Türk mutfaiinin vazgeçilmez sebze öielerinden biri olan Biber'i veren bitkisi, Patlicangiller'dendir. Anayurdu Güney Amerika' dan tüm dünyaya yayilip ülkemizde de bol bol yetiitirilen biberin, 700 kadar türü vardir. 50-100 cm. kadar boylanan biryillik otsu bitki biberin sap ve dallari zamanla odunsulaiir. Bazi yerlerde ikiyillik bitki olarak geliimekte ve çalmiii görünüi kazanmakta; hatta tropik bölgelerde aiaççik haline gelmektedir.

Biber bitkisinin türlere göre deiiimekle birlikte, uzunca oval biçimli, kenarlari düz yapraklarinin rengi, yeiilin açiktan koyuya kadar deiiien tonlarinda olur. Yaz aylarinda açan küçük çiçekleri, beyaz ve ender olarak menekie rengindedir. Biber meyveleri renk, biçim, büyüklük ve tat bakimindan türlerine göre büyük farkliliklar gösterir. Meyvenin kabuiu, disk biçimindeki kirli beyaz renkli ufak tohumlarinin kümesinden bir boilukla ayrilir.

Ülkemizde dolmalik, sivri, çarliston, domates, süs vb. türleri yetiitirilmektedir. Biber meyvesi taze olarak salatalara katilir, öylece yenilir; dolmasi ve turiulari yapilir. Aci biberler baharat olarak sikça kullanilir. Domates biberinin salçasi yapilmakta ve ayrica biberler, türlü yemeklere katilmaktadir.

BESiN DEiERLERi

100 gr. dolmalik ya da sivri taze biberin içerdiii besin deierleri iunlardir: 22 kalori; 1,2 gr. protein; 4,8 gr. karbonhidrat; 0 kolesterol; 0,2 gr. yai; 1.4 gr. lif: 22 mgr. fosfor; 9 mgr. kalsiyum; 0,7 mgr. demir; 13 mgr. sodyum; 213 mgr. potasyum: 420 IU A vitamini; 0,08 mgr. B1 vitamini; 0,08 mgr. B2 vitamini; 0,5 mgr. B3 vitamini; 0.26 mgr. B6 vitamini; 9.8 mcgr. folik asit; 128 mgr. C vitamini ve 0,7 mgr. E vitamini.

Aci kirmizi biberlerin bazi besin deierleri daha da yüksektir. iöyle ki: 32 kalori; 3.840 mcgr. A vitamini kaynaii betakaroten: 140 mgr. C vitamini ve 0,8 mgr. E vitamini.

SAiLIiIMIZA YARARLARI

Yukarida görülen ve bazilari oldukça yüksek olan besin deierlerinin yani sira;

o Biberler, içerdikleri antioksidan ve diier maddelerle bedenin birçok kanser türüne ve kalp hastaliklarina yakalanma rizikosunu azaltir; felç geçirme ve katarakt illetine tutulma tehlikesini en aza indirger.

o C vitamini yönünden zenginliii sayesinde biberler, bedenin hastaliklara direncini artirir, soiuk alginliiinin ilk aiamasinda iyileitirici olur.

o Biberler, içerdiii yüksek orandaki lif nedeniyle pekliie (kabizliia) iyi gelir.

o Özellikle aci biberler akciierlerin ilaci olur: Balgam söktürücü iilevleri vardir; kronik broniit ile anfizemi önler ve hafifletir; solunum zorluklarini giderir.

o Gene aci biber, damarlarda pihtilaimii kani çözer, airi geçirir ve hastalarin kendisini iyi duyumsamalarini sailar.

o Ayrica tüm biberler mideyi uyarir, sindirim salgilarini artirir. iitahi açar ve sindirimi kolaylaitirir. idrari artirir, tüm bedeni uyana olurlar.

Bütün bu önemli etkilerinden faydalanmak için biber türleri günlük diyete katilmali ve bol bol tüketilmelidir.

Dikkat: Aci biber aiiri olarak alinirsa, mide ve baiirsaklarda tahriilere yol açabilir, hatta böbreklerde, karaciierde rahatsizlanmalara neden olabilir.

