Psikoloji » Teoriler

Etiketleme Teorisi



Sembolik etkileiimcilik çerçevesinde geliien etiketleme teorisi (labelling theory), Durkheim ve Simmel'den itibaren sosyal bilimlerin önemli bir sorunu olan ve anomi kavrami temelinde ele alinan 'sosyal normlardan sapma' konusundaki önemli yaklaiimlardan birisidir.

Durkheim'in 'sosyal yoiunluk arttikça, moral yoiunluk azalir' varsayimi, Chicago Ekolü'nün 'moral yoiunluiun parçalanmasi, suçluluk, marjinallik, sapkinlik, anomi, vb. modern sosyal patolojilere yol açar' görüiüyle devam etmiitir. Ayni doirultuda 1960'larda sembolik etkileiimciler, temel tezi "toplum ve diilananlar, etkileiim halindeki iki sistemdir' ieklinde ifade edilebilecek yeni bir bakii açisiyla ortaya çikmiilar ve sosyal diilanma biçimleri üzerinde yoiunlaimiilardir.

Sembolik etkileiimcilere göre, toplum tarafindan cezalandirilan sosyal olgular, sadece sapkinlik (delinquency) ve suçlar deiildir. Toplum, yeni sapma (âeviance) kategorileri yaratarak nüfusun giderek daha büyük bir kismina yaptirim uygulamaktadir. Toplumda, bir kurum veya grubun normlarinin diiina taian her davranii 'sapma' olarak nitelenmektedir.

G. H. Mead'in kariyer ve benlik kavramlarini alan sembolik etkileiimciler, sapmanin bir durum gibi deiil, bir süreç olarak görülmesi gerektiiini ve belirli bir sorunun analizinde, normal veya sapan olsun, ilgili tüm aktörlerin algilarinin dikkate alinmasi gerektiiini öne sürmüilerdir.

Etiketleme teorisi çerçevesinde yapilan alan araitirmalari, Becker'in 1961'de direktörü olduiu 'Social Problems' dergisinde yayinlanmiitir. Bu yaklaiimin temel eserleri arasinda Becker'in 'Outsiders'i (1963), Goffman'in 'Stigmate'i (1961), Matza'nin 'Delinguency and drift'i (1964), Cicourel'in "The Social Organisation of Juvenile Justice'i (1968) sayilabilir.

Etiketleme teorisinin öne sürdüiü görüiler, sosyal psikolojide Mead'den kaynaklanan ve benlik kavraminin iekillenmesinde diierlerinin rolünü vurgulayan görüilerle paralellik göstermektedir. Bir kiiiye yapiitirilan etiketler, diierlerinin bu kiii kariisindaki davraniilarini etkilemekte ve sonuçta, kiiinin diierleriyle etkileiimi, etiketin damgasini taiimaktadir. Pygmalion Etkisi veya kendini gerçekleitiren kehanet olgularinin temelinde de bu mekanizma bulunmaktadir.


Etiketler : [ iON ] [ vurgu ] [ sosyal psikoloj ] [ sosyal psikoloji ] [ etiketler ] [ ego ] [ yoiunluk ] [ benlik ] [ nüfus ] [ mead ] [ yaklaiim ] [ tez ] [ goffman ] [ 1968 ] [ durkheim ] [ simmel ] [ paralel ] [ sosyal bilimler ] [ PARALEL ] [ eserleri ] [ SOSYAL PSiKOLOJi ] [ benlik kavrami ] [ benlik kavram ] [ mora ] [ sembol ] [ BENLiK ] [ JiLE ] [ suçlu ] [ yaklaiimlar ] [ patoloji ] [ TEZ ] [ MORAL ] [ NÜFUS ] [ abel ] [ mekan ] [ sosyal yoiunluk ] [ sosyal bili ] [ kategori ] [ GOFFMAN ] [ marjin ] [ chicago ekolü ] [ CHiCAGO EKOLÜ ] [ chicago ekol ] [ etkileiim ] [ ION ] [ sosyal bili_ ] [ SATI ] [ ekol ] [ 1960 ] [ etiket ] [ etkileme ] [ eserler ] [ KANI ] [ oral ] [ sosyal diilanma ] [ modern ] [ CIA ] [ sati ] [ yal n ] [ kehanet ] [ mate ] [ etkilei ] [ cia ] [ LiON ] [ tig ] [ CHiCAGO EKOL ] [ kariyer ] [ benli ] [ tuğ ] [ kavramlar ] [ LION ] [ DERG ] [ chi ] [ ATEG ] [ sosyal bilim ] [ sosyal b ]