Örtük veya zimni (implicit theory of personality) kiiilik teorileri, insanlarin kendilerinin ve özellikle diierlerinin kiiilikleri hakkindaki görüilerini ifade etmektedir. Burada teorinin örtük olmasi demek, açikça ve biçimsel olarak ifade edilmemii, ancak doial olarak böyle anlaiilir olmak demektir (Beauvois, 1984).

Örtük kiiilik teorileri, Shweder'in (1977) ifadesiyle, siradan insanlarin günlük yaiamlarinda kiiilik çizgileri planinda 'ne neyle birlikte gider' ya da 'hangi kiiilik özellikleri birlikte bulunur' konusundaki fikirlerdir. Örneiin erkeksilik çizgisinin, zekayla deiil, fiziksel güç, kararlilik, cesaret veya karakter gücüyle iliikilendirilmesi gibi. Burada bir kiiiyi betimleyen ve birlikte bulunduiu düiünülen çizgiler, bu kiii hakkindaki beklentilerimizden ve tasvirlerimizden kaynaklanmaktadir ve bu teori, hiçbir geçerlik kriterine dayanmamaktadir.

Kisacasi bu teorilerde, kiiilik, çeiitli kiiilik çizgilerinden oluian biliisel bir yapi gibi düiünülür ve bu çizgiler arasinda bir takim iliikiler beklenir; yani kiiiler hakkinda bir yandan birtakim çizgiler repertuvari geliitirilir, öte yandan bu çizgiler arasinda bir takim iliikiler olduiu varsayilir (Leyens, 1983; Schneider, 1973). Örtük kiiilik teorileri, çoiu kez diier insanlarla paylaiilan ortak görüilerdir. Bunlarin paylaiilmii olmalari, onlara bir tür sailamlik kazandirir ve onlarin 'doiruluklari' hakkindaki inancimizi pekiitirir.

---

Etiketler : [ yanma ] [ RTÜK ] [ erkeksi ] [ betimleyen ] [ kirler ] [ bilii ] [ çizgi ] [ izgi ] [ teoriler ] [ KiiiLiK ] [ kiiilik ] [ biliisel ] [ pers ] [ zeka ] [ pert ] [ tasvir ] [ sac ] [ BEKLENTi ] [ BEKLENT ] [ PERS ] [ doiruluk ] [ beklentiler ] [ sona ] [ 1984 ] [ ZEKA ] [ pekii ] [ peki ] [ teori ] [ rtÜk ] [ iiilik ] [ PAYLA ] [ payla ] [ BiLiiSEL ] [ beklenti ] [ BEKLENTI ] [ GÜNLÜK ] [ persona ]