BiTKiSiNiN ÜRETiLMESi

Tohumlariyla çoialtilan biber bitkisinin üretimi iki aiamada gerçekleitirilir. Birinci aiamada, tohumlari sicak yastik ya da kasalara sirali olarak veya serpme yoluyla ocak-mart aylarinda ekilir. iki hafta içinde çimlenen fideler, gerekiyorsa seyreltilir.

ikinci aiamada, bu iekilde elde edilmii fideler, bahçemizde önce derin kazilarak gübrelenmii ve sonra tirmikla düzeltilmii yerlerine, sira üzerinde araliklari 20-30 cm. ve hatta elveriili olan yerlerde 30-50 cm. araliklarla ve don tehlikesi tümüyle atlatildiktan sonra, hava sicakliii 15 dereceye ulaitiiinda dikilir.

BiTKiSiNiN YETiiTiRiLMESi

iklim isteii: Biber, ilik ve sicak mevsim bitkisidir. Soiuklardan çok korkar. Yetiitirilme evrelerinde sicaklik -2, -3 derecelere düitüiünde bitki tümüyle yok olur. ilkbaharda fidelerin dikimi don tehlikesi ortadan kalktiktan, toprak ve hava koiullari bu bitkiye uygun sicakliia eriitikten sonra yapilmalidir. Ayni iekilde sonbaharda biber yetiitiriciliii de, bitkinin hasadi ilk donlardan önce bitirilecek biçimde planlanmalidir. Biberin en iyi geliime gösterdiii ve en bol ürün verdiii sicakliklar 15,5 ila 32,2 derecelerdir.

Toprak isteii: Biber bitkisi en iyi sonucu, derin, geçirgen, su tutma yeteneii yüksek, besin ve organik madde bakimindan zengin, tinli bahçe topraklarinda verir. Kumlu-tinli ya da kumlu-killi topraklarda da turfanda (erkencil) ve iyi ürün almak üzere biber bitkisi yetiitirilebilir. Bitkinin istediii toprak pH'i 6-6,5'tur.

Toprak iileme: Biber fideleri yerlerine dikildikten yaklaiik 20 gün sonra birinci, bundan 3-4 hafta sonra ikinci ve olanaklar elverirse 3 hafta daha sonra üçüncü çapalama yapilir. Böylece yabani ot mücadelesi ve topraiin kabartilmasi da gerçekleitirilmii olur.

Sulama: Biber bitkisi topraiinin nemli olmasini ister. iyi geliimesi ve ürün veriminin yüksek olmasi için düzenli olarak sulanmasi gerekir. Bununla birlikte biberlerin aiiri sulanmasindan da kaçinilmalidir. Fazla kurak ve sicak dönemlerde bitki, mümkünse 2-3 günde bir sulanmalidir.

Gübreleme: Biber bitkisi, yetiitirildiii topraiin besin maddesi yönünden zengin olmasini ister. Yapilacak toprak analizi sonuçlarina göre, yetiitirileceii topraia iyi yanmii çiftlik gübresi ile azot, fosfat ve potas içeren kompoze fenni gübreler verilir. Bitkinin geliimesinde bir durgunluk görüldüiünde, ierbet verilmesi de yararli olmaktadir.

Hasat (Derim): Tohumlarinin ekiminden hasat edilmeye bailanmasina kadar geçen süresi 18 hafta olan biber bitkisi, bölge koiullarina göre mayis-haziran aylarindan bailanarak hasat edilir. Çok verimli bir bitki olan biber, hasat edildikçe yeni ürünler verir.

Bakim ve sulama iilemleri düzenli olarak sürdürülürse, bitki 5-6 ay süreyle ürün vermektedir. Biberler elle toplanarak hasat edilirler. Kirmizi toz biber elde edilmek isteniyorsa, biberler tümüyle kizarana kadar bitkinin üzerinde birakilir. Sonra toplanan kirmizi biberler günei altina serilip birkaç gün kurutulur. Özel deiirmenlerde çekilerek kirmizi toz biber elde edilir.

Hastalik ve zararlilariyla mücadele: Biber bitkisine dadanan zararli ve hastaliklarla, uzmanlara daniiilarak ve uygun tarim koruma ilaçlari kullanilarak zamaninda, eksiksiz ve aksatilmadan mücadele sürdürülmelidir.

