Psikoloji » Teoriler

Gerçeklik Terapisi



Bu terapi William Glasser adinda bir psikiyatrist tarafindan ortaya atilmiitir. Glasser gerçeklik terapisini iöyle tanimlar: Bireyin kendi davraniiinin sorumluluiunu bireye yükleme. Bu da ruh sailiiina eiittir. Terapi daniianlarin amaçlarina ulaimada baiarili olabilmeleri için onlarin daha gerçekçi ve daha sorumlu olabilecekleri iekilde eiitim vermektir.

Gerçeklik Terapisi

Kimlik kazanmaya çaliian insanlar,
Duygusal problemleri olan insanlar,
Davraniisal problemleri olan insanlar ile ilgilenir.
Glasser geleneksel yaklaiimlar ve gerçeklik terapisi arasindaki farklari iu iekilde belirtmiitir:

G. Terapisinde daniiana hasta gözüyle bakilmaz ve daniian geçmiite olanlara raimen o andaki davranii ve tutumlarini deiiitiren kiii olarak algilamaya güdülenir. Gerilimle bai edebilmek için daniianin kendi yeteneii güçlendirilmeye çaliiilir.

G. Terapisinde daniiman daniianin hayatinda önemli bir varlik haline geldiii kiiisel yakin iliiki üzerinde durur. Bu tip ilgi terapi için gereklidir.

G Terapisinde bilinçalti güdülenmenin varliii yadsinmaz ancak davraniilarin nedeninin araitirilmasinin deiiime getirmeyeceii vurgulanir.

G. Terapisinde terapi toplumun ahlak kurallarina dayanir. Daniian yaiamindaki önemli kiiilerin uyarilari olmadan kendi davraniiini ahlak açisindan deierlendiremez ve deiiiemez.

Terapist öiretmen rolümdedir ve daniianin daha iyi davranmasi için yollar önerir ve onunla gerçekten derin bir ilgiyle ilgilendiiini belli eder.

TEMEL KAVRAMLAR

Kimlik: Bu terapiye göre tüm insanlarin tek bir temel gereksinimi vardir: kimlik gereksinimi. Kimlik dünyadaki diier varliklardan farkli ve ayri olduiumuzu hissetme gereksinimidir. Baiarili kimlik gereksinimi sailiklilik ve geliime gücü olarak ele alinir ve insanin doiasinin sosyalliie dayandiii üzerinde durulur.

Katilim: Katilim gereksinimi insanin sinir sistemine yerleimiitir. Sinir sisteminde insanin baikalarina katilmasi için onu cesaretlendiren bir aci söz konusudur. Bu aci insanlari katilmaya yöneltir. ilkel toplumlardaki atalarimizdan bize gelen katilim gereksinimi günümüzde dostlariyla birlikte olma gereksinimine dönüimüitür.

Sevgi ve deierli olma: Glasser iki temel gereksinimden bahseder, bunlar: Sevme ve sevilme gereksinimi, kendimizin ve baikalarinin deierli olduiunu hissetme gereksinimidir. insanlar kendilerini deierli hissetmek için buna katkida bulunacak bir ii yapmak ve baikalarinin da bunu yapmasina yardimci olmak durumundadirlar. Bu yolda baiarisizliia uiramanin sonucu yalnizlik, aci ve baiarisiz kimliktir.

Sorumluluk: Sorumluluk, bir kimsenin kendi gereksinimlerini baikalarini da kendi gereksinimlerini kariilama yeteneiinden mahrum birakmayacak iekilde kariilama yeteneiidir. Sorumluluk bir araya geldiklerinde baiarili kimliii oluituran sevgi ve deiere sahip olmaktir. Glasser, semptomlarin kiiinin geçmiiinden dolayi deiil iu andaki yalnizlik ve baiarisizliiindan dolayi ortaya çiktiiina inanmaktadir. Sorumlu bir davraniila gereksinimler baiarili bir iekilde kariilandiiinda semptomlarin ortadan kalkacaii düiünülür.

Gerçeklik: Gerçeklik terapisinin amaci yalnizca insanlari gerçeklerle yüz yüze getirmeye çaliimak deiil, ayni zamanda bu çerçeve içinde gereksinimlerini kariilayabilecek hale gelmelerine yardim etmektir.

Glasseriin gerçeklik terapisinde yer alan dörtlü zinciri: Gerçekle yüz yüze gelmek ®sorumlu davranii®sevgi ve deier (katilim) ®baiarili kimlik. Gerçeii inkar etmek®sorumsuz davranii®yalnizlik ve aci (katilimin yokluiu)®baiarisiz.

