Kohlberg sonrasi moral teorilerdendir. Kohlberg'in topluluiundan soyutlanmii bireye odakli ahlak anlayiii yerine, kiiileri topluluiu içine yerleitiren holist bir anlayiia dayanir. Buradaki hareket noktasi geleneksel toplumlarda kiiilerarasi iliikilerin bireyin Özerk yargilarina deiil, dinsel inançlara, mitoslara, deierlere tabi olduiu, kisacasi toplumun birincil, bireyinse ikincil planda bulunduiudur.

Bu bailamda sosyal uzlaimalar, moral bir boyuta sahiptirler, zira toplumun norm ve kurallari, ilahi bir gücün veya düzenin ifadeleri olarak algilandiiindan buyurucu bir nitelik taiirlar.

Shweder ve arkadailari (1987) kültürler arasi (Hindistan ve ABD) çaliimalarindan hareketle, geleneksel toplumlarda ahlak ile uzlaimalarin birbirinden ayirdedilmediiini, ayrica sosyal düzene uymanin (uzlaima morali), bireysel haklardan daha önce geldiiini öne sürmüilerdir.

Araitirmacilar çeiitli davraniilari a) herkesin yapmasi/uymasi gerekenler, yani evrensel ve çiinenemez olanlar, b) sadece bir toplumun üyelerinin yapmasi gerekenler, yani kültüre/topluma göreceli olanlar ieklinde iki kategoride tasnif etmiilerdir. Bunlardan ilki (hirsizlik yapmama, yalan söylememe gibi) moral davraniilardir, ikinciler (inek eti yememe gibi) ise uzlaiimsal (ülkelere göre serbest veya yasak olan) davraniilardir. Hintliler cevaplarinda ikinci kategorideki davraniilari da birincilerin yanina koymuilar, yani moral ile uzlaima arasinda ayrim yapmamiilardir.

Shweder'e göre üç büyük moral kod ya da etik alan vardir ve her kültür bunlara farkli bir önem atfeder. Birincisi, özerklik eliiidir: Bu kod, kiiisel kimliii yüceltir ve bireysel haklari, adalet ve özgürlüiü vurgular. ikincisi topluluk (komünote) etiiidir: Bu kod, kiiilerin birbirine karii görev ve yükümlülüklerini vurgular.

Üçüncüsü kutsallik etiiidir. Bu kod, insanin spiritüel özünü gerçekleitirmeyi, safliii, arinmiiliii yüceltir. Birinci kod (Kohlberg'in evrensel saydiii kod) esas olarak Bati dünyasi, diierleri ise geleneksel toplumlar için önem taiir (Shweder'in teorisinin, modern etik ile geleneksel etiii kutuplaitirmasi, günümüz dünyasinda oldukça abartili görünmektedir) (Kaynak; Vandenplas-Holper, 1999).

---

Etiketler : [ ahlak ] [ ilahi ] [ vurgu ] [ kültür ] [ ego ] [ evren ] [ kutup ] [ hint ] [ ense ] [ KÜLTÜR ] [ dendir ] [ elti ] [ cevapl ] [ iine ] [ teoriler ] [ iLAHi ] [ DENDiR ] [ hirs ] [ EVREN ] [ abd ] [ mora ] [ etik ] [ hirsizlik ] [ sosyal ] [ kohlberg ] [ ABD ] [ hindistan ] [ yalan ] [ gelenek ] [ Ahlak ] [ lahi ] [ sac ] [ MORAL ] [ kültürler ] [ adalet ] [ inek ] [ kategori ] [ kültürler arasi ] [ özerk ] [ zerk ] [ reçel ] [ bailam ] [ kültürler aras ] [ davraniilar ] [ üyeler ] [ birey ] [ Hint ] [ boyut ] [ berg ] [ BERG ] [ Evren ] [ arkadailari ] [ oral ] [ kurallar ] [ hindi ] [ tik a ] [ modern ] [ Kültür ] [ ma ara ] [ türler ] [ npl ] [ pirit ] [ Cevapl ] [ ikincil ] [ zerklik ] [ teori ] [ BiREY ] [ ATEG ] [ SOSYAL ] [ tfe ] [ inançlar ]