranti ] [ orant ] [ KiiiLiK ] [ kiiilik ] [ iNCiR ] [ pers ] [ yaianti ] [ tolerans ] [ TEZ ] [ çairiiim ] [ saldirganlik ] [ kanal ] [ rant ] [ hedefler ] [ engellenme ] [ ION ] [ hipotez ] [ PERS ] [ 1960 ] [ benzerlik ] [ arkadailari ] [ kurallar ] [ klasik iartlanma ] [ LYK A ] [ k pe ] [ KLAS ] [ iiilik ] [ KLASi ] [ KLASiK ] [ inar ] [ ncir ] [ airiiim ]