---

Etiketler : [ dünya ] [ aiik ] [ PATLICAN ] [ AKCiiER ] [ mide ] [ biber ] [ patlican ] [ ülkemiz ] [ lkemiz ] [ ton ] [ evre ] [ demir ] [ asit ] [ antioksidan ] [ ata ] [ toprak ] [ fen ] [ hastalik ] [ DOMATES ] [ kati ] [ evr ] [ erp ] [ türk mutfaii ] [ günei ] [ amerika ] [ mevsim ] [ meyve ] [ boy ] [ fosfat ] [ iklim ] [ karaciier ] [ domates ] [ meyveler ] [ madde ] [ SALATA ] [ tutu ] [ nlanma ] [ renk ] [ ate ] [ böbrekler ] [ iran ] [ azot ] [ beden ] [ altin ] [ sicaklik ] [ kalp ] [ sat ] [ besin deierleri ] [ türk ] [ nar ] [ rum ] [ birlik ] [ sindirim ] [ bakim ] [ düzen ] [ yaprak ] [ sonbahar ] [ mar ] [ yaz ] [ yemekler ] [ yemek ] [ tarim ] [ organik ] [ mart ] [ eren ] [ retim ] [ plan ] [ karbon ] [ BAL ] [ Sat ] [ açi ] [ rol ] [ ilkbahar ] [ Deri ] [ çük ] [ ailar ] [ kirmiz ] [ böbrek ] [ kas ] [ algi ] [ duyum ] [ alg ] [ sira ] [ dendir ] [ anayurdu ] [ ikiyillik ] [ bitkisidir ] [ biryillik ] [ otsu ] [ elti ] [ sailiiimiza ] [ evl ] [ boylanan ] [ salatalara ] [ yapraklarini ] [ miz ] [ biberin ] [ patlicangiller ] [ ikin ] [ sidir ] [ dam ] [ yai ] [ damarl ] [ üretim ] [ dikkat ] [ aiaç ] [ yetiitirilmesi ] [ neden ] [ a vitamini ] [ DERi ] [ duy ] [ akciier ] [ ALTIN ] [ ates ] [ asi ] [ DEiiRMENLER ] [ deierler ] [ KIZ ] [ SiK ] [ ANAN ] [ cin ] [ iilem ] [ anal ] [ oyu ] [ iberler ] [ dere ] [ n ne ] [ k p ] [ Tohum ] [ DENDiR ] [ sebze ] [ haziran ] [ deri ] [ ira ] [ ALGAM ] [ emek ] [ MEYVELER ] [ turfan ] [ ocak ] [ kol ] [ YAS ] [ anmi ] [ disk ] [ TOPRAK ] [ ilaçlar ] [ ekim ] [ baiirsak ] [ dal ] [ ATE ] [ hava ] [ hastaliklar ] [ sodyum ] [ fosfor ] [ türleri ] [ erke ] [ ayna ] [ ark ] [ kiz ] [ oks ] [ ütü ] [ kabiz ] [ mer ] [ AZOT ] [ far ] [ erik ] [ sik ] [ lif ] [ turiu ] [ Demir ] [ m s ] [ deiirmen ] [ Türk ] [ yay ] [ Akim ] [ salata ] [ aylar ] [ kENDi ] [ asala ] [ kEND ] [ durgunluk ] [ ERiK ] [ DÜNYA ] [ iRAN ] [ gelir ] [ algam ] [ ülke ] [ lke ] [ solunum ] [ kasal ] [ Erik ] [ Toprak Ana ] [ besin ] [ dili ] [ kirmizi ] [ kara ] [ KARA ] [ dis ] [ fide ] [ kola ] [ Dünya ] [ gerçek ] [ bai ] [ fan ] [ aia ] [ kay ] [ nba ] [ sonuçlari ] [ diren ] [ çim ] [ karbonhidrat ] [ FOS ] [ fos ] [ bitki ] [ organ ] [ baz ] [ BiTK ] [ türl ] [ potasyum ] [ damarlar ] [ atsiz ] [ DEMiR ] [ NAR ] [ ViTAMiN ] [ iileme ] [ yapraklar ] [ kum ] [ menekie ] [ arbon ] [ indirim ] [ ilaç ] [ ila ] [ tohum ] [ YAY ] [ açin ] [ TÜRK ] [ LLER ] [ vitamin ] [ PAT ] [ nak ] [ tat ] [ sindirimi ] [ yili ] [ zararlilar ] [ sulama ] [ AÇI ] [ derece ] [ patlica ] [ boi ] [ MEYVE ] [ protein ] [ BiBER ] [ DOLMALIK ] [ ÇEKi ] [ say ] [ ANAR ] [ zar ] [ alo ] [ Kaz ] [ ANAYURDU ] [ farklilik ] [ ylan ] [ UZUN ] [ damar ] [ Kas ] [ folik asit ] [ KEM ] [ afi ] [ aft ] [ iekil ] [ ekil ] [ rika ] [ beyaz renk ] [ dem ] [ kanser ] [ kil ] [ kalori ] [ YEMEK ] [ tara ] [ hat ] [ ney ] [ 0 G ] [ zeng ] [ k z ] [ otsu bitki ] [ Say ] [ faydal ] [ tutulma ] [ men ] [ dol ] [ Ak m ] [ DEN Z ] [ güne ] [ me e ] [ büyüklü ] [ sonuçlar ] [ I IK ] [ TAi ] [ gül ] [ bak ] [ fii ] [ çini ] [ öde ] [ a aç ] [ MALiK ] [ iKTA ] [ O Ç ] [ gece ] [ klid ] [ cci ] [ analiz ] [ dii ] [ acl ] [ direnç ] [ reçel ] [ çar ] [ c vitamini ] [ RÜ D ] [ türk mutfa ] [ in ac ] [ ASiNA ] [ çiçekler ] [ baki ] [ atalar ] [ bal ] [ Zar ] [ evler ] [ Sik ] [ adana ] [ c vitamin ] [ çiçek ] [ baiirsaklar ] [ FOSFOR ] [ Tarim ] [ birinci ] [ felç ] [ tes ] [ fel ] [ bölgeler ] [ iller ] [ katarakt ] [ katarak ] [ Üretim ] [ diyet ] [ tik ] [ KATARAKT ] [ Böbrek ] [ kalsiyum ] [ dikte ] [ kolesterol ] [ ONLAR ] [ haf ] [ bar ] [ kesin ] [ Nar ] [ orum ] [ aci biber ] [ iti ] [ atal ] [ yaya ] [ can ] [ hasta ] [ irak ] [ aÇi ] [ dolma ] [ aban ] [ ceren ] [ gelii ] [ ulai ] [ POZ ] [ ciier ] [ ak m ] [ Amerika ] [ cif ] [ KALP ] [ EVLER ] [ MAT ] [ farkl ] [ akciierler ] [ salça ] [ kill ] [ aiiri ] [ ille ] [ sap ] [ Ayna ] [ etkileri ] [ farkli ] [ kaba ] [ Yay ] [ fad ] [ tky ] [ bit ] [ rmek ] [ böl ] [ folik ] [ e vitamini ] [ soiuk alginliii ] [ GÜNEi ] [ cim ] [ akil ] [ GÜNLÜK ] [ renci ] [ deier ] [ maddeler ] [ beyaz ] [ demi ] [ GÜNE ] [ yaka ] [ acar ] [ yaban ] [ güney ] [ tah ] [ türler ] [ küme ] [ ecel ] [ AiAÇ ] [ sol ] [ mate ] [ LK A ] [ ilk a ] [ dai ] [ arac ] [ ürün ] [ seri ] [ üret ] [ pat ] [ koi ] [ uyari ] [ uyar ] [ etkile ] [ LKBAHAR ] [ SATI ] [ araci ] [ hali ] [ mani ] [ irenci ] [ I ik ] [ iKLiM ] [ bira ] [ kili ] [ i ik ] [ ii c ] [ yıl ] [ CCI ] [ sati ] [ ayni ] [ ikta ] [ cad ] [ iiler ] [ ahi ] [ sadi ] [ KANI ] [ değ ] [ pili ] [ cii ] [ idrar ] [ Baki ] [ i çi ] [ iLKBAHAR ] [ Asina ] [ i RE ] [ hafi ] [ sina ] [ BAK ] [ eta ] [ nal ] [ fiğ ] [ kirmizi biber ] [ yakla ] [ VEN ] [ çağ ] [ DİN ] [ ANALiZ ] [ üni ] [ leti ] [ TAĞ ] [ kom ] [ uyu ] [ akci ] [ karaci ] [ POTASYUM ] [ ERIK ] [ TAS ] [ kisi ] [ zal ] [ Iran ] [ O G ] [ IKTA ] [ Aci biber ] [ çii ] [ ALG ] [ yas ] [ ASINA ] [ sad ] [ tas ] [ HASTALIKLAR ] [ olmak ] [ irmik ] [ gübre ] [ dağ ] [ iaç ] [ ÇiÇEK ] [ ARBON ] [ kaza ] [ toz ] [ mat ] [ FEN ] [ ans ] [ gerek ] [ kazan ]