Zincirin ilk halkasindaki gerçekle yüz yüze gelmek veya gerçeii inkar etmek baiarili veya baiarisiz kimliiin oluimasindaki en kritik basamaktir.

Kazanim: Kiiiliiin oluiumu ve sorumluluiun geliiimi.

Kimliiin kaynaii: Kiiinin kim olduiunu aydinliia kavuituracak kaynaklar iunlardir:

Kiii sevdiii kiiilerle iliiki kurmaya ve onlarla bir arada olmaya eiilimlidir. Hoilanmadiii insanlari reddeder.
Kiii zamanini ve enerjisini bazi konulari düiünmeye ve deierlendirmeye çaliiarak kimlik kazanmaya çaliiir.
Kriz durumlarindaki davraniilar kiii hakkinda bilgi verir.
Kiii kimliiine iliikin geribildirimlerden ve yansitmalardan bilgi edinir ve öirenir.
inançlar ve deierler, felsefe kimliie katkida bulunur.
Baikalarina göre sosyo-ekonomik statü de belirleyicidir.
Fiziksel yapi ve imaj da kimlik oluiumuna yardimci olur.
Birey 4-5 yailarinda iken geliitirdiii becerilerine bakarak baiarisiz kimlik geliitirmeye bailayabilir. Ancak pek çok çocuk bu yaitan önce kendini baiarili hisseder. Ve bir kez kendini baiarili veya baiarisiz olarak tanimladiktan sonra benzer kimliklerle birleimeye bailarlar ve böylece oluian gruplar giderek kutuplaiir.

Ebeveynlerin katilimi: Glasserie göre sorumluluiun öiretilmesi en önemli görevdir. Burada önemli olan çocuklarin sevgi, destek, sicak iliikiler kurma gereksinimlerinin ebeveynlerce doiru iekilde kariilanmasi gerekliliiidir. Ebeveyn çocuia model olabilmeli ve tutarli bir disiplin anlayiiiyla yaklaimalidir. Çocukla konuimak için zaman ayirmali, tartiimali ve dinlemeli, sosyal katilimlara girebilmesi için çocuia destek vermelidir. Glasserie göre aile gerçek yaiamdaki gereksinimlerin nasil kariilanacaiinin öirenildiii yerdir.

Okulun katilimi: Okula bailamii pek çok çocuk baiarisiz kimlik oluiturmaya bailamii olabilir. Bazilari da baiarili kimliiini sürdürmek için çaba sarf ediyor olabilir. Burada öiretmenin tutumu çok önemli bir konumdadir. 10 yaiina kadar olan dönemde okulda baiarisizlik yaiayan bir çocuk güvenini yitirecektir.

Glasser ilkokullarda yapilacak bazi iilerin çocuklarin sorumluluk almalarina yardimci olacaiini savunur:

Hatirlama yerine; düiünme ve problem çözmeye odaklaimak,

Çocuklarin okulda öirendikleri ve diiarida yaiadiklarinin birbiriyle ilgili olmasi,

Çocuiun karar vermeyi ve plan yapmayi öirenmesi,

Okuma-yazma ve konuima gibi iletiiim becerilerine birincil derecede önem verilmesi,

Çocuklarin yalnizca yai bakimindan gruplandirildiii homojen gruplarin oluiturulmasi,

Etiketleme ya da puan sistemi kullanma yerine çocuklarin nerede yardima ihtiyaç duyduklarini anlamak ve çaliimalarini sailamak,

Öiretmen liderliiinde çocuklar için neyin iyi ve önemli olduiu konusunda yargilayici olmayan tartiimalar düzenlemek.

Glasseriin okulla ilgili düiünceleri kiiisel sorumluluk kavramina dayanir. Uygun olmayan ev koiullari, düiük sosyo-ekonomik konum gibi olumsuz faktörlerin etkilerinin okulda azaltilabileceiine inanir.

Baiarisiz Kimliiin Sürdürülmesi: Glasser, kimliklerinin baiarili ve baiarisiz oluiuna göre iki tip toplum tanimlar. Bunlardan birincisi kendini baiarisiz olarak belirleyen, katilima yönelik olmayan yollarla acisini hafifletmeye çaliian toplumdur. Diieri ise kendini baiarili olarak belirleyen ve katilmaktan zevk alan baiarili toplumdur. Glasser. Psikolojik veya psikosomatik tüm semptomlarin, düimanca, saldirgan, mantiksiz davraniilarin hepsinin kiiisel baiarisizliiin ve yalnizliiin ürünü olduiunu düiünür. Sorumsuz birey gerçeii reddederek dünyayi içinde rahat edeceii hale getirir ve baiarisiz kimliiini sürdürür.

