Kiiisel modernlik yaklaiimlari, sosyal deiiime ve modernleime olgularini, genel olarak bireylerin kiiisel özelikleriyle iliikilendiren görüilerdir. Dünyanin pek çok ülkesinde görülen sosyal deiiime olayinin modernleime olarak tanimlandiiina iiaret eden Kaiitçibaii'ya (1976) göre "modernleime, hem sosyal yapida kurumsal deiiimeleri, hem de bireysel düzeyde tutum ve davranii deiiimelerini içeren" karmaiik bir süreç niteliii göstermektedir.

Çaidai deiiimelerin, daha önceki örneklerinden farkli olarak, toplumu derinlemesine ve yaygin bir iekilde etkilediiini, ekonomik, teknolojik olduklari kadar da politik ve entelektüel bir nitelik taiidiklarini belirten Smith (1973) de ayni hususa iiaret etmektedir. Ona göre dünya, bu model etrafinda dönmekte ve herkes, tek bir dünyada yaiamaya mecbur kalmaktadir.

Bu tür bir sosyal deiiime, kültürel ve psiko-sosyal çerçevedeki deiiimeleri de kapsayan toplumsal (societal) bir deiiimedir. Tüm bu deiiiikliklerin insanlar tarafindan özümsenmesi ve kiiilik özellikleri ve davranii planinda yansimasi gerekmektedir; modernleime, ekonomik ve sosyal organizasyon biçimlerinin deiiimesi yanisira, psiko-sosyal boyuttaki deiiimeleri de kapsamaktadir.

Bu nedenledir ki, bir yandan toplum düzeyindeki, öte yandan birey düzeyindeki deiiimelerde kendini göstermesi ve ayrica bu iki düzeyde cereyan eden olaylarin iliikisini içermesi dolayisiyla modernleimenin, sosyal psikolojik bir araitirma alani olarak ele alinmasi kaçinilmaz olmuitur.

Nitekim, çeiitli araitirmacilar modernleime olgusunu, sosyal psikolojik bir perspektiften ele alip incelemiilerdir. Bunlar arasinda modernleimeyi birtakim bireysel özelliklere dayandiran görüiler, özellikle dikkati çekmektedir. Örneiin McClelland (1961), modernleimeyi 'baiari güdüsü'ne dayandirmii ve bir toplumda baiari motivasyonunun düzeyi ile toplumun geliime düzeyi arasinda bir iliiki bulunduiunu öne sürmüitür. Lerner (1958) ise modernleimeyi, bir toplumdaki empati düzeyi yüksek kiiilerin sayisiyla iliikilendirmiitir.

Kiiisel modernlik yaklaiimlari çerçevesinde yer alan bir baika anlayii, çeiitli toplumlardaki 'modern insan' özelliklerinin betimlenmesine yönelmiitir. Bu çerçevede Afrika ülkelerinde çaliian Doob, modern insanin özellikleri olarak zamana önem vermek, geçmiie deiil geleceie yönelik olmak; devlet faaliyetlerine karii olumlu tutum; iyimserlik ve kendi kaderini kontrole inanç; yurtseverlik; bilim ve determinizme inanç; insanlara güven duygusu; ulusal liderlere karii olumlu tutum; geleneksel inançlari önemsememek. Bunlar deiiiime açik kiiinin özellikleri sayilmiitir.

Arjantin, iili, Hindistan, israil, Nijerya ve Bangladei'te yaptiii araitirmasinda Inkeles (1969), modern kiiilik özellikleri olarak yeni tecrübelere açiklik; ana-baba otoritesinden baiimsizlik; yurttailik faaliyetlerine ilgi ve katilma; zamanla ilgili olma (planlama, dakiklik) gibi özellikleri saptamiitir.

Türkiye'de yapilan araitirmalarda da (Kaiitçibaii, 1973), modern kiiilik özellikleri arasinda kiiisel gelecek hakkinda iyimserlik, baiari güdüsü, içten kontrole inanç ve yurtseverlik gibi özellikler saptanmaktadir. Kiiisel modernlik yaklaiimi çerçevesinde yer alan yazarlar genel olarak, modern kiiilik örüntüsünün eiitimle sailanabileceii görüiünü savunmuilardir (Kaynak; Kaiitçibaii, 1976).

Kiiisel modernlik yaklaiimlari paradigmasi diiinda Bilgin (1976) tarafindan yapilan bir baika araitirmada da, modernliiin hem kiiisel, hem de toplum düzeyindeki temel göstergesinin ieyleri iyi ve iiler halde tutma çabasi olarak tanimlanan 'koruyucu bakim anlayiii' (maintenance) olduiu öne sürülmüitür.

Onarici tutumlara kariit olarak tanimlanan koruyucu anlayii, zamanda ritmiklik, ilerleme duygusu, zamani yücelten ve zamanda dakiklik arayan proje temelli bir zaman anlayiii, bir check-list ya da listing zihniyeti, eiyaya baililik, eiyada süreklilik ve iilevselliii yüceltme deierleri, sorumluluk duygusu gibi özellikleri kapsamaktadir. Bu özellikler çerçevesinde bakildiiinda modern toplum, sanayi toplumunun deierleriyle az çok örtüimekte ve tüketim toplumuyla kariitlik göstermektedir.

---

Etiketler : [ ekonomi ] [ teknoloji ] [ örüntü ] [ yazarlar ] [ motivasyon ] [ psikoloji ] [ eiitim ] [ tutum ] [ ekonomik ] [ determinizm ] [ arjantin ] [ proje ] [ sosyal psikoloj ] [ sosyal psikoloji ] [ yansima ] [ kaiit ] [ ekmek ] [ planlama ] [ perspektif ] [ paradigma ] [ empati ] [ gösterge ] [ yaklaiim ] [ elekt ] [ afrika ] [ sorumluluk ] [ yazarla ] [ faali ] [ PSiKOLOJiK ] [ sanayi ] [ modernlik ] [ türkiye ] [ kati ] [ SOSYAL PSiKOLOJi ] [ g z ] [ zarlar ] [ baiimsizlik ] [ kaderi ] [ LiDER ] [ KiiiLiK ] [ tüketim ] [ kiiilik ] [ pers ] [ TÜRKiYE ] [ TEKNOLOJi ] [ TEKNOLOJ ] [ tutumlar ] [ otorite ] [ EKMEK ] [ organizasyon ] [ iyimserlik ] [ lider ] [ Determinizm ] [ açiklik ] [ hindistan ] [ CHE ] [ yaklaiimlar ] [ imlenme ] [ aiit ] [ israil ] [ sanayi toplumu ] [ kader ] [ süreklilik ] [ deiiiim ] [ yurttai ] [ yurtta ] [ baililik ] [ tutum ve davranii ] [ tutum ve davran ] [ MOTiVASYON ] [ jant ] [ MANA ] [ ulusal ] [ ka an ] [ SEL M ] [ anüs ] [ al ç ] [ ii plani ] [ ritm ] [ güven duygusu ] [ PERS ] [ 969 ] [ zihniyet ] [ boyut ] [ kariit ] [ 1969 ] [ modernleime ] [ ceren ] [ güdü ] [ teknoloj ] [ psikolojik ] [ hindi ] [ modern ] [ oje ] [ mana ] [ teknolojik ] [ mec ] [ rnekler ] [ örnekler ] [ tse ] [ bilgin ] [ rüntü ] [ örnekleri ] [ iiilik ] [ rnekleri ] [ che ] [ EiiTiM ] [ pid ] [ iSRAiL ] [ moti ] [ rya ] [ sosyal b ] [ kurumsal ] [ inançlar ]