Baiarisiz Kimliiin Deiiimesi: Gerçeklik terapisinin amaci; daniianin gerçekçi olarak ve sorumlu davranarak sevgi ve deier gereksinimlerini kariilayabilmesine dayali baiarili bir kimlik kazanmasidir. Buna göre terapi de bir eiitim ve yetiitirme durumudur.

Baiarili bir gerçeklik terapisti olmak için:

Terapistin kendisi oldukça sorumlu bir insan olmalidir ve gerçeklik bailami içinde kendi ihtiyaçlarini kariilayabiliyor olmalidir.

Daniianlarin kendi sorumsuzluklarina terapisti katmak için yapacaklari davraniilara karii durabilecek güçlü ve tutarli bir insan olmalidir.

Daniianlarin aci ve yalnizlik duygularini anlamali ve onlari kabullenmelidir.

Daniianlari ve onlarin sorumsuz davraniilarini hissedebilme kapasitesine sahip olmalidir.

GERÇEKLiK TERAPiSiNiN iLKELERi

Katilim,
iu andaki davraniia odaklanma,
Davraniii deierlendirme,
Sorumlu davraniii planlama,
Kendini adama,
Bahane bulmama,
Cezalandirmama.
Baiarili Bir Kimliii Kazanmanin Unsurlari

Yaiadiii dünyanin gerçeiini inkar ya da göz ardi etmemek,
Kendi davraniiinin sorumluluiunu kabul etmek,
Plan yapmak ve gerçekleitirmede sorumlu davranmak,
Baikalarini sevmek ve onlara katilmak, kendini baikalarina vermek ve kariiliiinda sevilmek,
Kendine ve baikalarina yararli etkinliklere katilmak,
Standartlara uygun etik davraniilar içeren bir iekilde yaiamak.


Etiketler : [ öiretmen ] [ retmen ] [ ahlak ] [ sinir sistemi ] [ iletiiim ] [ beceri ] [ kimlik ] [ kaynaklar ] [ yardim etme ] [ inka ] [ ekonomik ] [ statü ] [ ilkeler ] [ incir ] [ vurgu ] [ bilinç ] [ kapasite ] [ planlama ] [ kutup ] [ öneri ] [ problem çözme ] [ ilkel toplum ] [ ruh sailiii ] [ algilama ] [ kiiilii ] [ atilimin ] [ sorumluluk ] [ elti ] [ glasser ] [ oluiumuna ] [ psikosomatik ] [ klid ] [ an y ] [ PSiKOLOJiK ] [ iNKA ] [ yalnizlik ] [ terapi ] [ varlik ] [ varliklar ] [ ahlak kurallari ] [ ahlak kurallar ] [ Öiretmen ] [ iNCiR ] [ tutumlar ] [ kriz ] [ k kaynaklar ] [ karar verme ] [ odaklanma ] [ gruplar ] [ irem ] [ disiplin ] [ yaklaiimlar ] [ eiitti ] [ eiittir ] [ Ahlak ] [ homo ] [ iletiiim becerileri ] [ psikiyatri ] [ geliiim ] [ imaj ] [ yüklem ] [ deierlendirme ] [ bilinçalti ] [ yükleme ] [ e okul ] [ okuma ] [ STANDARTLAR ] [ enlem ] [ ileti_im becerileri ] [ K ST ] [ i ti ] [ L DER ] [ drama ] [ DRAMA ] [ bilinçalt ] [ Inka ] [ oluium ] [ homojen ] [ k st ] [ ülümü ] [ atalari ] [ aimaia ] [ dram ] [ okullar ] [ etiket ] [ william glasser ] [ sailikl ] [ davraniisal ] [ e im ] [ gerçeklik ] [ KARAR VERME ] [ yardim etmek ] [ etkinlik ] [ william ] [ bildiri ] [ kulun ] [ ceren ] [ güdü ] [ gereksinim ] [ duygusal ] [ psikolojik ] [ savunu ] [ PROBLEMLER ] [ gerilim ] [ kiya ] [ oje ] [ dinleme ] [ yansitma ] [ k pek ] [ DRAM ] [ halkasi ] [ halkas ] [ k pe ] [ YAiLAR ] [ yailar ] [ iretmen ] [ ili ki ] [ soma ] [ niian ] [ isizlik ] [ rak be ] [ ncir ] [ kavramlar ] [ AYIRMA ] [ İDİL ] [ iLETiiiM ] [ KRiZ ] [ INKA ] [ değer ] [ Sinir sistemi ] [ standart ] [ yazma ] [ inançlar ]